در روايات، براي حكومت الهي حضرت ولي عصر (عج) مدّت هاي متفاوتي ذكر شده است از جمله:
1. هفت سال و يا نه سال.[1]
2. چهل سال و 309 سال به اندازة مدت خواب اصحاب كهف نيز گفته شده است.[2]
البتّه روايات اين مسئله بايد از جهات متعدد بررسي شود. با اهميت ترين جهت تحقيق در اين امر، اندك بودن مدت اين حكومت الهي است؛ يعني اين پرسش مطرح است كه آيا مدت، براي مثال 7 سال، مي تواند به بينوايي ها و تيره روزي هاي هزاران سالة بشر پايان دهد و آرمان ها و اهداف والاي مورد انتظارش را تحقق بخشد؟
به عبارت ديگر، مي توان، با توجّه به تلفات و وصف ناپذير حقوق ارزش هاي انساني در همة دوران ها، آسايش آرماني 7 سال را توجيه گر حكمت خداوندي در تعاليم انساني تلقي كرد؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد يادآور شد كه فلسفه ظهور حضرت بقية الله (عج)، مانند فلسفة بعثت انبيا و رسولان الهي ـ عليهم السّلام ـ است. منظور از برانگيخته شدن رسولان الهي ابلاغ دستورهاي خداوند و نصب مشعل فروزان هدايت در مسير كاروان بشريت است؛ امّا اين كه بشريت چقدر و چگونه از آن ابلاغ و ارشاد و مشعل هدايت نتيجه مي گيرد به تصميم و اختيار مردم بستگي دارد.
خاتم رسولان محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ در راه ابلاغ رسالت و ارشاد مردم بسيار كوشيد و پيام خداوند را چنان به مردم رساند كه براي هيچ كس جاي عذر باقي نماند. با اين حال خود مردم بايد عقل و وجدان خود را براي پيشرفت در مسير كمال به كار گيرند و به هدف اعلاي حيات خويش دست يابند.
بي ترديد طولاني يا كوتاه بودن مدت ابلاغ و اجراي رسالت، اصل آن را تهديد نمي كند. دوران رسالت حضرت خاتم الانبيا ـ عليه السّلام ـ بيست و سه سال بود و در اين مدت اندك، مشعل فروزان دين جاوداني اسلام را در جوامع بشري استوار ساخت؛ در حالي كه برخي از پيامبران، دو و حتي سه برابر مدت ياد شده كوشيدند و رهاورد تلاششان از نتيجة كار پيامبر اسلام بسيار كم تر و محدود تر بود؛ براي مثال، مدت رسالت حضرت نوح ـ عليه السّلام ـ چند سال بود، ولي شعاع پيشرفت پيامش اندك مي نمايد. دوران امامت و حكومت الهي حضرت مهدي (عج) نيز چنين است. هدف اصلي حضرت ابلاغ رسالت انساني ـ الهي است؛ اگر چه ساليان محدود باشد. البتّه، مطابق منابع اسلامي، حكومت آن حضرت در همة جوامع انساني فراگير مي شود و عدل و داد و حق بيني و حق گرايي سراسر زمين را مي گيرد، در صورتي كه در دوران انبيا و اوصياي گذشته چنين نبوده است و اثر كار و فعاليت الهي آن ها، در همة جوامع بشري آشكار نشد. البتّه بعيد نيست كه مدت حكومت آن حضرت 309 سال باشد چنان كه امام باقر ـ عليه السّلام ـ فرمود: امام قائم (عج) 309 سال به مقدار خواب اصحاب كهف در غار خود، حكومت مي كند، سراسر زمين را پس از آن كه پر از ظلم و جور شده، پر از عدل و داد نمايد، خداوند شرق و غرب زمين را براي او فتح نمايد، او دشمنان را بكشد به گونه اي كه تنها دين اسلام در سراسر جهان باقي بماند. [3]
---------------------------------------------
[1] . محمّد بن الحسن الحر العاملي، اثبات الهراة، با شرح و ترجمه احمد جنتي، دارالكتب الاسلاميه، تهران، 1366، ج 7، ص 182.
[2] . محمد باقر مجلسي، بحارالانوار، ج 52، ص 390.
[3] . علامه محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، ج 52، ص 390.
( اندیشه قم )