دبير انجمن اسلامي دانشجويان دانشكدهي پزشكي
دانشگاه علوم پزشكي شيراز، با اشاره به نامگذاري امسال به نام كار مضاعف و همت
مضاعف، گفت: از مسوولين همه دستگاهها و نهادهاي كشور انتظار ميرود كه به اين مهم
اعتقاد راسخ داشته باشند كه براي پيشرفت همهجانبه كشور نيازمند كار و همت مضاعف
هستيم. اميريان در گفتوگو با خبرنگار سياسي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،
اظهار كرد: اگر به نامگذاريهاي هر ساله مقام معظم رهبري در آغاز سال دقت كنيم،
متوجه ميشويم كه مقام معظم رهبري با ديد وسيعتر و جامعنگر نسبت به همه مسوولين
و آحاد جامعه و با در نظر گرفتن مقتضيات زمان و ضروريات كشور درك واقعي از مسائل
دارند كه آن را در قالب نامگذاريهاي آغاز سال مطرح ميكنند. وي با اشاره به اينكه
متاسفانه در طي ساليان اخير تنها شاهد برگزاري همايشهاي آنچناني از سوي مسوولين
با موضوع سال بودهايم، افزود: بطور قطع نامگذاريهاي ساليانه نبايد در حد شعار و
برگزاري همايشها باقي بماند. اين فعال دانشجويي با بيان اينكه ايجاد كميتههايي
با عنوان پيگيري و عملياتي شدن همت و كار مضاعف در راس هر وزارتخانه دستگاه دولتي
و حكومتي ميتواند در اجراي اين هدف كمك كننده باشد، تصريح كرد: كميته پيگيري كار
و همت مضاعف به صورت مستمر و جدي با ارزيابي و تحليل ضعفها و نقصانهاي دستگاههاي
مربوطه خود در سالهاي گذشته ميتواند به رفع نواقص بپردازد و راهكارهايي را براي
حركت مردم به جلو و جبران كمكاريها بدست آورد. اميريان ضمن اينكه دانشگاهها را
محيطي آكادميك و پيشرو در تمام جوامع خواند، گفت: دانشگاه نقش خطدهي و جهتدهي به
جامعه و مسوولين را دارد پس از آن انتظار ميرود به عنوان يك الگو و نمونه بتواند
تاثيرات خوبي در مورد كار و همت مضاعف به جامعه بگذارد. وي اضافه كرد: محيطهاي
دانشگاهي ابتدا بايد به بررسي فلسفه نامگذاري امسال از سوي مقام معظم رهبري
بپردازند و همچنين به تحقيق و پژوهش نيازمحور بپردازند يعني با توجه به نيازهاي
موجود كشور به تحقيق بپردازند تا باعث پيشرفت همهجانبه كشور شوند. دبير انجمن
اسلامي دانشجويان دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شيراز، افزود: از مقوله سياست
نيز نبايد غافل شد؛ چرا كه امروز شاهديم به دليل برخي بياخلاقيهاي سياسي از طرف
هر دو جناح غالب در كشور مشكلات و موانعي در مسير پيشرفت و حركت رو به جلو ايجاد
ميشود كه ميطلبد تلاش كنيم تا فضاي سياسي به عقلانيت، اعتدال، منطق، نقدپذيري
اصولي و انتقاد دلسوزانه نزديك شود.
روابط حاكم بر بازار كار، متأثّر از
ديدگاه مكتب اقتصادى به كار است. اعتقادات، اخلاقيات و روشهاى عملى، آثارشديدى بر
رفتار دارد. نوع رفتار در بازار كار، آثار خود را در بخش توليد و بر رشد جامعه
پديد ميآورد. اعتقاداتاسلامى و اخلاقيات آن، مسلمان را به انجام كار اقتصادى
ترغيب ساخته، انگيزههاى متعدّدى را در او ايجاد ميكند.
