با تشکر -جلیلی

فرهنگ، مصرف گرايي و تبليغات بازرگاني

ورود به «جامعه صنعتي بازار» كه شكل گيري آن به تدريج، پس از انقلاب صنعتي، در كشورهاي غربي آغاز شد و در نيمه دوم قرن بيستم، به وضوح، در بيشتر سرزمين هاي پيشرفته صنعتي مشاهده مي شود، دگرگوني هاي گسترده اي را در زمينه هاي مختلف پديد آورده است. براي اولين بار در طول تاريخ، انسان ها با كالاهايي محاصره شدند كه بيشتر آنها را نمي شناختند و مصرف اين كالاها برايشان عجيب، و در بسياري موارد، باورنكردني بود. هرچند برخي از اين كالاها پيش تر هم وجود داشتند و از آنها استفاده به عمل مي آمد، اما اينك به گونه اي كاملاً متفاوت و با ويژگي هاي ناشناخته عرضه مي شدند. اين كالاها به تدريج، بازار مصرف را انباشتند و در كنار كالاهاي ديگري قرار گرفتند كه پيش تر براي عموم، شناخته شد و قابل مصرف بودند. در اين شرايط، ديگر دانش و هوش مصرف كننده، به تنهايي براي استفاده بهينه از كالاها پاسخگو نبود و نياز به دانش وسيع تري براي شناخت و به كارگيري كالاهاي متنوع احساس مي شد.

شكل تكامل يافته جامعه صنعتي بازار، «جامعه مصرف كننده» است. اين جامعه، با انبوهي از كالاهاي ساخته شده و طبقه بندي شده، روبه روست كه به راحتي در دسترس خريداران قرار مي گيرند و آنان را بر آن مي دارند كه از ميان مجموعه اي گسترده از يك نوع كالا، آن را كه بيش تر مي پسندند، انتخاب و خريداري كنند. ويژگي ديگر جامعه مصرف كننده، اين است كه كالاهاي متنوع، دايماً به نحوي، در معرض دگرگوني و تغيير اساسي هستند و به ندرت، در مدتي طولاني، كالايي به همان شكل اوليه خود، باقي مي ماند.
افزايش بي سابقه و بسيار چشمگير درآمد واقعي و قابل تصرف شهروندان در اكثر كشورهاي پيشرفته صنعتي، آزادي عمل در خريد و انتخاب و مصرف كالاهاي عرضه شده و افزايش اوقات فراغت، عواملي بوده اند كه به مصرف انبوه كالاها در جوامع مصرف كننده انجاميده است. عوامل ياد شده، اين جوامع را برآن داشته اند كه به فعاليت هاي بازاريابي روي آورده و با استعانت از آنها، به بسط و گسترش بيشتر مصرف بپردازند و از قلمروي مصرف كالاهاي ضروري، پا فراتر نهاده و به شكل كاملاص متفاوت از پيشينيان، رفتار كنند. به علاوه، بايد در نظر داشت كه مفهوم كالاها و مصارف ضروري، در مقايسه با گذشته، كاملاً دگرگون شده است. آنچه پنجاه سال پيش ضروري بود، امروز ضروري نيست يا برعكس، آنچه امروز به عنوان ضرورت مطرح مي شود، پنجاه سال پيش، اساساً مطرح نبود. حتي كالاهايي مثل مواد غذايي نيز از اين قاعده مستثنا نيستند و نمي توان گفت مواد غذايي ضروري امروز، ديروز هم ضروري بوده اند و يا برعكس. از اين رو، بايد تعريف ديگري از مصارف ضروري ارايه كرد و آن را در جوامع مختلف، به گونه اي متمايز، مورد توجه قرار دارد. حتي در يك جامعه واحد، با توجه به نوع معيشت افراد و بسياري از عوامل ديگر كه در متن هاي بازاريابي به تفصيل آمده اند، نوع كالاهاي ضروري در ميان گروه هاي مختلف افراد، متفاوت است به علاوه، در جامعه مصرف كننده، هرگاه عده اي از مصرف كنندگان بخواهند از بند مصرف برخي از كالاها برهند، بازاريابان و دست اندركاران تبليغات، آنان را تشنه مصرف ديگري مي كنند و با خود پيش مي برند و نمي گذارند كه آتش تنور مصرف، به خاموشي گرايد. در اين حال، مي توان گفت كه مصرف، پايان ناپذير است و هرگز نمي توان از دام آن رهايي يافت

