اجـمـالا سـه فـرق اسـاسى بين دنيا و آخرت وجود دارد , الف : فناپذيرى دنيا و ابديت آخرت , ب : تـفـكـيـك نعمت از عذاب در آخرت ولى اختلاط آن دو در دنيا , ج : اصالت آخرت و مقدمه و ابزار بودن دنيا . تفصيل فرقهاى سه گانه نخستين اختلاف بارز بين دنيا و آخرت , محدوديت عمر دنيا و جاودانگى آخـرت اسـت ,عـمـر هر انسانى در اين جهان سرآمدى دارد كه دير يا زود فرا مى رسد و حتى اگر كسى صدها و هزاران سال هم در دنيا زندگى كند , سرانجام با دگرگونى نهائى جهان طبيعت و هـنـگـام نفخ صور اول پايان خواهد يافت , و قريب هشتاد آيه قرآن دلالت برابديت و جاودانگى جـهـان آخـرت دارد , و روشـن اسـت كـه مـتناهى و محدود هر قدر هم طولانى باشد , نسبتى با نـامـتـنـاهى نخواهد داشت و اصلا قابل مقايسه نيست .پس عالم آخرت از نظر بقاء و دوام , برترى عظيمى بر دنيا دارد و اين مطلبى است كه در آيات متعددى با تعبير ابقى بودن آخرت و قليل بودن دنيا خاطرنشان شده است . ( كـهـف / 46 ) , ( مـريم / 76 ) ,( طه / 73 ) , ( طه / 132 ) , ( اعلى / 17 ) , ( آل عمران / 196 ) , ( نساء /77 ) , ( توبه / 38 ) , ( يونس / 24 ) , ( نحل / 96 ) . دومين تفاوت اساسى بين زندگى دنيا و زندگى آخرت اين است كه خوشيهاى دنيا آميخته با رنج و زحـمـت است و چنان نيست كه دسته اى از مردم هميشه و از هر جهت متنعم وشاد و آسوده , و دسـته ديگر همواره معذب و غمگين و ناراحت باشند , بلكه همه مردم كمابيش از لذتها و شاديها و آسايشهايى برخوردارند و نيز رنجها و نگرانيهايى دارند , ولى جهان آخرت داراى دو بخش مجزى ( بـهـشت و دوزخ ) است و در يك بخش اثرى از عذاب و رنج و ترس و اندوه نيست و در بخش ديگر جز آتش و درد و حسرت و اندوه يافت نمى شود و طبعا لذتها و رنجهاى اخروى به مراتب شديدتر از لذتها و رنجهاى دنيوى خواهد بود . ( آل عمران / 13 ) , ( يوسف / 109 ) , ( طه / 127 ) , ( رعد /34 ) . سومين فرق مهم ديگر بين دنيا و آخرت اين است كه زندگى دنيا مقدمه آخرت , ووسيله اى براى كسب سعادت ابدى است . و زندگى آخرت زندگى نهائى و اصيل مى باشد وهر چند زندگى دنيا و نعمتهاى مادى و معنوى آن مـطـلـوب آدمـى اسـت , ولـى با توجه به اينكه همه آنها ابزار آزمايش و وسيله تكامل حقيقى و تـحصيل سعادت ابدى است ,اصالتى نخواهد داشت و ارزش واقعى آنها وابسته به توشه اى است كه شخص براى زندگى ابديش برمى دارد . از ايـن رو , اگـر كسى زندگى اخروى را فراموش كند و چشم خود را به زرق و برق دنيابدوزد و لـذايـذ آن را هـدف نهائى اش قرار دهد , ارزش واقعى آن را نشناخته و براى آن ارزش پندارى قائل شـده اسـت , زيرا وسيله را به جاى هدف گرفته است و چنين كارى جز بازى و سرگرمى و فريب خوردگى نخواهد بود ! لذا قرآن زندگى دنيا را بازى وسرگرمى و ابزار فريب , ناميده و زندگى آخرت را زندگى حقيقى دانسته است . ( قصص / 77 ) , ( آل عمران / 185 ) , ( عنكبوت / 64 ) , ( فجر / 24 ) .
منبع: آموزش عقايد، محمد تقى مصباح يزدى