برخلاف آنچه درباره آموزههاى دينى
گفته شده، مبانى ارزشى و اعتقادى مسلمان توانايى ايجاد برآيند رفتار توسعهزا را
در خود دارد. متون دينى و عملكرد اولياى دينى، كار اقتصادى را مطلوب و محبوب
معرّفى كرده است و اعتقاد به قضا و قدر الاهى، رزاقيت خداوند، شفاعت، قيامت،
توكّل، زهد، و صبر فقط تضادى با انجام كار نداشته، بلكه درك صحيح از موارد پيشگفته،
اثر مثبت آن را بر كار و ايجاد زمينه رشد و توسعه اقتصادى نشان ميدهد.
• مقدّمه
بازار كار، از مهمترين بازارهاى
اقتصادى است. خصوصيات منحصر به فرد نيروى كار و اثر آن بر ديگر بازارها و بر كلّ
اقتصاد جامعه اهميّت خاصّى به آن داده است. ديدگاه مكاتب گوناگون بشرى به پديده
كار و نيروى كار متفاوت است. جايگاه ارزشى كار در هر جامعه، زمينه فرهنگى اصيلى
براى تأثير بر پديدههاى اقتصادى است. ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ دوشنبه 30 فروردین 1389 ساعت 6:41 PM
|نظرات (0)
فرهنگ كار در اسلام چه جایگاهی در
مبانی دینی و اعتقادی مادارد؟ آیا فرهنگ موجود كار در جامعه ما بافرهنگ دینی
و ملیمان هماهنگ و همخواناست؟ آیا دین اسلام ما را به كار و كوشش و تلاشدعوت
كرده است یا به تنپروری؟ حقیقت ایناست كه هم فرهنگ دینی ما و هم
فرهنگ ملی مامشوق كار و كوشش است و فرهنگ كار فعلی ما با باورهای دینی و
ملی متضاد است. پیامبرعظیمالشان اسلام حضرت محمد مصطفی(صلی الله علیه و آله
و سلم) دست كارگر را میبوسید و از افراد بیكار و تنبلخشنود و راضی نبود و همواره
در كاركردن ازدیگران پیشي میگرفت، اما وضعیت امروز جامعه ما به جایی رسیده
است كه كار كردن عیب است و بچههای كارگران و كشاورزان ترجیح میدهند كه عنوان
كار پدر خود را جایی اعلام نكنند.
این درشرایطی است كه سایر ملتها به
خصوص ملتهای اروپایی و مردم غیرمسلمان جهان به شدت برای كار ارزش قائل
هستند و در كار وكوشش و عمل به دستورات و توصیههای قرآنمجید و روایات پیامبر
(صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه اطهار (علیهم السلام) درزمینه كار از ما پیشی
گرفتهاند.
●جایگاه فرهنگ كار در اسلام
یكی از موضوعهایی كه همیشه مورد
تاكیددین اسلام قرار گرفته، بحث كار و كوشش و پرهیزاز بطالت و مبنا قرار
دادن كار برای شكوفاییاستعدادهای انسان و تربیت اوست و این امر همدر قرآن
و هم در سنت قابل مشاهده است.مرحوم استاد مرتضی مطهری در كتاب تعلیم
وتربیت در اسلام، یكی از بهترین راههای تربیتافراد را كار میداند و حدیث
شریفی از نبی اكرم(صلی الله علیه و آله و سلم) نقل میكند كه(النفس ان لم
تشغله شغلك)یعنی اگر تو خودت را متوجه كاری نكنی، نفس تورا مشغول به
خودش میكند.
بنابراین از نظرمبنایی، ما آموزههای
گرانبهایی درباره كار داریمكه متاسفانه مانند بسیاری از آموزههای دیگر دینیما
در كتابخانهها مضبوط و كمتر در میدان عمل بهآن توجه شده است. در قرآن مجید،
آیاتزیادی درباره ارزش كار و تاكید بر عمل صالحوجود دارد. قرآن به شدت
انسان را از حرفزدنهای بیعمل منع و همواره تاكید میكند كهفضل خدا نصیب
كسانی خواهد شد كه اهل جهد وكوشش و تلاش باشند. در آیات ۳۹ تا ۴۱ سورهنجم
آمده است: و این كه برای انسان بهرهای جزسعی و كوشش او نیست و سعی او
به زودی دیدهمیشود و سپس به او جزای كافی داده خواهدشد. در یكی دیگر از
آیات آمده است: آن كسیكه سرای آخرت را بطلبد و سعی و كوشش خود رابرای
آن انجام دهد، در حالی كه ایمان داشتهباشد، سعی و تلاش او پاداش داده
خواهد شد.
