اينجا محل اعزام نيرو است. خيلي شلوغ است. داوطلب زياد شده. بيشتر آنها را مي‏شناسم. اين صف طولاني براي گرفتن فرم اعزام است. بعد بايد بروم واحد تحقيق و ارزيابي. 

چند نفر آشنا پيدا کرده‏ام. از هم شاگرديهايم هستند. بهتر است همراه آنها باشم تا کارها زودتر انجام شود. سه - چهار ساعتي است که در پايگاه هستيم. شکر خدا کارها درست شده، ولي نمي‏دانم چرا اسم مرا نمي‏خوانند تا برگه‏ي اعزام را بگيرم. بهتر است بروم جلو، بله همه گرفته‏اند فقط من مانده‏ام. 

- « برادر چرا منو نمي‏خونين؟ »  

- اسم شما چيه 

- محسن، محسن افشار. 

- صبر کن ببينم، آهان. شما بايد اصل شناسنامه‏ات را بياوري. 

- من که نوشته‏ام. شناسنامه‏ام در شهرستانه. 

- کدوم شهرستان؟ 

- شيراز. 

- براي چي؟ 

- پدرم برده... نمي‏دونم چرا. 

- به هر حال فقط بايد شناسنامه‏ات را بياوري. در ضمن رضايت پدر و مادرتم لازمه. 

- برادر خواهش مي‏کنم برگه‏ي مرا بدين تا برم. 

- نه عزيزم، نه جانم، برادر خوبم، شناسنامه‏ات را بيار. 

بغض چشمانم مي‏ترکد و بي‏اختيار اشکهايم جاري مي‏شود. نمي‏دانم چرا دلم شکسته است. 

- خواهش مي‏کنم برادر. بعدا شناسنامه‏ام را... 

حرفم را قطع مي‏کند و با خنده مي‏گويد: 

- خودت هم مي‏دوني که چرا شناسنامه‏ات را مي‏خوام! 

در لباس سبز و چهره‏ي نوراني‏اش درياي رحم و مهرباني را ديدم. رفتم جلو و گفتم: « تقصير من چيه که دو سال ديرتر به دنيا اومدم، وگرنه الآن 18 سال داشتم. اما خواهش مي‏کنم يه کاري بکن. اجازه بده منم به جبهه بروم. هرکاري بگين انجام مي‏دم. به خدا من بچه زرنگي‏ام. بچه‏ها مي‏دونن من خيلي خوب فوتبال بازي مي‏کنم. تازه درسم هم خوبه و... »  

گريه امانم نمي‏دهد. کم مانده که زارزار و با صداي بلند جلوي همه دوستانم گريه کنم. صدايم توي گلو جمع شده، قطره‏هاي اشک در لبه‏ي پلک‏هايم آماده‏ي سرازير شدن است. اما مي‏ترسم؛ اگر گريه کنم، بگويند تو بچه‏اي که گريه مي‏کني. به اين خاطر سرم را بالا گرفته‏ام و روي پنجه‏ي پاهايم بلند شده‏ام. 

چند لحظه‏اي همهمه بچه‏ها قطع مي‏شود. همه مرا نگاه مي‏کنند. سرانجام آن برادر پاسدار برگه‏ي اعزام مرا مي‏نويسد و در آخرين لحظه که برگه را به دست راستم مي‏دهد مي‏گويد: « اگه تو اولين کسي بودي که دست تو شناسنامه‏ات برده بودي، نمي‏ذاشتم بري، ولي خيلي‏ها اين کار را مي‏کنن و اين از روي عشق و اخلاص اوناس و من به همه شما افتخار مي‏کنم. موفق باشي، التماس دعا. »  

و من در تفکري عميق چشمهايم را به برگه اعزام مي‏دوزم و سپس دور مي‏شوم. 

