نظام خانواده در حكومت اسلامى همچون خود حكومت الهى در مدار حق مى‏گردد نه غير آن، ‏توضيح آن كه حقّ مطلق كه حتى از قيد اطلاق منزّه بوده و هيچ تعيّنى او را محدود نمى‏نمايد همان ‏ذات اقدس خداوند است كه احدى را به كُنه ذات او راهى نيست و خود ذات مطلق نيز موضوع هيچ ‏مسأله‏اى قرار نمى‏گيرد، زيرا هماره از تعيّن‏هاى او بحث مى‏شود كه همه آنها اسماى حسناى ‏خداوند را نشان مى‏دهند. اما حق متعيّن كه ظهور و فيض همان حق مطلق است، مدار سير ‏انسان‏هاى محقق و متحقّق بوده كه مى‏كوشند در محور آن حركت نمايند و از شعاع او فيض گيرند، ‏كه چنين اشخاصى را حق‏مدار مى‏گويند و اينان همان امامان معصوم و اهل بيت طهارت ‏عليهم‏السلام‏اند، و پيروان راستين اينان در مدار قلب فطرى خود حركت مى‏نمايند كه آنها را به ‏معرفت امام به نورانيّت، رهبرى مى‏نمايد و به محبت امام هدايت مى‏كند كه اين گروه قلب‏مدارند. و ‏از اين دو گروه گذشته هوامدارانى هستند كه در محور هوس خويش مى‏گردند، نه در مدار قلب كه ‏تابع حق‏مداران مى‏باشد. لازم است در تمام مسائل حقوقى، اعم از حقوق خانواده و حقوق جامعه ‏به جاى مردسالارى، زن‏سالارى، والى و ولىّ‏سالارى و نظاير آن - از تعابير موهمى كه نشان ‏مى‏دهد شخص معيّن يا صنف خاص با اعتماد بر آراى شخصى خويش در قلمرو قدرت خود حكم ‏مى‏راند - ، عنوان حق‏مدارى و حق‏سالارى مطرح گردد تا هيچ‏كس خيال خام ربوبيّت را چه در محل ‏زندگى و چه در محل كار و وچه در حوزه‏هاى كوچك و چه در حوزه‏هاى بزرگ در سر نپروراند و هرگز ‏معارف حقوقى اسلام كه در مدار حق فطرى تدوين شد و دست غير معصوم آن را لمس نكرد و فكر ‏غير طاهر آن را به ارمغان نياورد، با اميال عدّه‏اى كه تمام ارزشها را در قدرت ظاهرى مى‏دانند و ‏همان را نيز معيار تفاوت يا تساوى انسان‏ها مى‏نگرند مشوب نسازند.‏
‎ ‎در پايان اين پيشگفتار به عنوان حسن ختام آيه مباركه سوره فاطر را كه هوامدار را از قلب‏مدار ‏جدار كرده و قلبْ‏محور را تابع حق‏مدار مى‏داند و حق‏مدار را سابق به تمام چيزها معرفى مى‏كند ‏نقل مى‏نمايم:‏
‎ » ‎ثمّ أورثنا الكتاب الّذين اصطفينا من عبادنا فمنهم ظالم لنفسه ومنهم مقتصد ومنهم سابق ‏بالخيرات باذن اللَّه ذلك هو الفضل الكبير»(1)‏
‎ ‎سپس اين كتاب را به بندگان خود كه آنان را برگزيده بوديم، به ميراث داديم پس برخى از آنان بر ‏خود ستمكارند و برخى از ايشان ميانه‏رو، و برخى از آنان در كارهاى نيك به فرمان خدا پيشگامند و ‏اين خود توفيق بزرگ است‎.‎
‎ ‎و روايات فراوانى در ذيل آيه مزبور آمده كه «سابق بالخيرات» را امام معصوم مانند اهل بيت ‏طهارت عليهم السلام مى‏داند و «مقتصد» را عارف به امام و آشناى به حق او معرفى مى‏كند و ‏‏«ظالم لنفسه» را هوس‏مدار مى‏داند كه خود در مدار حق حركت مى‏كند و نه حق‏مداران را ‏مى‏شناسد و پيروى آنها را برمى‏گزيند.(2)‏
‎ ‎غرض آن كه در تبيين حقوق خانواده مانند حقوق جامعه جز حق‏مدارى چيزى مطرح نخواهد بود و ‏تمام كوشش بايد براى شناخت اين فرهنگ و اجراى حدود الهىِ آن مصروف گردد‎.‎
‎ ‎‏
‏(1) سوره فاطر، آيه 31.‏
‏(2) براى روشن‏تر شدنِ تفسير روائىِ آيه مزبور به تفسير شريف نورالثقلين، ج4، ص361-365 مر‏‎ ‎اجعه شود‎.‎

‏( آیةالله جوادی آملی ،زن در آئينه جلال و جمال، صفحات 363 ـ 364.)‏