(سوره اسراء، آیه ۱۹)
براساس یكی دیگر از آیات قرآن، هر
كسیمسئول كاری است، كه انجام داده و بایدعكسالعمل آن را چه خوب و چه
بد پذیرا باشد.در آیه ۳۸ سوره مدثر به صراحت این موضوعمطرح شده است كه
هر كسی در گرو اعمالخویش است. آیه ۹۷ سوره نحل بیانگر اینمطلب است كه
هر كس عمل صالح كند، خواه مردباشد، خواه زن، به او حیات پاكیزه میبخشیم
وپاداش آنها را به بهترین اعمالی كه انجام دادهاند، خواهیم داد.
● ارزش كار در سنت
در روایات است وقتی كه پیغمبر اكرم
(صلی الله علیه و آله و سلم) ازجنگ تبوك برمیگشتند،(سعد) یكی از انصار بهاستقبال
ایشان آمد و با وی مصافحه كرد. حضرتدیدند كه دستهای او زبر و خشن شده و پینهبسته
است، از وی سوال فرمودند چه كار كردی كهدستهایت این قدر خشن شده است؟
سعدعرض كرد یا رسولا... زیاد بیل زدهام. چونمجبور بودم برای نان زن و
بچهام كار كنم.حضرت دستهای سعد را گرفتند و بوسیدند وفرمودند: این دستی
است كه در آتش نخواهدسوخت. نظیر این مطالب در زندگی پیامبر و ائمهاطهار زیاد
است. این نشان میدهد كه كار وكارگری در نزد اولیا خدا چقدر ارزش و عظمتدارد.
▪ حضرت رسول اكرم (صلی الله علیه و
آله و سلم) می فرمایند:
كسی كه برایتامین زندگی خانوادهاش
زحمت میكشد،همچون كسی است كه در راه خدا جهاد میكند -بر امت خویش، بیش
از هر چیز از شكم پرستی وپرخوابی و بیكاری بیمناكم - از رحمت خدا دوراست هر
كس كه بار زندگی خویش را به رویدوش مردم افكند - خداوند متعال دوست
داردهنگامی كه یكی از شما مسلمانان كاری را انجاممیدهد با دقت لازم كارش
را ارائه دهد - آنكس كه از زحمت و تلاش و دسترنج خویشخورد، در روز قیامت
مثل برق از پل صراطمیگذرد.
▪ حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:
برترین كار آن است كهرضای خدا در
آن خواسته شود - انسان مومنهمیشه اوقات مشغول كار است - كسی كه كار
كند،نیرویش افزون گردد. روزیها دارای وسیعه وسببی هستند، بنابراین در به
دست آوردن روزی،به روش خوب و پسندیده عمل كنید و نیكویی رابكار برید - خداوند
انسان دارای شغل و حرفه كهامانتدار باشد را دوست میدارد - بر شما باد كهدست
از كار و تلاش برندارید چه در حال نشاط وچه در حال كسالت - به وسیله كار و
كوشش، ثوابو پاداش بدست میآید نه با كسالت و تنبلی - بهوسیله كارهای شایسته
و نیك، درجات وارزشهای انسانها بالا میرود - عمل و كارمعرف انسان مومن
است - هیچ كس از شما در راهخدا شب را به صبح نرسانید كه با ارزشتر از كسی
كهبرای رفع نیازهای خود و خانودهاش تلاشمیكند - هر كسی به استقبال
كارها رود، دارایبصیرت میشود - از تاخیر در كارها بپرهیزید،همچنین از دست
دادن فرصت انجام كارهایخوب، زیرا آن موجب پشیمانی خواهد بود -كسالت و
تنبلی آخرت را نابود میكند.
▪ امام جعفرصادق (علیه السلام می
فرمایند:
ملعون است كسی كه بار زندگی خودرا
بر دوش دیگران افكنده باشد. در طلب روزیخود سستی نورزید، زیرا پدران شما
زحمتمیكشیدند و تلاش میكردند تا آن را به دستآورند. با اعمال خود دعوت
كننده مردم باشید ونه با زبانتان.
