تولید صادرات محور قطعا بسیار ارزشمند است. به این منظور دولتها علاوه بر نظارت بر کیفیت کالاهای صادارتی و سیاستهایی مانند آن با اعطای جوایز صادراتی تولیدکنندگان را به تولید برای صارات تشویق می کنند. اما به نظر می رسد که نکاتی در این بین مغفول مانده است

بررسی وضعیت تجارت خارجی کشور حاكی از آن است كه ارزش دلاری هر تن كالای صادراتی فاصله بسیار زیادی با همین نسبت در اقلام وارداتی دارد که هر ساله نیز بر آن افزوده می شود. این روند نشان می دهد سبد صادراتی عمدتاً از محصولاتی با ارزش افزوده و اشتغال پایین (همچون مواد خام و معدنی با فرآوری اولیه) تشكیل شده و در عوض، سبد وارداتی عمدتاً شامل اقلام صنعتی با ارزش افزوده بالاست. ریشه اصلی مساله را باید در زنجیره ارزش افزوده محصولات جستجو کرد. مطالعه این زنجیره نشان می دهد که عمده محصولات صادراتی ایران در حلقه های اولیه زنجیره ارزش قرار دارند. ارزش افزوده اقتصادی در زنجیره‌ای كه از مواد خام و معدنی شروع می شود و تا كالای نهایی ادامه می یابد، خلق می شود. ارزش افزوده و اشتغال پایین مربوط به حلقه های ابتدایی زنجیره بوده و هر چه محصول تولیدی به سوی انتهای زنجیره می رود، ارزش افزوده و اشتغال بیشتری تولید می شود.

به عنوانی مثالی برای این امر می توان به اشتغال صنعت اسباب بازی و صنعت پتروشیمی در مقایسه با یکدیگر اشاره کرد. در صنعت اسباب بازی به ازای هر یک تن کالای تولیدی یک فرصت شغلی ایجاد می شود، اما در تولید متانول به ازای هر 500 تن متانول تولیدی یک فرصت شغلی ایجاد می شود.  

یک کارشناس بازار سرمایه 5 دلیل افت روزهای اخیر شاخص بورس و قیمت سهام را برشمرد و به سهامداران توصیه کرد ضمن خودداری از فروش سهام آینده دار از بهترین زمان برای خرید سهام استفاده کنند.

اکبر مردانی در بررسی شرایط روزهای اخیر بازار سهام که با افت و خیز های متعدد همراه بوده اظهار داشت: درحالی نوسان ذات همیشگی همه بازار سهام است که فراز و فرود روزهای اخیر قیمت سهام اکثر شرکت ها و شاخص ناشی از رفتار طبیعی و همچنین عوامل دورن و برون سازمانی است اما نقش مسائل دورن سازمان و داخلی بیشتر از وقایع بیرونی است.

رفتار نوسان گیران

 شاید تا 30 درصد عدم رشد روزهای اخیر بازار سهام ناشی از لزوم به استراحت قیمت ها و ناشی از رفتارها وبررسی های تکنیکی گروهی از معامله گران باشد. چراکه در نتیجه کسب بازدهی حداقل 5 تا 40 درصدی سهام تعدادی از شرکت ها، گروهی از نوسان گیران که با افزایش سهامداران حقوقی هم روبرو شده اند، با هدف شناسایی سود اقدام به فروش و عرضه سهام در روزهای گذشته کرده اند تا در فرصتی دیگر موفق به خرید سهام همان شرکت ها به قیمت های پایین تر شوند.

به گفته وی طبق بررسی های به عمل آمده از ابتدای سال تا پایان هفته گذشته 36 شرکت بورسی و فرابورسی بین 20 تا 54 درصد بازدهی داشته و میانگین بازدهی بازار طبق شاخص حدود 8 درصد برآورد شده است.

صندوق ذخیره ارزی (Sovereign Wealth Fund) یک پدیده نسبتا جدید است که این روزها نام آن بسیار به گوش می رسد: دارایی هایی که دولت به پول کشورهای دیگر نگهداری می کند. در کشور ما هدف از تشکیل صندوق ذخیره ارزی این بوده که بخشی از درآمدها به ویژه درآمد های نفتی در آن نگهداری شود تا در زمان مناسب و برای مصارف خاص به کار رود

در حال حاضر بیش از 20 کشور جهان صندوق ذخیره ارزی دارند و ده ها کشور دیگر نیز تمایل خود را به تاسیس چنین صندوقی ابراز کرده اند. بنابراین، بیش از 70 درصد کل موجودی صندوق های مزبور در اختیار پنج صندوق عمده دنیاست. بیش از نیمی از این مقدار نیز متعلق به کشورهای عمده صادرکننده نفت و گاز است.

جای تردید نیست که صندوق های سرمایه گذاری، نقش مهمی در تخصیص منابع جهان ایفا می کنند اما تحولات اخیر نشان می دهد که عملکرد این صندوق ها در برخی موارد، خطرات بزرگی برای سیستم مالی بین المللی ایجاد می کند. متاسفانه اطلاع چندانی از کم و کیف صندوق های ذخیره ارزی در دست نیست و تعداد انگشت شماری از این صندوق ها، اطلاعات شفافی را در مورد دارایی، بدهی و استراتژی های سرمایه گذاری خود منتشر می کنند. این خطر وجود دارد که صندوق های ذخیره ارزی (و دیگر اهرم های سرمایه گذاری تحت کنترل دولت)، نوعی حمایت گرایی از حساب سرمایه را موجب شوند. البته، هر کشوری دارای برخی محدودیت ها و ملاحظات مربوط به امنیت ملی است که نباید آن را به حساب حمایت گرایی گذاشت. ولی تحولات اخیر جهان نشان می دهد که برخی کشورها کم و بیش در مسیر اقتصاد دستوری گام برمی دارند و این کار را به پشتوانه ذخایر هنگفت ارزی خود انجام می دهند. اگر با این سیاست برخورد نشود، به زودی دامنه حمایت گرایی گسترش یافته و اقتصاد جهانی را مختل خواهد کرد.

اگر بهای کالاهای صنعتی خیلی افزایش یابد، صادرکنندگان غربی به مقادیر هنگفت ارز دست پیدا خواهند کرد و آن را در حساب ذخیره ارزی انباشته می کنند و اگر بهای کالاها کاهش یابد، بر مازاد تجاری کشورهای واردکننده افزوده خواهد شد. بدیهی است که جهان، نمی تواند در این رابطه کار چندانی انجام دهد.