اولاً، خود حالت تباكي و حزن و اندوه داشتن در هنگام ذكر مصيبت، امري ارزشمند است؛ چنان كه در روايات بدان تصريح شده است.خصائص الحسينيه، ص 142 و وسائل‏الشيعة، ج 4، ص 1121، ص 1124.
ثانياً، منشأ گريه ارزشي، معرفت است؛ ازاين‏رو اگر احساس مي‏كنيم كه در هنگام ذكر مصيبت، حالت گريه نداشته و اشكي از چشمانمان جاري نمي‏شود، حتي قلبمان نيز متأثر و اندوهگين نمي‏گردد - البته به شرط آن كه مطمئن باشيم نداشتن اشك ريشه در عوارض جسماني ندارد - بايد زمينه‏هاي ايجاد و توسعه معرفت به اهل‏بيت(ع) را در خود تقويت كرده و موانع معرفت را از ميان برداريم.
زمينه‏هاي ايجاد و توسعه معرفت به اهل‏البيت(ع) عبارت است از:
1.مطالعه تاريخ زندگاني آنان،
2.مطالعه و تفكّر در سخنان ايشان،
3.شناخت خدا؛ زيرا آنان تجلي‏گاه اوصاف الهي‏اند وبا شناخت خدا و اوصاف او، مي‏توان فضايل آنان را دريافت.نگا: آيين مهرورزي، بخش محبت به اهل‏بيت(ع).
موانع معرفت؛ عمدتاً به عملكرد ما برگشته، موجب قساوت قلب مي‏شود«من علامات الشقاء جمود العين» [حضرت رسول(ص)]، ميزان‏الحكمه، ج 1، ص 455، روايت 1845 و قال علي(ع): «ما جفت الدموع الا لقسوة القلوب و ما قست القلوب الالكثرة الذنوب». [همان، ص 455، روايت 18406]. و موجب مي‏گردد كه حتي احساسات و عواطف ما در سيطره عقل ما نباشد. اين موانع عبارتند از:
1.زياد سخن گفتن درغير ذكر خدابحارالانوار، ج 71، ص 281.،
2.گناه زيادهمان، ج 70، ص 55.،
3.آرزوي زيادهمان، ج 78، ص 83.،
4.گوش سپاري به امور لهوبحارالانوار، ج 75، ص 370.،
5.جمع كردن مال‏مستدرك‏الوسائل، ج 2، ص 341.،
6.ترك عبادات‏تنبيه الخواطر، ص 360.،
7.همنشيني با افراد گمراه و ستمگربحارالانوار، ج 1، ص 203.،
8.همنشيني با افراد فرومايه و پست‏همان، ج 77، ص 45.،
9.خنده زيادهمان جا..
براي از بين رفتن قساوت قلب، در روايات اموري ذكر شده كه مهم‏ترين آنها عبارت است از:
1.ياد مرگ‏همان، ج 14، ص 309.،
2.پند و اندرزهمان، ج 77، ص 199.،
3.تفكر در آيات الهي، قيامت و حال خويشتن‏همان، ج 78، ص 115.،
4.همنشيني با انديشمندان‏همان، ص 308.،
5.معاشرت با اهل فضل‏معجم الفاظ غررالحكم، ص 863.،
6.گفت و گوي علمي‏بحارالانوار، ج 1، ص 203.،
7.اطعام تهي‏دستان‏مشكاةالانوار، ص 107.،
8.مهرباني و محبت به ايتام‏همانجا.،
9.ذكر خدانهج‏البلاغه، خ 222.،
10.ذكر فضايل و مناقب و مصائب اهل‏بيت(ع)همانجا.،
11.قرائت قرآن‏همان، خ 176.،
12.استغفاربحارالانوار، ج 93، ص 284..
مهم‏تر از تمامي اين امور، آن است كه از خداوند متعال عاجزانه بخواهيم: به ما چشم اشك‏بار عنايت كند و در اين ميان، اهل‏بيت(ع) را واسطه قرارداده و از خود آنان نيز استمداد جوييم.
چون زتنهايي تو نوميدي شوي‏ زير سايه يار خورشيدي شوي‏
رو بجو يار خدايي را تو زود چون چنان كردي خدا يار تو بود
مثنوي، دفتر 2، ابيات 22 و 23.
www. eporsesh.com