▪ امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
هرگز به آن چه نزد خداوندمتعال است
دست پیدا نمیكنید مگر به وسیلهعمل.
● ارزش كار در فرهنگ ملی ما
كار در فرهنگ ملی ما نیز جایگاه بسیار
باارزشیدارد. ادبیات ما مملو از مطالبی است كه مشوق وموید پركار بودن انسان
است. تعلیم و تربیت،اخلاق و فرهنگ ایرانی نیز همواره بر این نكتهتاكید
داشته است كه كار سرمایه جاودانی
انساناست. تا همین چند سال پیش اكثر
خانوادههاوقتی بچههایشان به سن و سال نوجوانیمیرسیدند، آنها را با كار و
كارگری آشنا میكردندو اكثر دانشآموزان و حتی دانشجویان تا دو دههپیش در
ضمن تحصیل كار میكردند و این یكافتخار بزرگ برای جوانان و نوجوانان بود
كهخودشان به مرحلهای از زندگی رسیدهاند كهمیتوانند با كار كردن روی پای
خود بایستند واستقلال پیدا كنند.
اما متاسفانه در سالهای اخیربا رواج
فرهنگ سرمایهداری در كشور آن هم ازكثیفترین نوع سرمایهداری یعنی سرمایهداریتجاری
(نه سرمایهداری صنعتی) كه متكی بردلالی و واسطهگری و ربا و نزولخوری و
زندگیانگلی است، شرایطی پیش آمد كه كار و كارگریدر اذهان عمومی ننگ و
عار قلمداد شد. نصرا...كوهی) یكی از كفاشان دست دوز قدیمی در اینرابطه میگوید:(زمانی
كه ما وارد این كار شدیمهم درآمد این كار كفاف زندگی ما را میكرد و هماین
كه اعتبار و منزلت اجتماعی این كار بالا بود،اما متاسفانه امروز شرایطی حاكم
شده است كه نهدرآمد كاری این نوع كارها خوب است و نه اعتبارو منزلت آن
و به همین دلیل جوانان زیربار ایننوع كار ها نمی روند.
منبع : www.aftab.ir
فرهنگ كار در اسلام چه جایگاهی در
مبانی دینی و اعتقادی مادارد؟ آیا فرهنگ موجود كار در جامعه ما بافرهنگ دینی
و ملیمان هماهنگ و همخواناست؟ آیا دین اسلام ما را به كار و كوشش و تلاشدعوت
كرده است یا به تنپروری؟ حقیقت ایناست كه هم فرهنگ دینی ما و هم
فرهنگ ملی مامشوق كار و كوشش است و فرهنگ كار فعلی ما با باورهای دینی و
ملی متضاد است. پیامبرعظیمالشان اسلام حضرت محمد مصطفی(صلی الله علیه و آله
و سلم) دست كارگر را میبوسید و از افراد بیكار و تنبلخشنود و راضی نبود و همواره
در كاركردن ازدیگران پیشي میگرفت، اما وضعیت امروز جامعه ما به جایی رسیده
است كه كار كردن عیب است و بچههای كارگران و كشاورزان ترجیح میدهند كه عنوان
كار پدر خود را جایی اعلام نكنند.
این درشرایطی است كه سایر ملتها به
خصوص ملتهای اروپایی و مردم غیرمسلمان جهان به شدت برای كار ارزش قائل
هستند و در كار وكوشش و عمل به دستورات و توصیههای قرآنمجید و روایات پیامبر
(صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه اطهار (علیهم السلام) درزمینه كار از ما پیشی
گرفتهاند.
●جایگاه فرهنگ كار در اسلام
یكی از موضوعهایی كه همیشه مورد
تاكیددین اسلام قرار گرفته، بحث كار و كوشش و پرهیزاز بطالت و مبنا قرار
دادن كار برای شكوفاییاستعدادهای انسان و تربیت اوست و این امر همدر قرآن
و هم در سنت قابل مشاهده است.مرحوم استاد مرتضی مطهری در كتاب تعلیم
وتربیت در اسلام، یكی از بهترین راههای تربیتافراد را كار میداند و حدیث
شریفی از نبی اكرم(صلی الله علیه و آله و سلم) نقل میكند كه(النفس ان لم
تشغله شغلك)یعنی اگر تو خودت را متوجه كاری نكنی، نفس تورا مشغول به
خودش میكند.
