دين اسلام بر اساس ”اليوم أكملت لكم دينكم وأتممت عليكم نعمتي ورضيت لكم الإسلام ديناً“(1) و بر ‏اساس آنكه دين و شريعت ديگري نخواهد آمد، كامل‌ترين و جامع‌ترين وحي الهي است و همه آنچه را كه ‏انسان‌ها تا روز قيامت لازم دارند، براي آنان به ارمغان آورده است احكام اسلامي، به صورت «قضاياي ‏حقيقيّه»اند، امّا با گذشت زمان و تغيير شرايط، تحولاتي پديد مي‌آيد و تبدّلاتي در موضوعات رُخ مي‌دهد، ‏موضوعات سابق، رخت بر مي‌بندند و موضوعات جديدي رخ مي‌نمايند كه در گذشته بي‌سابقه بوده‌اند و در ‏اينجا، ضرورت دارد كه حكم موضوعات جديد، پس از كارشناسي‌هاي لازم روشن گردد.‏‎ ‎علاوه بر روشن شدن احكام موضوعات جديد، حكومت اسلامي، اين احكام جديد را همراه با ديگر احكام ‏اسلامي در ابعاد مختلف، در جامعه اجرا مي‌كند و نظم و قسط و عدل و تزكيه و تعليم را بر اساس رهنمودهاي ‏اسلام تحقق مي‌بخشد و از كيان اسلام در برابر دشمنان خارجي و داخلي حمايت مي‌كند و…. بنابراين، كار ‏حكومت اسلامي ـ معاذ الله ـ تشريع و جعل قانون در برابر قانون الهي نيست و هر آنچه از مقررات و قوانين ‏جزئي كشور كه براي تحقق نظم و اهداف مقدس حكومت تعيين مي‌گردد، غير منافي و بلكه هماهنگ با ‏قوانين كلّي شرع مقدّس است.‏‎ ‎تذكر: ممكن است برخي از احكام اسلام، ناظر به موجود مشخص خارجي باشد؛ نظير قبله، مَطاف قرار دادن ‏كعبه، مَوقِف قرار دادن عرفات و مشعر، و مَبيت قرار دادن مني و مانند آن. البته، توجه نمازگزار به سوي كعبه و ‏طواف دور آن و همچنين وقوف حاجيان، به نحو قضيّه حقيقيه است وليكن، تعيين اماكنِ مشخّص براي ‏عبادت‌هاي معهود، از سنخ قضيّه حقيقيه نيست.‏‎ ‎‏( آیةالله جوادی آملی )