اعتماد به نفس توجه فرد به توانایی های خود و استفاده از آنهاست و شجاعت عدم ترس در برخورد با سختیها و قوت نفس درمبارزه با مشکلات است. انسان در ابتدا لازم است اعتماد به نفس به دست آورد. یعنی به توانایی خود باور داشته باشدو در مرحله بعد با استفاده از تواناییها با مشکلات برخورد کند و از آنها هراسی نداشته باشد. از این رو شجاعت درمرتبه بعد از اعتماد به نفس قرار می گیرد. اعتماد به نفس دو رکن دارد:
1- شناخت استعدادها و تواناییهای خود
2-باور به این تواناییها.
در مرحله اول باید فرد به خود شناسی بپردازد و ابعاد وجود خویش را به خوبی ارزیابی کند خداوند به هر کس استعداد خاصی داده است. سید بن طاووس بر این عقیده بود که هر انسان در زمینه‏ای نابغه است. گردش امور دنیا به این است که هر فرد استعدادی ویژه در زمینه‏ای داشته باشد تا امور گوناگون دست به دست هم داده و جامعه بشری رابه حرکت در آورد. هر فرد باید استعداد ویژه خود را بشناسد و آن را به کار بندد. پس از شناخت تواناییها طبعا فرد به آنها باور پیدا میکند. مرحله بعدی برای کسب اعتماد به نفس استفاده از توانایی ها در حل مشکلات و پیشبرد اموراست. در این جا قوت نفس لازم است. روان شناسان این امر را بعد انگیزشی فرد مینامند. اموری در تقویت انگیزه فردموءثر است:
الف) ورزش‏های پر تحرک. در تحقیقات روان‏شناسی به دست آمده است که افراد پرتحرک - که به طور پیوسته اقدام به ورزش‏های بدنی میکنند - موفقیت بیشتری در برخورد با مشکلات دارند.
ب ) اگر کار سنگینی را به عهده گرفته و تمام سعی خود را در جهت انجام آن به کار گیرد قوت نفس بیشتری پیدامیکند.
ج ) به دست آوردن تکیه گاهی برای روح که قدرتی مافوق همه نیروهای مادی داشته باشد. چنین پناهگاهی خداوند متعال است که قدرت مطلقه حاکم بر هستی است. توکل بر خداوند قدرتی به انسان میدهد که در مقابل قوی ترین افراد می ایستد و در سخت‏ترین شرایط به حل مشکلات می پردازد. امام(ره) با توکل بر خدا از هیچ قدرتی نمی هراسید و به مقاومت در برابر همه مشکلات پرداخت و ملت را نیز به چنین مقاومتی دعوت کرد و به حق در این مقاومت پیروز شد. همان گونه که همه دیدیم رزمندگان اسلام در جبهه‏های جنگ با توکل به خدا به موفقیت‏های چشمگیری نائل شدند. از این رو انسان با توکل به خدا به قدرت بی نهایتی متصل می شود که خود نیز دارای قوت میشود. برای کسب شجاعت نیز راه‏هایی پیشنهاد کرده‏اند:
اولا تحصیل قوت نفس که مبدأ و منشأ شجاعت است.
ثانیا فرد برای کسب شجاعت باید خود را به کارهای دشوار وادارد و به اموری که ترسناک است مشغول کند. مثلا باتعدادی از دوستان با ایمان خود گاهی شبها یکی دو ساعت به کوه پیمایی بپردازد.
مطالعه کتاب‏های زیر در زمینه های فوق سودمند خواهد بود:
1- قدرت تفکر ژوزف مورفی ترجمه هوشیار رزم آرا
2- قدرت اراده محمد حسین سروری
3- غلبه بر ترس خستگی ادوارد اسپنسرث
موفق باشید