گسترة اعتدال در توجه به دنیا
نويسنده:
محمود عالي نژاديان
اسلام نه دنيا گرايي كامل يهود را ميپذيرد و نه آخرت گرايي كاملمسيحيت را تأييد ميكند. در اين آيين، دنيا مقدمة آخرت است و بايد بهگونهاي مناسب آخرت مورد استفاده قرار گيرد. امام صادق(ع) ميفرمايد:تلاش تو در راه كسب معاش بايد از كردار مسامحه گري كه بر اثر سستي، حقكار را ضايع كردهاست فراتر باشد؛ و از كردار آزمندي كه به افراط گراييده بهجاي فضايل انساني و عالي معنوي تنها به دنياي خويش شادمان است و باوجود آن خود را مطمئن و آرام احساس ميكند، پايينتر نمايد.
حضرت علي(ع) به عيادت علاء بنزياد حارثي شتافت. وقتي وسعتخانهاش را مشاهده كرد، فرمود: خانهاي به اين وسعت در دنيا براي چهميخواهي با آن كه در آخرت بيشتر به آن نيازمندي؟ اگر بخواهي درآخرت هم به خانة وسيع دست يابي، در اين جا مهمان نوازي كن، صلةرحم به جا آور و حقوق مادي و معنوي ديگران را بپرداز.
همچنين انسان موظف است در مصرف منابع طبيعي و ملّي ميانهروي پيشهسازد. در كتابهاي روايي، چنين آمده است: روزي حسن بصري كنار رودفرات خدمت حضرت علي(ع) ايستاده بود. ظرفي آب برداشت، آشاميد وآنچه باقي ماند بر زمين ريخت. حضرت فرمود: در اين كار اسراف كردي؛زيرا آب را بر زمين ريختي و به رود باز نگرداندي.
علاء عرض كرد: از برادرم عاصم شاكيام.
فرمود: چرا؟
عرض كرد؛ از دنيا كنارهگيري كرده است. آن جناب فرمود: او رابياورند. عاصم شرفياب شد.
فرمود: اي دشمن نفس خود، شيطان گمراهت ساخته است. بر خانوادهو فرزندانت رحم نميكني؟ چنان ميپنداري كه پروردگار از مصرفآنچه برايت مباح ساخته، ناخشنود ميشود؟ ...
عاصم گفت: پس چرا شما لباس خشن ميپوشيد و غذاي ساده وغيرلذيذ ميخوريد؟
فرمود: من مانند تو نيستم. خدا بر پيشوايان لازم كرده خود را شبيهتنگدستان قرار دهند تا فقر و تنگدستي بر فقرا دشوار نباشد و بدينوسيله آرامش خاطر يابند.