پست به حد قابل ملاحظه‌اي سبب كاهش هزينه‌هاي كشور شده و استفاده مردم از خدمات پستي گامي موثر در راستاي اصلاح الگوي مصرف است.

محمدحسن بلوچ امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در طبس اظهار داشت: استفاده مردم از خدمات پستي باعث كاهش ترددهاي زائد و صرفه‌جويي قابل ملاحظه در وقت و هزينه‌ها شده و در نهايت موجب افزايش بهره‌وري ملي مي‌شود.
وي ادامه داد: با‌توجه به نامگذاري امسال از سوي مقام معظم رهبري به عنوان «سال حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف» استفاده از خدمات پستي مي‌تواند تاثير بسزايي براي نيل به اين هدف ارزشمند داشته باشد.
بلوچ گفت: اداره پست شهرستان طبس با يك اداره مركزي، يك دفتر خدمات ارتباطي، هفت نمايندگي و 23 دفتر آي‌سي‌تي روستايي در كل شهرستان بزرگ طبس كه داراي 56 هزار كيلومتر مربع وسعت است،‌ ارائه خدمت كند.
رئيس اداره پست شهرستان طبس بيان داشت: ترافيك پستي در چهار ماهه ابتدايي سال جاري 243 هزار و 858 مرسوله شامل 119 هزار و 358 مرسوله بخش قبول و 124 هزار و 500 مرسوله بخش توزيع بوده كه در مقايسه با 174 هزار مرسوله در مدت مشابه سال گذشته بيش از 40 درصد افزايش يافته است.
وي افزايش رشد ترافيك پستي را نشان از اعتماد و اطمينان مردم به خدمات پستي دانست.
بلوچ گفت: ارتباطات پستي يكي از قديمي‌ترين و آشناترين نوع ارتباطات براي مردم است كه امروز گستردگي حوزه‌ي فعاليت‌هاي پستي پاي خود را فراتر از خدمات متعارف گذاشته است.
وي اظهار داشت: در گذشته تصور مردم اين بود كه بوسيله پست فقط مي‌توانيم ارسال نامه و يا امانات پستي به مقاصد مختلف داشته باشيم ولي امروزه پست با ارائه خدمات جديد و متنوع گام‌هاي بسيار موثري را در راستاي خدمات‌دهي به مردم برداشته است.
وي افزود: پست توانسته است همگام با پيشرفت تكنولوژي خدمات خود را به‌روز و منطبق با نيازهاي روز جامعه گسترش بدهد.
رئيس اداره پست شهرستان طبس از جمله نتايج خدمات‌دهي شبكه پست در سراسر كشور را حذف خودپستچي‌گري در جامعه، كاهش ترددهاي مضاعف، جلوگيري از اتلاف وقت، نيروي انساني و تجهيزات و صرفه‌جويي در هزينه‌ها، افزايش بهره‌وري ملي و جذب ترافيك بالقوه پستي اعلام كرد.
وي گفت: يكي از اقدامات پست دعوت از دانش‌آموزان مدارس ابتدايي، راهنمايي و حتي دبيرستان براي بازديد گروهي از ادارات پست و آشنايي نزديك با خدمات پستي است.
بلوچ از جمله خدمات پستي رايج به پست پيشتاز، سرويس امانات پستي، پست ويژه، توزيع گذرنامه، امور مربوط به كارت سوخت، توزيع كالابرگ، سفارشات اينترنتي، ثبت‌نام و توزيع سيم‌كارت ايرانسل، اشتراك تمبر يادگاري، چاپ تمبر يادگاري شخصي، قرائت كنتور و توزيع قبوض برق، توزيع قبوض تلفن، توزيع بروشورهاي تبليغاتي، پست يافته‌ها، پست تصويري و پست 119 اشاره كرد.
وي اظهار داشت: اكثر سازمان‌هاي دولتي و خصوصي نظير ستاد بسيج اقتصادي، نظام وظيفه، گذرنامه، سازمان سنجش، ستاد سوخت، شركت ايرانسل و ... انجام امور خود در سراسر كشور را به پست واگذار كرده‌اند و اكنون پست به عنوان پيشخوان دولت ياري‌دهنده سازمان‌ها است.
رئيس اداره پست شهرستان طبس عنوان كرد: سرعت، امنيت، دقت، اطمينان و اعتماد شعار هميشگي پست است.
وي گفت: اكنون كه امكانات پستي در شهر و روستا فراهم است، بهترين گزينه براي انجام امور درون‌شهري و برون‌شهري پست است و از مردم خواست تا جايي كه امكان دارد از خدمات پستي استفاده كنند.
بلوچ به مردم توصيه كرد در صورت نقل مكان به محل ديگر حتما از كد پستي 10 رقمي محل جديد در آدرس‌نويسي استفاده كنند

