امام، خامنه ای و نوری: اگر کسی نمی تواند وارد آن مکان شود و آنها بترسند که به حرام بیفتند، ماندشان در آنجا حرام است.
صافی: اگر کسی نمی تواند وارد آن مکان شود، ماندنشان در آنجا حرام است؛ هر چند احتمال فساد ندهند و به گفت و گوهای علمی و ضروری بپردازند.
مکارم: اگر کسی نمی تواند وارد آن مکان شود، بنابر احتیاط واجب ماندنشان در آنجا حرام است؛ هر چند احتمال فساد ندهند و به گفت و گوهای علمی و ضروری مانند آن بپردازند.
بهجت، سیستانی و وحید: اگر احتمال فساد برود، ماندنشان در آنجا حرام است؛ هر چند طوری باشد که کس دیگر بتواند وارد شود.
تبریزی و فاضل: اگر کسی نمی تواند وارد آن مکان شود- در صورتی که احتمال فساد برود- ماندنشان در آنجا حرام است.

همکاری دختر و پسر
* پرسش 284- آیا ارتباط صمیمی بین دختر و پسر در هنگام همکاری یا میهمانی اشکال دارد؟
همه ی مراجع: دوستی بین دختر و پسر جایز نیست؛ چون ترس افتادن به گناه در میان است. اما ارتباط شغلی، اگر باعث مفسده نشود و موازین شرع در آن رعایت شود، اشکال ندارد.

همه ی مراجع: اگر خنده او طوری باشد که باعث تحریک نامحرم شود، جایز نیست.

همه ی مراجع: اگر با قد لذت (جنسی) باشد و یا بترسد به گناه بیفتد، جایز نیست.

همه ی مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد.
تبصره- اگر جنس مخالف، دختر جوان باشد، بهتر است به او سلام نکند تا از افتادن در گناه، در امان باشد.

همه ی مراجع: اگر ترس افتادن به حرام باشد، جایز نیست.

همه ی مراجع: در صورتی که خوب فتنه و کشیده شدن به گناه وجود داشته باشد، جایز نیست.

همه ی مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد و باعث مفسده نشود، اشکال ندارد.

همه ی مراجع: هیچ تفاوتی در حکم نمی کند و در هر دو مورد، اگر با قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال دارد.

امام: پوشاندن اصلاح صورت واجب نیست؛ ولی پوشاندن سرمه ی چشم و رنگ ابرو- اگر نزد عرف زینت محسوب شود- واجب است.
سیستانی، مکارم و نوری: پوشاندن آن از نامحرم واجب نیست.
بهجت و صافی: باید آن را از نامحرم پوشاند.
خامنه ای، فاضل و وحید: اگر زینت محسوب می شود، باید آن را از نامحرم پوشاند.
تبریزی: پوشاندن اصلاح صورت- به گونه ای که نزد زنان کهنسال و یا کمی کمتر از آن متعارف است- واجب نیست .
تبصره- اگر موارد یاد شده به گونه ای باشد که باعث مفسده و جلب توجه مرد نامحرم شود، پوشاندنش واجب است.

امام، بهجت، صافی، خامنه ای، فاضل و وحید: باید از دید مرد نامحرم پوشانده شود.
مکارم و نوری: پوشاندن زیور آلات پنهانی (مانند دستبند، النگو و گردن بند) از دید نامحرم واجب است؛ ولی پوشاندن حلقه ی ازدواج و انگشتر، واجب نیست.
سیستانی: پوشاندن گردن بند از دید نامحرم واجب است، ولی پوشاندن النگو، دستبند، حلقه ی ازدواج و انگشتر واجب نیست.
تبریزی: پوشاندن زیور آلات پنهانی (مانند دستبند، النگو و گردن بند)، از دید نامحرم واجب است؛ ولی پوشاندن انگشتری که پیش زنان بزرگ سال و یا کمی پایین تر متعارف است، واجب نیست.

همه ی مراجع: خیر، جایز نیست.
تبصره- حکم فوق بر این اساس است که بیرون رفتن زن از منزل با حالت معطر، باعث تحریک و جلب توجه مرد نامحرم می شود و اگر در جایی باعث این مفسده نشود، بیرون رفتن او با آن حالت اشکال ندارد.

امام، سیستانی، فاضل، مکارم و نوری: اگر باعث مفسده نشود، پوشاندن چهره بر او واجب نیست؛ ولی مردان وظیفه دارند به او نگاه نکنند.
بهجت، تبریزی و وحید: اگر باعث جلب توجه مرد نامحرم شود، بنابر احتیاط واجب باید چهره خود را بپوشاند.
صافی: باید چهره ی خود را در برابر نامحرم بپوشاند.

همه ی مراجع (به جز تبریزی و مکارم): آری، باید آنها را از نامحرم بپوشاند.
مکارم: پوشاندن زیر چانه واجب است؛ ولی پوشاندن کف و روی پا تا مچ، واجب نیست.
تبریزی: پوشاندن زیر چانه واجب است؛ ولی پوشاندن کف و روی پا تا مچ بنابر احتیاط، واجب است.

