در اين زمينه سه گونه روايت داريم كه در ابتداى امر، هر يك با ديگرى مخالفت دارند.
الف- برخى از روايات محل خاصى براى سكونت آن حضرت مشخص نمى‏كنند و جايگاه آن حضرت را در بيابان‏ها و كوه‏ها معرفى مى‏كنند. مانند روايت ابن مهزيار كه شيخ طوسى در كتاب غيبت خود آورده است.[1]
ب؛ دسته‏اى كه منطقه‏ى خاصى را براى زندگى حضرت تعيين مى‏كنند. مثلاً:
1. مدينه و پيرامون آن و يا كوه رضوى كه در اطراف مدينه است.[2]علامۀ شوشترى در اين باب مى‏گويد: در نصوص معتبره رسيده كه جايگاه آن حضرت در غيبت صغرا و كبرا، كوه رضوى است. اين كه كيسانيه مى‏پندارند كه مقّر محمد بن حنفیه در كوه رضوى است، دليل نمى‏شود كه اين كوه جايگاه حضرت مهدى (عج) نباشد؛ زيرا كيسانيه اخبارى كه از پيامبر (ص) شنيده بودند و به تواتر ثابت شده بود كه مهدى (عج) غيبتى دارد و...، آن را بر محمد بن حنفیه تطبيق كردند و اصولاً هر انحراف و شبهه‏اى، منشأش يك مطلب حقى است كه مورد سوء استفاده قرار مى‏گيرد.[3]
2. مكه و پيرامون آن. از برخى روايات، استفاده مى‏شود كه آن حضرت در مكانى به نام "ذى طوى" پيرامون مكه زندگى مى‏كند و از همان جا نيز همراه يارانش قيام خواهد كرد.[4]
ج- دستۀ سوم، اخبارى كه از جايگاه خاصى نام نمى‏برند. فقط بيان مى‏دارند كه آن حضرت با مردم حشر و نشر دارد و به گونه‏ى ناشناس زندگى مى‏كند.[5]
حال كه اين سه دسته روايت را اجمالاً مرور كرديم با كمى دقت در مى‏يابيم كه بين آنها هيچ گونه تضاد و ناسازگارى وجود ندارد؛ زيرا اصل اوّلى بر اين است كه زندگى آن حضرت به شيوه‏ى عادى و معمولى باشد. به گونه‏اى كه موجب حساسيت نشود و اين نوع زندگى براى خود آن حضرت هم آسان‏تر است. البته اين منافات ندارد كه حضرت در بيشتر وقت‏ها در مدينه يا مكه باشد و گاهى به جهت ضرورت از مردم دورى گزيند و در كوه‏ها و بيابان‏ها بسر برد.[6]
پی نوشتها:
[1] شيخ طوسى، غيبت، ص 266، به نقل از چشم به راه مهدى، ص 348.
[2] شيخ طوسى، غيبت، منشورات مكتبة بصيرتى، ص 102 و 103؛ بحارالانوار، ج 52، ص 153؛ اصول كافى، ج 1، ص 340.
[3] مجموعه مقالات و گفتارها پيرامون حضرت مهدى (عج)، ص 64.
[4] نعمانى، كتاب غيبت، ص 182، به نقل از، چشم به راه مهدى، ص 350.
[5] نعمانى، كتاب غيبت، ص 164. از اين روايت استفاده مى‏شود كه غيبت آن حضرت غيبت عنوانى مى‏باشد.
[6] ر.ك: چشم به راه مهدى، ص 351 - 347.

منبع: http://farsi.islamquest.net