1-اتراف و رفاه‌زدگي:

مترف به كسي گفته مي‌شود كه از نعمت بسيار برخوردار بوده و متنعم به آن باشد و در تصرفات خويش هيچ گونه منعي رانپذيرد و زير بار هيچ حد و مرزي نرود. اتراف نوعي تصرف و مصرف كردن نابهنجار و ضد اخلاقي در نعمت‌هاي الهي است. در حقيقت اتراف ناظر به رفتارهاي شخص نسبت به سرمايه‌ها و نعمت‌‌هايي الهي است كه در اختيار وي مي‌باشد. از آن جايي كه متنعم و مترف از نعمت‌هاي الهي به درستي بهره نمي‌گيرد و رفتار ضد اخلاقي و ناسپاس گونه اي را در پيش گرفته است، انساني ضد اخلاقي تلقي و معرفي مي‌شود.

2-ريخت و پاش (تبذير):

«تبذير» كه از ريشه بذر گرفته شده و به معناي ريخت و پاش است. در واقع تبذير يعني فرد در اموال به گونه‌اي تصرف نمايد كه پخش شود بي‌آن كه به شكل درست و مناسبي مصرف شود. در قرآن كريم به صراحت اين شيوه مصرف كردن تقبيح گرديده است. (وحق خويشاوند و درويش بينوا و در راه مانده را بده و مال خود را بيهود و به گزاف مريز و مپاش – تباه مكن- همانا ريخت و پاش كنندگان برادران شيطان‌هايند و شيطان خداوند خويش را ناسپاس است. (سوره مباركه اسراء؛ 26-27)

3-اسراف (خروج از اعتدال):

«اسراف»يعني؛ زياده‌روي تجاوز از حد ومرزهاي قانوني و طبيعي درهر كاري. اسراف كردن امري است كه در آيات قرآن كريم به صراحت از آن پرهيز داده شده است. مسأله اسراف و هدر دادن منابع در رفتار مصرفي، مسأله‌اي بنيادي است كه  ناشي از فقدان حاكميت عقلاني و منطق اخلاقي و اقتصادي در عملكرد افراد و خانواده‌هاست.

جلوگیری از ریخت و پاش
بی توجهی به مدیریت صحیح هزینه ها در خانواده گاهی بحران ساز می شود به گونه ای که کانون گرم خانواده را به فروپاشی تهدید می کند. مهناز غلامی که خود را 44 ساله و دارای سه فرزند معرفی می کند، می گوید که بیشتر اوقات خود را در خانه می گذراند. وی درباره چگونگی اداره هزینه های زندگی معتقد است که برای مدیریت هزینه ها باید یک تقسیم بندی صحیح و اصولی داشته باشیم. پیش از خریدهای آن چنانی باید هزینه های ضروری و نیازهای روزانه، اجاره مسکن، اقساط احتمالی را از درآمد ماهانه جدا کرد و برای باقیمانده درآمد درباره پس انداز و خرج های نابهنگام برنامه ریزی کرد. وی می گوید: «مدیریت اقتصادی خانواده را باید به زنان سپرد. چون آنها به هنگام خرید اولویت بندی کرده و به مرغوبیت جنس و کالا توجه بیشتری دارند. در خرید حوصله بیشتری به خرج می دهند.» در یکی از مراکز مطرح خرید سوژه گزارش را پیگیری می کنم. فروشنده مغازه مانتو فروشی با تأکید بر این که به دلیل نوع شغل خود با مشتریان خانم بیشتر سروکار دارد و تا حدودی روحیه آنها را می شناسد، معتقد است که هزینه های زندگی را باید مرد خانه اداره کند. چون بودجه اصلی را او به خانه می آورد و بهتر می تواند برنامه ریزی کند. وی می گوید که برخی از زنان با پیروی از یک اخلاق ناپسند و براساس چشم و هم چشمی خرید کنند و به جای هزینه کردن روی مسائلی مثل آموزش های فرهنگی و اجتماعی، فقط به زرق و برق و تجملات بها می دهند.» وی می گوید که هفته گذشته یک مشتری به مغازه اش مراجعه کرد و با اظهار ناراحتی از اینکه مانتویی را که دو سه هفته قبل خریده رنگش از مد افتاده، دوباره درخواست مانتویی جدید با رنگ جدیدتر را داشت. یکی دیگر از همکاران او که گفت و گوی ما را می شنود برخلاف نظر دوست خود با اشاره به این که همه خانمها این طور فکر نمی کنند می گوید: «برخی خانمها وقت بیشتری دارند و برخی دیگر درگیری فکری کمتری در بیرون از خانه دارند بنابراین بهتر می توانند هزینه های زندگی را مدیریت کنند، البته بخشی از هزینه ها هم برعهده مرد خانه است ولی خانمها راحت تر می توانند تصمیم گیری و خرید کنند.» وی معتقد است به شخصیت زنان هم بستگی دارد که تا چه حد شرایط همسرشان را درک کنند و می گوید: «اگر زن قانع باشد آن مرد حتماً در زندگی موفق خواهد شد.»
اعظم افتخاری که در آستانه تشکیل زندگی مشترک قرار دارد و در یک موسسه آموزش زبان تدریس می کند، می گوید: «این که مدیریت هزینه های زندگی با مرد باشد یا زن، خیلی فرق نمی کند. بنابراین مهم این است که در زندگی براساس اولویت ها هزینه کنیم. البته مشکلات اقتصادی هم زیاد است ولی با یک برنامه ریزی دقیق می توان زندگی آرام و بی استرسی را شروع کرد.» وی با اشاره به این که مرد و زن باید برای اداره بهتر زندگی با یکدیگر مشورت کنند می گوید: «چه اشکالی دارد مثلا به جای این که اول زندگی برای تهیه مبلمان، لوستر یا تلویزیون بزرگ چند میلیون هزینه کنیم، در امر مسکن سرمایه گذاری داشته باشیم تا بتوانیم بعداز چند سال هزینه اجاره خانه را از سبد زندگی خارج کنیم؟»