همه آماده‏اند. تمام وارستگان از بند شيطان. پير و جوان، بزرگ و کوچک. چند ساعتي است که در حياط پايگاه اعزام نيرو منتظر آمدن سايرين هستيم. کم‏کم محوطه پايگاه پر مي‏شود از کساني که ساک جهاد در دست گرفته‏اند. چهره‏ها متفاوت است. از قيافه‏هاي هيجان‏زده و منتظر هست تا چهره‏هاي خندان و... اما يک چيز در تمام آنها مشترک است و آن عزمي محکم و استوار. هيچ کس به زور آماده رزم نشده. مادران زيادي بدرقه کننده‏ي فرزندانشان هستند. زنان زيادي دست فرزندان خردسالشان را گرفته و شوهرانشان را تا پايگاه همراهي کرده‏اند. چند دختر که شايد خواهر و يا همسر چند جوان باشند در گوشه‏ي حياط، به لحظه‏هاي جدايي مي‏انديشند. بوي اسپند و گلاب همه جا را پر کرده است. بلندگوي پايگاه روشن است: « سوي ديار عاشقان رو به خدا مي‏رويم. »  طنين پر صلابت برادر آهنگران، همه را نينوايي کرده است. 

دعاي مادرها به پايان نمي‏رسد. قل هو الله احد - آيةالکرسي - انا انزلناه و دعاهاي ديگر يک لحظه قطع نمي‏شود. در حالي که با يک دست چادر خود را جلوي صورت گرفته‏اند با دست ديگر توشه‏ي راه فرزندان را در ساکهايشان مي‏گذارند. چند کودک دست در دست پدرهاي جوانشان پيشاني‏بند سبز و قرمز بسته‏اند و به پيروي از باباها، سينه مي‏زنند. ديگر هنگام رفتن است. هرکس با هر لباسي که داشته، آماده است. همه چيز رنگ خدايي دارد. هيچ اسم و عنوان و درجه‏اي مطرح نيست. تنها کلمه شناخته شده « برادر »  است. همه از بلندگو مي‏شنويم. « برادران از جلو نظام » ! 

رزمندگان از تمام دلبستگيها و وابستگيها جدا مي‏شوند و خود را به صف مرصوص مي‏رسانند و با شنيدن از جلو نظام منظم مي‏ايستند. بيشتر افراد، نظم و ترتيب نظامي را نمي‏دانند. صف به ديوار پايگاه مي‏رسد و ديگر جا نيست که عقب‏تر بروند. همه چند قدم جلوتر مي‏روند و از اين ديوار تا آن ديوار حدود 40 نفر در يک ستون، پشت سر هم مي‏ايستند. 10 صف تشکيل مي‏شود. 

جابه‏جايي ساکها خسته کننده است. طولي نمي‏کشد که صفها آماده مي‏شوند. فرمانده‏ي پايگاه سخنان کوتاهي ايراد مي‏کند و ضمن تأکيد بر ضرورت اطاعت از فرماندهي، براي رزمندگان اسلام آرزوي پيروزي مي‏کند. 

هنگام رفتن است. به ترتيب سوار اتوبوسها مي‏شويم. همه چيز را پشت سر مي‏گذاريم. در آخرين لحظه‏ها، مادرم را از پشت شيشه‏هاي اتوبوس نگاه مي‏کنم و با ژستي نه چندان مي‏کوشم خود را بزرگ نشان دهم. اشکهاي مادرم را هنوز مي‏بينم. او پنجه در چادر سياهش کرده و با انگشت اشاره و شست، اشکها را پاک مي‏کند. نمي‏دانم چرا اتوبوسها اين قدر زود حرکت کردند. از در پايگاه خارج شديم و اتوبوسها در يک صف منظم و در پشت سر، اتومبيلهايي که مزين به پرچم سبز و سفيد قرمز جمهوري اسلامي ايران شده بودند در خيابانها و به سمت پادگان به راه افتاديم. 

در خيابانها مردم مي‏ايستند و براي ما دست تکان مي‏دهند. عده زيادي از پيرمردها و پيرزنهاي وارسته با گريه‏هاي خالصانه، دعاي خيرشان را بدرقه راهمان مي‏کنند. 

در اتوبوس صداي صلوات قطع نمي‏شود. راه تقريبا نزديک است و پس از نيم ساعت به پادگان مي‏رسيم. 

