با توجه به كلّي بودن اين سوره‌، كه اغلب به مسائل زيربنايي اسلام‌، مانند توحيد و معاد و مبارزه با شرک مي‌پردازد، مي‌توان غرض از اين سوره را هشدار به مشركان دانست كه در برابر دعوت به ايمان به خداوند متعال و رسولش و اعتقاد به معاد، پافشاري مي‌كردند؛ به طور كلي‌، محتواي اين سوره عبارت است از:
1. توجه مردم به معاد و دادگاه عدل الهي و ارتباط آن با هدف‌دار بودن آفرينش آسمان‌ها و زمين‌؛
2. مبارزه‌اي قاطع‌، بر ضدّ هر گونه شرك و بت‌پرستي با بيان پندارهاي آنان و جواب‌هاي آن؛
3. دفاع از قرآن و اين كه كتابي است آسماني‌، همانند كتاب حضرت موسي(علیه السلام)؛
4. سفارش اكيد نسبت به احسان به پدر و مادر و حرمت آنان‌؛
5. پرداختن به گوشه‌اي از داستان قوم عاد كه ساكن سرزمين "احقاف‌" بودند تا هشداري به مشركان و كافران باشد. (نام اين سوره به هيمن جهت "احقاف‌" مي‌باشد)؛
6. اشاره به گسترده بودن دعوت پيامبر اكرم‌تاآن جا كه غير از انسان‌ها، طايفه جن را نيز شامل مي‌شود;
7. دعوت پيامبراکرم (صلّی الله علیه و آله و سلم) و در واقع همة مؤمنان‌، به صبر و استقامت هر چه بيش‌تر در برابر شرك و كفر، همان گونه كه سيره انبياي پيشين بوده است‌.(ر.ك‌: تفسير نمونه‌، آيت اللّه مكارم شيرازي و ديگران‌، ج 21، ص 295، دارالكتب الاسلامية / تفسير الميزان‌، علامه طباطبايي‌;، ج 18، ص 185، انتشارات اسماعيليان‌.)
eporsesh.com