درک اولویت های زندگی
بسیاری از خانواده ها به دلیل عدم مدیریت اقتصادی در داخل و خارج خانوار، با مشکلات مالی و حتی خانوادگی روبه رو می شوند و این در حالی است که تحقیقات آماری نشان می دهد با مدیریت اقتصادی در خانواده بیش از 50 درصد مشکلات مالی را می توان کاهش داد.
ابوالفضل نظری خود را کارمند یک شرکت معرفی می کند که 15سال از زندگی مشترک او می گذرد. می گوید: « مدیریت صحیح هزینه حتی از میزان درآمد خانواده هم مهمتر است. در برخی خانواده هایی که درآمدی بالاتر از هزینه های جاری دارند مدیریت کمتر به چشم می آید و به عبارتی اسراف صورت می گیرد. اما بی تردید مدیریت صحیح در هزینه، نظم اقتصادی و سلامت خانواده را تضمین می کند.» وی می گوید: «تنظیم درآمد خانواده با سبد خانوار را که شامل غذا، پوشاک، تحصیل، مسکن، بهداشت، مسافرت، پس انداز، می شود مدیریت هزینه خانواده می نامند، البته در شکل فنی تر جامعه که مرد بعنوان مسئول درآمدزایی یا نان آور خانواده بود، مدیریت هزینه هم برعهده او بود. اما باافزایش حضور بانوان در جامعه و فعالیت آنها در علم آموزی و مشارکت در عرصه های اقتصادی جامعه و همچنین افزایش هزینه های زندگی، مدیریت هزینه ها باید هدفمند کرد به صورتی که مهم این نیست که زن یا مرد کدامیک مسئول مدیریت هزینه های زندگی باشد، مهم این است که درک متقابلی از اولویت های زندگی داشته باشند و تفاهم لازم را برای تخصیص میزان درآمد به هزینه های سبد خانوار را داشته باشند.»

.

.

.

تکنولوژی به همان اندازه که در زندگی کاری شما و دنیای تجارت تحول ایجاد کرده است، در مدیریت اقتصاد خانوادۀ شما نیز ‌می‌تواند بسیار موثر باشد .