بنابراین از نظرمبنایی، ما آموزههای
گرانبهایی درباره كار داریمكه متاسفانه مانند بسیاری از آموزههای دیگر دینیما
در كتابخانهها مضبوط و كمتر در میدان عمل بهآن توجه شده است. در قرآن مجید،
آیاتزیادی درباره ارزش كار و تاكید بر عمل صالحوجود دارد. قرآن به شدت
انسان را از حرفزدنهای بیعمل منع و همواره تاكید میكند كهفضل خدا نصیب
كسانی خواهد شد كه اهل جهد وكوشش و تلاش باشند. در آیات ۳۹ تا ۴۱ سورهنجم
آمده است: و این كه برای انسان بهرهای جزسعی و كوشش او نیست و سعی او
به زودی دیدهمیشود و سپس به او جزای كافی داده خواهدشد. در یكی دیگر از
آیات آمده است: آن كسیكه سرای آخرت را بطلبد و سعی و كوشش خود رابرای
آن انجام دهد، در حالی كه ایمان داشتهباشد، سعی و تلاش او پاداش داده
خواهد شد.
(سوره اسراء، آیه ۱۹)
براساس یكی دیگر از آیات قرآن، هر
كسیمسئول كاری است، كه انجام داده و بایدعكسالعمل آن را چه خوب و چه
بد پذیرا باشد.در آیه ۳۸ سوره مدثر به صراحت این موضوعمطرح شده است كه
هر كسی در گرو اعمالخویش است. آیه ۹۷ سوره نحل بیانگر اینمطلب است كه
هر كس عمل صالح كند، خواه مردباشد، خواه زن، به او حیات پاكیزه میبخشیم
وپاداش آنها را به بهترین اعمالی كه انجام دادهاند، خواهیم داد.
● ارزش كار در سنت
در روایات است وقتی كه پیغمبر اكرم
(صلی الله علیه و آله و سلم) ازجنگ تبوك برمیگشتند،(سعد) یكی از انصار بهاستقبال
ایشان آمد و با وی مصافحه كرد. حضرتدیدند كه دستهای او زبر و خشن شده و پینهبسته
است، از وی سوال فرمودند چه كار كردی كهدستهایت این قدر خشن شده است؟
سعدعرض كرد یا رسولا... زیاد بیل زدهام. چونمجبور بودم برای نان زن و
بچهام كار كنم.حضرت دستهای سعد را گرفتند و بوسیدند وفرمودند: این دستی
است كه در آتش نخواهدسوخت. نظیر این مطالب در زندگی پیامبر و ائمهاطهار زیاد
است. این نشان میدهد كه كار وكارگری در نزد اولیا خدا چقدر ارزش و عظمتدارد.
▪ حضرت رسول اكرم (صلی الله علیه و
آله و سلم) می فرمایند:
كسی كه برایتامین زندگی خانوادهاش
زحمت میكشد،همچون كسی است كه در راه خدا جهاد میكند -بر امت خویش، بیش
از هر چیز از شكم پرستی وپرخوابی و بیكاری بیمناكم - از رحمت خدا دوراست هر
كس كه بار زندگی خویش را به رویدوش مردم افكند - خداوند متعال دوست
داردهنگامی كه یكی از شما مسلمانان كاری را انجاممیدهد با دقت لازم كارش
را ارائه دهد - آنكس كه از زحمت و تلاش و دسترنج خویشخورد، در روز قیامت
مثل برق از پل صراطمیگذرد.