    به عنوان يك نمونه بارز در زمينه تاثير گسترش زيرساخت هاي الكترونيكي در كاهش فرسودگي اسكناس مي توان گفت كه يكي از عوامل افزايش گردش اسكناس بين مردم و شعب بانك ها پرداخت قبوض به صورت عمليات باجه اي است، در صورت الکترونيکی کردن كامل پرداخت قبض های آب، برق، تلفن ثابت و همراه و گاز به جای پرداخت حضوری سالانه 1200ميليارد تومان در هزينه های عمومی کشور صرفه جويی می شود كه بخشي از اين صرفه جويي مربوط به كاهش فرسودگي اسكناس ها خواهد شد.

    در كل 85درصد فعاليت بانک هاي ايران مربوط به عمليات خرد نظير پرداخت قبض، وصول چک و انتقال وجه است كه اين مساله هزينه سنگينی از جمله هزينه هاي چاپ اسكناس جديد و از گردونه خارج نمودن اسكناس هاي فرسوده بر دوش بانک ها می گذارد، اين رقم در دنيا بی نظير است و اين در حالی است که در کشورهای پيشرفته اين موضوع برعکس است. يعنی 85درصد فعاليت بانک ها به عمليات کلان اختصاص دارد که اين امر باعث اشتغالزايی و کارآفرينی در جامعه و جلوگيري از صرف هزينه هاي هنگفت در بخش هاي غيرضروري می شود.

    اين ضرر و زيان هنگفت در حالی است که تقريبا تمامی زيرساخت های لازم برای الکترونيکی کردن كامل بيشتر عمليات را در اختيار داريم.

    به طور كلي در ايران دستگاه هاي الكترونيكي بسياري نصب و راه اندازي شده اند، اما به عقيده کارشناسان، استفاده از اين دستگاه ها و کارت های الکترونيک بدون اصلاح اساسی سيستم بانکی و ايجاد بسترهای مورد نياز نظير خطوط ارتباطی مطمئن و پرسرعت، گسترش انواع کارت های الکترونيکی اعتباری و غير اعتباری و افزايش دستگاه های کارت خوان در مراکزخريد عملی نيست.

    از همين رو به نظر نمی رسد به اين سادگی استفاده از کارت های الکترونيکی همه گير شود و مردم حاضر شوند اسکناس های رنگارنگ را با کارت عوض کنند.

    اميدواريم سيستم دادوستد الكترونيكي روز به روز پيشرفته تر شود و شرايطي ايجاد شود كه مردم طريقه استفاده صحيح و بهينه از اين دستگاه ها را آموزش ببينند، چرا كه کاهش قيمت تمام شده خدمات بانکی از مهم ترين نتايج توسعه پرداخت الکترونيک است.