از اهمیت تعیین اهداف اقتصادی خود در کنار تعیین اهداف کاری غافل نشوید. پول را وادار کنید در خدمت شما باشد و از آن کار بکشید ؛ همانطور و همانقدر که شما برای آن کار ‌می‌کنید ! دلیل آنکه اکثر مردم به اندازۀ کافی پس انداز و سرمایه گذاری نمی‌کنند این است که برنامۀ مشخصی برای خود ندارند و نمی‌دانند چه پیش خواهد آمد. پول از میان انگشتان آنها سر ‌می‌خورد و تا سر بچرخانند کارت‌های اعتباری اشان خالی و پولشان رفته است!
 تکنولوژی به همان اندازه که در زندگی کاری شما و دنیای تجارت تحول ایجاد کرده است، در مدیریت اقتصاد خانوادۀ شما نیز ‌می‌تواند بسیار موثر باشد. در ارائۀ رهنمود‌های موثر اقتصادی، برنامه ریزی برای مخارج روزانه و روش‌های عملی و کارآمد برای پس انداز و سرمایه گذاری، ابزار تکنولوژی نه تنها باعث صرفه جویی در وقت خواهد شد بلکه به رشد پول شما نیز کمک ‌می‌کند.در اینجا ابزار تکنولوژیکی مفید و موثری برای کمک به مدیریت پول و هزینه‌های روز مره و برنامه ریزی برای پس انداز و سرمایه گذاری به شما معرفی ‌می‌شوند.
اگر تا حالا برای پرداخت قبوض شخصا" به بانک مراجعه ‌می‌کرده اید، از حالا به بعد آنها را از طریق اتصال به سایت بانک خود به صورت آنلاین بپردازید. کار ساده ای است و مطمئن تر از چک‌ها ی کاغذی نیز هست. هر نوع پرداختی را ‌می‌توانید به همین روش انجام دهید، مثل پر کردن کارت اعتباری، پرداخت اقساط وام مسکن، یا حتی پرداخت قرضتان به دوستتان. اکثر پرداخت‌ها از طریق انتقال الکترونیکی انجام ‌می‌شوند ، اما در صورتی که شما شاغل نباشید، کامپیوتر بانک رسید کاغذی چاپ کرده و برای شما پست ‌می‌کند. کافی است یکبار به سایت بانک مراجعه کنید، از آن پس از هر کامپیوتری و در هر ساعتی ‌می‌توانید گزارش آخرین اطلاعات خود را دریافت کرده و منطبق با آن برنامه‌ها و هزینه‌های خود را تنظیم کنید.
مرتب موجودی و گردش کار کارت اعتباری خود را چک کنید، حتی اگر هر بار که از اعتبار خود استفاده ‌می‌کنید رسید چاپی هم دریافت ‌می‌کنید.

با ورود به سایت بانک خود ‌می‌توانید هر ساعت از شبانه روز از وضعیت حساب خود آگاه شوید و هزینه‌ها و موجودی خود را موازنه کنید. به این ترتیب هرگز غافلگیر نخواهید شد و همیشه مخارج اتان را با بودجه و موجودی اتان هماهنگ خواهید کرد. سعی کنید برای خریدهای کوچک و جزئی مثل هزینۀ لباسشویی یا بنزین به جای پول نقد از مبالغ مازاد کارت خود ( مبلغ بدهی) استفاده کنید. این مبلغ در ستونی جداگانه روی رسید کارت شما قید ‌می‌شود. به این ترتیب از مسیر هزینه‌هایتان آگاهی خواهید یافت.

مدیریت اقتصاد شخصی. اینکه بدانید پول شما کجا رفته و در چه مسیری خرج شده خیلی خوب است اما از آن بهتر این است که با یک مدیریت صحیح و قوی سعی کنید هر بار بهتر از قبل برنامه ریزی کنید و پول را در جای مناسبتر و با محاسبۀ دقیق و بجا خرج کنید. در عین حال که از طریق کامپیوتر حساب خود را کنترل ‌می‌کنید، به یاد داشته باشید همیشه رسید چاپی هم بگیرید.

پول خود را مدیریت کنید. برای مدیریت و برنامه ریزی پولی ‌می‌توانید از نرم افزارهای مخصوص این کار مثل Quicken و Microsoft Money استفاده کنید. این نرم افزارها را ‌می‌توانید از فروشگاههای کامپیوتری بخرید یا از طریق سایت شبکه به صورت آنلاین، دانلود کنید. مراحل Set up این نرم افزارها بسیار ساده است، و ضمنا" ‌می‌توانید وارد سایت بانک خود شوید و از راهنمایی‌های آن استفاده کنید. شما باید از طریق کامپیوتر شخصی خودتان وارد سایت بانک شده، سپس مشخصات خود و اطلاعات کارت اعتباری و حساب خود را به برنامۀ Quicken    یا Money بدهید.

