بلي قطعاً تکامل در آنجا وجود دارد و بهشتيان هرگز در جا نمي زنند بلکه در پرتو عنايت الهي، و الطاف رباني، روز به روز به ساحت قدسش نزديکتر مي شوند و در مسير قرب الله به پيشروي خود ادامه مي دهند. البته در آنجا دار عمل و تکليف نيست و عناصر اوليه تکليف وجود ندارد، بلکه بواسطه اعمالي که در دنيا انجام داده اند همچنان به سير تکاملي خود ادامه مي دهند چنانچه روايتي از پيامبر اکرم (ص) است که مي فرمايد : « وتأتيهم طُرف الهدايا من الله تعالي لمواقيت الصّلاه التي کانوا يصّلون فيها في الدنيا تسّلم عليهم الملائکه ».
هداياي جالبي از سوي خداوند بزرگ در اوقاتي که در دنيا نماز مي خواندند به آنها مي رسد و فرشتگان به آنها سلام و درود مي فرستند (1).لذا به واسطه استفاده‌ي اين هداياي ويژه از سوي حق تعالي، سير رشد و تکامل آنها ادامه خواهد داشت. و نيز در تفسير آيه شريفه : « کل يوم هو في شأن »(2) آمده است که دگرگونيها و تنوعها درآنجا ادامه دارد. و از طرفي در تفسير آيه مبارکه : « لهم رزقهم فيها بکرهً و عشيّاً »(3)آمده است که اين موهبت جديد و لطف تازه اي که به هنگام نمازهاي صبحگاه و شب به بهشتيان در بهشت مي رسد حاکي از آن است که در آنجا سير تکاملي ادامه خواهد داشت هرچند که اعمال تازه اي انجام نمي دهند و با مرکبي که از معتقدات و اعمالش در اين جهان فراهم ساخته سير تکاملي خود را ادامه خواهد داد.
پي نوشت:
1- تفسير روح المعاني، ج 16، ص 103.
2- رحمن / 29.
3- مريم / 62.
منبع: تصویر بهشت و بهشتیان در قرآن کریم، فاطمه کريمي، انتشارات جامعه القرآن الکریم