آنچه چه مسلم و اجماعي است، اين است كه آيات قرآن مجيد از شش هزار(6000) آيه كمتر نمي‏باشد، ولي در بيشتر از آن اختلاف نظرهايي وجود دارد.{1} برخي از عواملي كه باعث اختلاف در تعداد آيات شده عبارتند از:
1.عده‏اي حروف مقطعه را يك آيه شمرده‏اند، ولي برخي آن‏ها را يك آيه مستقل به حساب نياورده‏اند.{2}
2.ابو عمر و داني مي‏گويد:من در قرآن كلمه‏اي جز "مدها متان "{3} كلمه ديگري نمي‏شناسم كه يك آيه به حساب آمده باشد، در حالي كه ديگران كلمات ديگري مانند: "والنجم "، "و الضحي "، "و العصر"را يك آيه مستقل شمرده‏اند.{4}
3.مهمترين علت اختلاف در شمارش آيات قرآن اين است كه رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلم) به منظور آگاه ساختن مردم به تمام شدن آيه، در انتهاي آيه وقف مي‏كردند، ولي گاهي به علت پيوستگي مطلب، آن دو را به همديگر وصل مي‏كردند و بدون وقف ادامه مي‏دادند. در نتيجه اين توهم در مردم پديد آمد كه اين وصل، علامت انقطاع و تمام شدن آيه نيست. و در تعداد آيات قرآن روايات و نظرها مختلف شد، و هر فرقه و گروهي بر حسب رواياتي كه در نظرآن‏ها بر ديگر روايات رجحان داشت عدد خاصي را ذكر كردند، تا اين كه همين اختلاف روايات باعث به وجود آمدن عددهاي مختلف مكي، مدني، كوفي، بصري و شامي در شمار آيات قرآن گرديد.{5}
اما به نظر مي‏رسد از بين اين اقوال صحيح‏ترين عدد، عدد كوفي يعني شش هزار و دويست و سي و شش (6236)آيه است كه داراي سند عالي است و از حضرت علی (علیه السلام) گرفته شده است.{6}
سيوطي در الاتقان اسناد عدد كوفي را اين گونه ذكر كرده است: "حمزْبن حبيب الزيات وابي الحسن الكسائي و خلف بن هشام "و"قال حمزْ اخبرنابهذالعدد ابن ابي ليلي، عن ابي عبدالرحمن السلمي، عن علي بن ابي طالب (علیه السلام)"{7}
پی نوشتها:
[1].لاتقان في علوم القرآن، سيوطي، ج 1 ص 123، انتشارات زاهدي و شريف رضي
[2].لاتقان، همان، ص 230 و 239
[3].الرحمن، 64
[4].لاتقان، همان، ص 230
[5].ر.ك: الاتقان، همان، ص 231 / پژوهشي در تاريخ قرآن، دكتر سيد محمد باقر حجتي، ص 70، دفتر نشر فرهنگ اسلامي / تاريخ قرآن آيت الله معرفت، ص 82، نشر سمت
[6]..ك: مجمع البيان، طبرسي، ج 1، ص 36، مؤسسه الاعلمي للمطبوعات بيروت / پژوهشي در تاريخ قرآن، محمد باقر حجتي، همان، ص 72 / تاريخ قرآن، آيات الله معرفت، همان ، ص 82
[7].لاتقان، همان، ص 233
eporsesh.com