انسان كامل از آن جهت كه ولي اللّه است، آنچه را كه ذات اقدس اله به او عطا ‏مي‌كند مي‌گيرد ولي از آن جهت كه رسول‌اللّه است بايد دو كار انجام دهد: اول اينكه ‏تدريجاً مردم را آگاه كند دوم اين‌كه به اندازه سطح فهم مردم با آنها صحبت كند‎.‎
تمام قرآن هر سال بر آن حضرت نازل مي‌شد اما رسالت او در اين نبود كه همه‎ ‎آيات را براي همه‎ ‎مردم نقل كند. حتي آن چه را هم كه نقل مي‌كرد به اندازه‎ ‎فهم مردم ‏بود. پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله و سلم) الفاظ را ذكر مي‌كرد ولي هركسي به ‏اندازه درك و ظرفيت خود مطالب را مي‌فهميد. همان مطلبي كه وجود مبارك حضرت امير ‏به كميل فرمود: «إنّ هذهِ القُلُوبُ اَوْعِيَةٌ فَخَيرُها اَوْعاها»(١) اي كميل! اين دل‌ها ‏ظرفيت‌هاي گوناگون دارند و بهترين دل آن است كه ظرفيتش بيشتر و حافظ اسرار باشد.‏
مرحوم شيخ صدوق رضوان اللّه تعالي عليه در كتاب شريف «معاني الاخبار» نقل ‏مي‌كند كه شخصي آمد در محضر وجود مبارك امام صادق(عليه السّلام) و عرض كرد چرا ‏پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله و سلم) را ابو القاسم مي‌نامند. حضرت ابتدا جواب ‏ساده‌اي داد، فرمود آن حضرت پسري داشت به نام قاسم و به اين دليل كنيه آن حضرت ‏ابوالقاسم است. شاگرد امام عرض كرد اين را مي‌دانم، توضيح بيشتري بدهيد. حضرت ‏فهميد كه او آمادگي و ظرفيت بيشتري دارد، معنايي را برايش بيان نمود كه به ذهن ‏هيچكدام از ما خطور هم نمي‌كند.‏
فرمودند به اين علت پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله و سلم) را ابوالقاسم گفته‌اند ‏كه‎:‎
‎١‎‏ ـ علي بن ابي طالب(عليه السّلام) تقسيم كننده بهشت و جهنم است «قَسيمُ ‏النّارِ والجَنّة». آن حضرت در روز قيامت به بهشت دستور مي‌دهد اين شخص دوست من ‏است او را بپذير و به آتش جهنم دستور مي‌دهد فلان شخص دشمن من است او را ‏بگير.‏
‎٢‎‏ ـ علي بن ابي طالب(عليه السّلام) شاگرد پيامبر است و علوم فراواني از پيامبر ‏فراگرفته است‎.‎
‎٣‎‏ ـ هر شاگردي فرزند معلم است و هر معلمي حق پدري بر گردن شاگرد خود ‏دارد (پدر معنوي اوست‎).‎
از اين سه مقدمه اين نتيجه حاصل مي‌شود كه اگر علي بن ابي طالب(عليه ‏السّلام) قاسم (تقسم كننده) بهشت و جهنم است و پيامبراكرم(صلي الله عليه و آله و ‏سلم) پدر (معنوي) اين قاسم است پس كنيه‎ ‎پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله و سلم) ‏ابو‌القاسم مي‌شود. ببينيد اين‌گونه معنا كردن آيا به ذهن احدي مي‌آيد، يا اگر غير امام ‏اين‌گونه معنا مي‌كرد كسي قبول مي‌نمود؟
بنابراين پيغمبر اكرم(صلي الله عليه و آله و سلم) مأمور بود در هر هفته يا در هر ‏ماه مقدار مشخصي از قرآن را بيان كند. متناسب با قدرت دريافت و درك مردم و ظرفيت ‏محدود آنها‎.‎
‏
‏(١) بحار، ج ١، ص ١٨٨.‏

( آیةالله جوادی آملی )