▪ حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:
برترین كار آن است كهرضای خدا در
آن خواسته شود - انسان مومنهمیشه اوقات مشغول كار است - كسی كه كار
كند،نیرویش افزون گردد. روزیها دارای وسیعه وسببی هستند، بنابراین در به
دست آوردن روزی،به روش خوب و پسندیده عمل كنید و نیكویی رابكار برید - خداوند
انسان دارای شغل و حرفه كهامانتدار باشد را دوست میدارد - بر شما باد كهدست
از كار و تلاش برندارید چه در حال نشاط وچه در حال كسالت - به وسیله كار و
كوشش، ثوابو پاداش بدست میآید نه با كسالت و تنبلی - بهوسیله كارهای شایسته
و نیك، درجات وارزشهای انسانها بالا میرود - عمل و كارمعرف انسان مومن
است - هیچ كس از شما در راهخدا شب را به صبح نرسانید كه با ارزشتر از كسی
كهبرای رفع نیازهای خود و خانودهاش تلاشمیكند - هر كسی به استقبال
كارها رود، دارایبصیرت میشود - از تاخیر در كارها بپرهیزید،همچنین از دست
دادن فرصت انجام كارهایخوب، زیرا آن موجب پشیمانی خواهد بود -كسالت و
تنبلی آخرت را نابود میكند.
▪ امام جعفرصادق (علیه السلام می
فرمایند:
ملعون است كسی كه بار زندگی خودرا
بر دوش دیگران افكنده باشد. در طلب روزیخود سستی نورزید، زیرا پدران شما
زحمتمیكشیدند و تلاش میكردند تا آن را به دستآورند. با اعمال خود دعوت
كننده مردم باشید ونه با زبانتان.
▪ امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
هرگز به آن چه نزد خداوندمتعال است
دست پیدا نمیكنید مگر به وسیلهعمل.
● ارزش كار در فرهنگ ملی ما
كار در فرهنگ ملی ما نیز جایگاه بسیار
باارزشیدارد. ادبیات ما مملو از مطالبی است كه مشوق وموید پركار بودن انسان
است. تعلیم و تربیت،اخلاق و فرهنگ ایرانی نیز همواره بر این نكتهتاكید
داشته است كه كار سرمایه جاودانی
انساناست. تا همین چند سال پیش اكثر
خانوادههاوقتی بچههایشان به سن و سال نوجوانیمیرسیدند، آنها را با كار و
كارگری آشنا میكردندو اكثر دانشآموزان و حتی دانشجویان تا دو دههپیش در
ضمن تحصیل كار میكردند و این یكافتخار بزرگ برای جوانان و نوجوانان بود
كهخودشان به مرحلهای از زندگی رسیدهاند كهمیتوانند با كار كردن روی پای
خود بایستند واستقلال پیدا كنند.
اما متاسفانه در سالهای اخیربا رواج
فرهنگ سرمایهداری در كشور آن هم ازكثیفترین نوع سرمایهداری یعنی سرمایهداریتجاری
(نه سرمایهداری صنعتی) كه متكی بردلالی و واسطهگری و ربا و نزولخوری و
زندگیانگلی است، شرایطی پیش آمد كه كار و كارگریدر اذهان عمومی ننگ و
عار قلمداد شد. نصرا...كوهی) یكی از كفاشان دست دوز قدیمی در اینرابطه میگوید:(زمانی
كه ما وارد این كار شدیمهم درآمد این كار كفاف زندگی ما را میكرد و هماین
كه اعتبار و منزلت اجتماعی این كار بالا بود،اما متاسفانه امروز شرایطی حاكم
شده است كه نهدرآمد كاری این نوع كارها خوب است و نه اعتبارو منزلت آن
و به همین دلیل جوانان زیربار ایننوع كار ها نمی روند.
من : سيد جعفر فاطمي نوش آبادي همت بلند دار که مردان روزگار
از همت بلند به جایی رسیده اند
افق دید و اوج طلب بعضی انسان ها بسیار بلند است و هیچ گاه رسیدن به آمال پست و غایت های کم مقدار ، روح تشنه آنان را سیراب نساخته و از تکاپو ، تلاش و اوج طلبی باز نمی دارد. تعلیم انبیا (ع) ، اولیا و بزرگان نیز بر همین مضمون سامان یافته و دون همتی و اندک قناعتی در طلب و مقصد، ناپسند نمایانده شده است. روایات در این زمینه نیز بسیار است.
امیرالمؤمنین علی(ع) می فرماید:
« هنگام طلب ، همت خود را بلند دار .» آدرس ايميل :