اينجا درياي از انسانها است. چقدر شلوغ است. عده‏اي لباس گرفته‏اند و آماده رفتن هستند. اما به کجا؟ مگر ما دير آمديم؟ 

پياده مي‏شويم و به گوشه‏اي مي‏رويم. دوباره « از جلو نظام، خبردار! »  نشد. « از جلو نظام، خبردار! » ، پس از چند دقيقه به راه مي‏افتيم. به آن گوشه‏ي پادگان مي‏رويم. ساعتي معطل مي‏شويم و در اين مدت دوستيها عميق‏تر مي‏شود و گروهها بهتر يکديگر را مي‏شناسند. آنهايي که هيچ کس را نمي‏شناختند حالا با يکي دو نفر آشنا شده‏اند و سرگرم صحبت هستند. 

« برادران برپا! » . اين دومين مطلب نظامي بود. « برپا، برپا! » ، دوباره « از جلو نظام! »  به سمت يک در به راه مي‏افتيم. صف بلندي تشکيل شده است. 

زمان زيادي مي‏گذرد و بالاخره صف راه مي‏افتد و آرام آرام جلو مي‏رويم. پيراهن و شلوار و زيرپوش و پوتين و جوراب و کمربند تحويل مي‏دهند و هريک به گوشه‏اي مي‏رويم و لباسها را بر تن مي‏کنيم. خنده و شوخي شروع مي‏شود. سايز لباسها چندان متناسب نيست. هر قدر هم که بلندقد باشي نمي‏تواني پاهايت را از پاچه شلوار خارج کني. چين و چروک شلوار هم براي خودش مسأله‏اي است! پيراهنها يا تنگ‏اند يا گشاد! و با اينکه تمام لباسها نو هستند، اما پنداري آنها را براي قد و قواره ماها ندوخته‏اند. اعزام مجددها مي‏دانند چه کنند. هرچه زودتر، کش و نخ سوزن را از ساک خارج مي‏کنند و به دوخت و دوز مي‏پردازند. تعويض و مبادله لباسها بازار داغي دارد. پوتين‏ها اکثرا هشت و نه است، ولي نيروها به شماره‏هاي شش و هفت بيشتر نياز دارند. وصله و پينه لباسها ادامه دارد و هرکس به ترتيبي در پي کوچک و بزرگ کردن اندازه لباسهاي نظامي است. 

به تدريج بچه‏ها آماده مي‏شوند و همانند گلهايي که تازه شکفته‏اند لباس دنيا را از تن به در مي‏کنند و لباس رزم را مي‏پوشند. ديگر همه يکرنگ شده‏اند و لباسهاي يکنواخت جاي هيچ گونه برتري براي کسي باقي نگذاشته است. همه آزاد و بي‏ريا خود را در اختيار اسلام و انقلاب اسلامي قرار داده‏اند. اگرچه براي بزرگترها و پيرمردها احترام خاصي قائليم، اما صفها به ترتيب قد تشکيل مي‏شود. هنوز عده‏اي حاضر نشده‏اند و در آن سوي سالن مشغول بستن بند پوتين خود هستند. هرکس نظر خاصي براي بستن بند پوتين دارد. يکي مي‏گويد بند را از اولين سوراخ پايين رد کن و به طور مخالف آن را در بالاترين سوراخ برسان و بقيه را چپ و راست بياور بالا. ديگري مي‏گويد نه، هر دو طرف بند را از دو سوراخ پايين پوتين رد کن و بعد به صورت ضربدري تا بالا بياور. 

چند ساعتي است که از خانه و کاشانه دور شده‏ايم، ولي همه در فکر تجهيز خود هستند. غذا آماده است. باز هم نظم و صف. آرام به جلو مي‏رويم. ظرفهاي يک بار مصرف و در آن قيمه‏ي ظهر عاشورا! بسيار زيباست. همه چيز سمبلي از ارزشهاي معنوي است. بچه‏ها به طور مرتب چهار نفر - چهار نفر گرد هم مي‏آيند. انسان به ياد روزهاي پرشور و شعور محرم مي‏افتد؛ سينه‏زنيها، دسته‏هاي عزاداري، گريه، حماسه، اميد و در نهايت پيروزي خون بر شمشير. 

