‎براى اين كه هويتِ انسانىِ زن و مرد بهتر روشن گردد لازم است برخى از دستورهاى آسمانى ‏كه درباره تعيين صداق و تبيين كابين و مَهْر از صاحبِ وحى الهى رسيده است مورد دقّت قرار گيرد، ‏زيرا نه تنها اوّلين كابينى كه براى مبدأ نسل كنونى بشر يعنى نكاح آدم و حوا عليهما السلام معين ‏شد آموزش احكام و حِكَم الهى بود چنانكه طبق حديثِ زراره، خداوند به حضرت آدم عليه السلام ‏فرمود:‏
‎ »‎رضاىَ أن تعلّمها معالمَ دينى، فقال عليه السلام: ذلك لك يا رب»(1)‏
‎ ‎رضاى من آن است كه معارف دين مرا به او بياموزى، آدم گفت: قبول كردم‎.‎
‎ ‎بلكه گاهى رسول گرامى اسلام صلى الله عليه وآله صَداق برخى از اصحاب صدر اول اسلام را ‏تعليم سوره‏اى از قرآن قرار مى‏داد، چنانكه طبق نقلِ حضرتِ امامِ باقر عليه السلام استفاده ‏مى‏شود.(2) و اگر مهرالسنّه پانصد درهم قرار گرفت كه يك كالاى مادّى است ريشه اصلى آن يك ‏امر قُدْسى و منزّهِ از مادّه و مدّت مى‏باشد، زيرا مرحوم ابن بابويه )صدوق( در كتابِ مُقْنع چنين آورده ‏است كه خداوند سبحان وعده داده و از اين جهت بر خود لازم كرده است كه اگر هر مؤمنى، يكصد ‏بار تكبير و يكصد بار تسبيح و يكصد بار تحميد و يكصد مرتبه تهليل و يكصد بار صلوات بر پيامبر صلى ‏الله عليه وآله و اهل بيت او بفرستد، آنگاه بگويد: «اللّهمّ زوّجنى من الحور العين»، او را تزويج ‏حورالعين نمايد.(3) از اينجا روشن مى‏شود، منشأ اين گونه از امور مادّى همانا حقيقت‏هاى ملكوتى ‏است و جريان نكاح زن و مرد صبغه ازدواج بهشتيان با حورالعين را دارد.‏
‎ ‎ممكن است حسّ گرايانِ تجربه زده، دنيازدگانِ طبيعت باخته، اين گونه از معارف دينى را ‏اسطوره، افسانه، ذهن‏گرايى، تحجّر، ارتجاع و مانند آن بپندارند و حقوق انسانىِ زن را هضم شده ‏در لابلاى اين وعده و نويدهاى اخروى تلقى كنند، ليكن مؤمنان به سنّتِ معصومين عليهم السلام و ‏دين‏باوران جامعه اسلامى هرگز بدون تكريم و تجليل و تعظيم به چنين متون دينى نمى‏نگرند و ادب ‏برخورد با اين گونه احاديث را هماره حفظ مى‏نمايند و تهمتِ نارواى تحجّر را به تديّن و تمدّن دينى ‏نمى‏زنند، البته هر دو گروه در طىّ اعصار و قرون بوده و هستند. به عنوان نمونه مردى به حضرت ‏امام صادق عليه السلام گفت: همسرم به من خيانت كرد، امام صادق عليه السلام فرمود: آن ‏خيانت چه بوده است؟ آن مرد گفت: همسرم دختر زاييده، امام صادق عليه السلام فرمود: شايد تو ‏آن را كراهت داشته باشى، امّا خداوند مى‏گويد:‏
‎ » ‎آباؤكم وأبناؤكم لا تدرون أيّهم أقرب لكم نفعاً »(4)‏
‎ ‎يعنى شما نمى‏دانيد كدام يك از اعضاى خانواده براى شما سودمندترند.(5)‏
‎ ‎غرض آن كه حصر ارزش انسانى در امور مادى و انحصار حقوق در مزاياى طبيعى، و حذف ‏مسائل معنوى از حقوق و بريدن و قطع نمودن آنها در تحليل مبانى حقوق و آنها را فقط از ديدگاه ‏اخلاق نگاه كردن و اخلاق را پايين‏تر از مزاياى حقوق مادّى دانستن، محصول مبناى خاص ‏حسّ‏گرايى و طبيعت‏زدگى است كه مكتبِ مقابلِ خود را ذهن‏گرايى مى‏پندارد‎.‎
‎ ‎و چون اساس نكاح صبغه ملكوتى دارد، اگر كابين زن جنبه تكاثر پيدا كند و از معيار معقول و ‏مقبول فاصله بگيرد، چنان زنى مشؤومه خواهد بود و شأمت و قبح او در گرانى صَداق و افزونى مَهر ‏او است چنانكه از حضرت امام صادق عليه السلام رسيده است:‏
‎ »... ‎فأمّا شؤم المرأة فكثرة مهرها وعُقْم رحمها»(6)‏
‎ ‎يعنى زشتى زن در افزونى مهر و نازايى او است‏‎.‎
‏
‏(1) جامع احاديث الشيعه، ج21، ص206.‏
‏(2) همان مأخذ، ص193 و194.‏
‏(3) جامع احاديث الشيعه، ص196 و200.‏
‏(4) سوره نساء، آيه 11.‏
‏(5) جامع احاديث الشيعه، ج21، ص306.‏
‏(6) جامع احاديث الشيعه، ج21، ص203-204.‏

‏( آیةالله جوادی آملی ،زن در آئينه جلال و جمال، صفحات 340 تا 342.)‏