همه ی مراجع (به جز بهت، تبریزی و مکارم): اگر خوب و بد را می فهمد و احتمال می دهد که نگاهش به بدن زن، موجب تحریک شهوتش شود؛ بنابر احتیاط واجب، باید بدن و موی خود را از او بپوشاند.
بهجت: اگر خوب و بد را می فهمد، بنابر احتیاط واجب باید بدن و موی خود را از او بپوشاند.
تبریزی و مکارم: خیر، لازم نیست؛ ولی بهتر است، بدن و موی خود را از پسری هم که خوب و بد را می فهمد، بپوشاند.

همه ی مراجع: اگر باعث تهییج شهوت باشد، جایز نیست.

« و لا یبدین زینتهن الا ما ظهر منها و لیضربن بخمرهن علی جیوبهن» ؛ «و زینت خود را جز آن مقدار که نمایان است، آشکار نکنند و [اطراف] روسری های خود را بر سینه ی خود افکنند [تا گردن و سینه با آن پوشانده شود]».
«حجاب»، در لغت به معنای پرده، حجاب و پنهان کردن است و در اصطلاح «پنهان کردن زن خود را از دید مرد بیگانه است». آن چه دین اسلام بر زنان لازم دانسته، همان پوشش است که در متون دینی و در کلام فقیهان، از آن ستر، پوشش، ساتر و پوشاننده تعبیر شده است.
حجاب و پوشش پیش از اسلام، در میان برخی از ملت ها- از جمله ایران باستان و قوم یهود و شاید در هند- مطرح و از آن چه که در قانون اسلام آمده، سخت تر بوده است. این دستور در دین اسلام، حدود سال های چهارم و پنجم تشریع گردیده است.
حجاب، یکی از احکام ضروری اسلام به شمار می آید و شیعه و سنی بر آن، اتفاق نظر دارند. خداوند متعال در این باره سه آیه در شهر مدینه، نازل کرده و در دو مورد آن، به مسأله پوشش بانوان اشاره کرده است. علاوه بر این، احادیث بسیاری درباره اهمیت و چگونگی حجاب نقل شده است. حضرت علی (علیه السلام) میفرماید:
« پوشیدگی زن به حالش، بهتر است و زیبایی اش را پایدارتر می سازد».
پوشش برای زن دو هدف و فلسفه اساسی دارد:
1- مصونیت زن، در برابر طمع ورزی های هوس بازان.
2- پیشگیری از تحریکات شهوانی و تأمین سلامت وبهداشت جامعه.
در زمینه حجاب و پوشش، توجه به چند نکته بایسته است:
یکم- زن باید بدن و زیور آلات و آرایش خود و هر آن چه را که نزد عرف زینت محسوب می شود، در برابر مرد نامحرم بپوشاند و تنها دست و صورت از آن استثنا شده است.
دوم- هر چند دین اسلام نسبت به نوع و رنگ و حتی دوخت لباس، تأکید چندانی ندارد و تنها به اصل پوشش- اعم از چادر، مانتو و مانند آن- تکیه کرده است؛ ولی روشن است که لباس نباسد تنگ، محرک، نازک، بدن نما و باعث جلب توجه گردد. از این رو چادر برترین پوشش به شمار می آید. از مواردی که مشکی بودن آن مکروه نیست؛ بلکه نشانه وقار و متانت است، چادر و عبا می باشد که در روایات به آن اشاره شده است.
سوم- پرهیز از نرمش در سخن که باعث طمع نامحرم شود و متانت در راه رفتن و استفاده نکردن از کفش هایی که باعث توجه نامحرم می گردد، بخشی از حجاب زن را تشکیل می دهد.
چهارم- گرچه پوشش کامل برای مرد واجب نیست؛ ولی نگاه زن به بدن او حرام است. همان گونه که پوشش صورت و دست ها تا مچ بر زن، واجب نیست؛ ولی نگاه مرد به آن از روی شهوت حرام است.

همه ی مراجع (به جز بهجت، صافی و مکارم): اگر به صورت غنا نباشد و باعث تهییج شهوت و مفسده نگردد، اشکال ندارد.
بهجت، صافی و مکارم: اگر باعث مفسده شود، حرام است و بدون آن نیز بنابر احتیاط واجب، جایز نیست.

همه ی مراجع (به جز مکارم): اگر صدای آنان در معرض ریبه، تلذذ و تهییج شهوت باشد، جایز نیست.
مکارم: خیر، جایز نیست.

امام، بهجت، صافی، فاضل، مکارم و وحید: گوش دادن به آن جایز نیست.
تبریزی، خامنه ای، سیستانی و نوری: گوش دادن به آواز زن، اگر غنا نباشد و باعث التذاذ جنسی و تهییج شهوت نشود و مفسده ای بر آن مترتب نگردد، اشکال ندارد.
تبصره- «غنا» عبارت است از ترجیع صدا، به نحوی که طرب انگیز و مناسب با مجالس لهو و گناه باشد.

همه ی مراجع: نگاه به رقص از تلویزیون، اگر باعث تحریک شهوت یا استماع موسیقی حرام و یا مفسده گردد، جایز نیست.
تبصره- نگاه به رقص از طریق تلویزیون، حکم حضور در مجلس گناه را ندارد، مگر آن که باعث گناه و مفسده شود.