پی گیری جزییات حساب بانکی، کار بسیار مهمی ‌است.
برای این کار ‌می‌توانید به راحتی ترتیبی بدهید که فهرست گردش مالی حسابتان را به طور اتوماتیک مرتبا" دریافت کنید. به این ترتیب با یک نگاه خواهید توانست مخارج و هزینه‌های خود را تحت کنترل داشته باشید. نگاهی به لیست چک‌های خود بیندازید و با کلیک کردن روی جدول رنگی موجود در سایت، ریز اطلاعات حسابتان را در بیاورید.این کار موجب ‌می‌شود طبق برنامه هزینه‌ها را متناسب با موجودی اتان تنظیم کنید. با تحت کنترل داشتن پرداختها این مشکل که یک قبض را دو بار پرداخت کنید برایتان پیش نخواهد آمد!

برنامه‌های مختلفی که در مورد مدیریت پول در دسترس هستند، برای پرداخت به موقع مالیاتها نیز کمک بزرگی به شما خواهند کرد.
به این منظور ‌می‌توانید از نرم افزارهای Taxcut و TurboTax استفاده کنید و میزان مالیاتی را که باید پرداخت کنید را خودتان محاسبه کرده و پول آن را جزء مخارج آورده و در زمان معین آن را از طریق سایت و به صورت آنلاین، پرداخت کنید. همچنین ‌می‌توانید روی یک دیسک جداگانه از فهرست مالیاتهایی که تاکنون داده اید یک کپی بگیرید و خود را از محاسبۀ وقت گیر جزییات به صورت دستی آزاد کنید.

.

.

.

از شرايط مهم صرفه جويي اين است كه نگذاريم چيزي در منزل حيف و ميل شود يا زياده از حد به مصرف برسد.
به طور مثال زياده روي در تهيه غذا و مصرف كردن آب، برق، گاز و تلفن موجب اتلاف درآمد خانواده و تحت فشار قرار گرفتن اعضاي آن مي شود. به طور كلي زن بايد به عنوان مدير اقتصادي خانه با رعايت صرفه جويي به طور غيرمستقيم به افزايش درآمد خانواده كمك كند.
مسأله مهم ديگر دقت در خريد كالاست كه در اين خصوص معمولاً تصميم گيرنده، خانم خانه است كه بايد بداند وجود علامت استاندارد براي كالاها در واقع نشان مرغوبيت كالا نيست، بلكه به معناي حداقل مرغوبيت كالاست، يعني اگر كيفيت كالا از حد ارايه شده استاندارد كمتر باشد، قابل استفاده نيست.
علامت «ايزو» نيز كه امروزه براي تبليغات بسياري از اجناس و كالاها ذكر مي شود، در واقع به كالا اختصاص ندارد. بلكه به مديريت شركت توليدكننده كالا داده مي شود. لذا خانمهاي خانه بايد دقت كنند براي خريد كالا معادل پولي كه از دست مي دهند، كالاي با ارزش به دست آورند.
دكتر احمد صافي، روان شناس در بخشي از كتاب خانواده و فرزندان يادآور مي شود، از مهمترين سياستگذاريها در محيط خانواده سياستگذاري در نحوه توزيع و مصرف درآمد خانواده است.
به نظر مي رسد امروزه زنان به ويژه در شهرها در خصوص توزيع و نحوه مصرف درآمد خانواده نقش عمده تري دارند، زيرا در موارد زيادي مردان اين مسؤوليت را به آنان واگذار كرده اند.
رعايت اعتدال در اقتصاد خانواده و خودداري از اسراف و تبذير مهمترين سياست مديريت خانواده است. به همين دليل زن و شوهر بويژه خانم خانه بايد به ساده زيستن اهميت دهند و روحيه ساده زيستن را در اعضاي خانواده تقويت كنند و از چشم و هم چشمي و رقابتهاي ناسالم بپرهيزند.
در مصرف بودجه و درآمد خانواده به اولويتها توجه كنند و در برنامه ها و مراسم مختلف از قبيل جشن ازدواج و تولد جنبه اعتدال را رعايت نمايند در چنين شرايطي مي توان به بهسازي اقتصاد خانواده كمك كرد.