حالا هنگام حرکت است. ديگر، نظامي شده‏ايم. اگرچه لباسها و لوازم در قواره ما نيست، اما هيچ کس به اين چيزها توجه ندارد. مهم هدفي است که در آن قدم گذاشته‏ايم. هيچ‏گونه حرکت غير خدايي وجود ندارد و همه با جان و دل، دهها بار از جلو نظام مي‏کنند و باز هم خبردار! « اين طرف صف ببنديد، آن طرف صف ببنديد، برو جلو، بيا عقب! » . همه چيز پذيرفته شده است. هدف والاتر از ناهماهنگيهاي موجود است و هيچ مسأله‏اي نمي‏تواند در عزم آهنين اين جوانان خدشه وارد کند. باز هم اتوبوس و اين بار حرکت دهها اتوبوس، به طرف ميدان راه آهن. 

حالا ما هشت نفر در يک کوپه سوار شده‏ايم. دو گروه چهارتايي. هيچ يک از ما آشنايي يا سابقه دوستي قبلي با يکديگر نداريم و دوستيها در همين کوپه شکل مي‏گيرد. عده‏ي زيادي براي اولين بار سوار قطار مي‏شوند. سوت قطار به صدا درمي‏آيد. همه چيز جدي شده است. ديگر بايد با ديوارهاي شهر نيز خداحافظي کرد. مدتي بعد؛ فقط مي‏توان سواد شهر را با تمام وابستگيها و دلبستگيهايي که در آن جا گذاشته‏اي ببيني و آن را فراموش کني. ديگر از ساختمانهاي کوچک و بزرگ. بازارهاي شلوغ و پر زرق و برق، آدمهايي با تزوير و ريا و انسانهايي که در دام وسوسه‏هاي شيطان مانده‏اند و وسوسه‏هاي شيطاني نگذاشته است رو به ديار عاشقان داشته باشند، خبري نيست. 

راستي به کجا مي‏رويم؟ هرکس از ديگري همين پرسش را مي‏کند. مقصد کجاست؟ جوابها کوتاه و گاهي نارساست. 

- اولي: خب. معلومه، مي‏ريم جبهه. ما را تا نزديکي خط مي‏برن و فردا - پس فردا وارد جنگ مي‏شيم. 

دومي: آخه مي‏گن بايد اول آموزش ببينيم.

سومي: من که آموزش کلاشينکف را در مسجد محله ديده‏ام. 

اولي: ژ - 3 مهمتره. چون ارتش ما فقط ژ - 3 داره! 

چهارمي! گروههاي قبلي را بردن آموزش. جاهاي مختلفي بردن. حتي مي‏برن شهرهاي ديگه. 

پنجمي: خوب همين جا پادگان داريم، چرا نبردن اينجا؟ اصلا چرا نگفتن کجا مي‏ريم؟ 

ششمي: چطوره بگن کجا و کي مي‏خوان عمليات کنن؟ / همه مي‏خندند و با خنده‏ي خود حرفهاي او را تأييد مي‏کنند

هفتمي: راستي من خوراکي دارم. بذار ببينم مادرم چي گذاشته. بيارين بيرون. خوراکي‏ها رو بذارين وسط. انگار حالا حالاها مي‏خوايم بريم. 

تخمه، آجيل، شکلات، نبات، گل‏گاوزبان و قرص سردرد، شيريني و...

خنده‏دار شده است. ولي باز هم باصفاست و هر موضوعي باعث دوستي و محبت بيشتر مي‏شود. 

سر و صداي قطار ديگر عادي شده است. هر از چند گاهي قطار مي‏ايستد و بعد از چند لحظه راه مي‏افتد. وسايل و ساکها را به بالاي سرمان گذاشته‏ايم. کسي حرفي براي گفتن ندارد. ولي مي‏توان در درون همه هيجان و التهاب مشترکي را احساس کرد. اين دفعه قبل از ايستادن کامل قطار، صدايي همه را به نماز فراخواند: « نماز نماز! برادران، سريعتر نماز، زود باشيد، نماز! »  

همه سراسيمه به پايين ريختيم. هرکس که پياده مي‏شود اول روي پنجه پاهايش بلند مي‏شود و دستهايش را از پشت به عقب مي‏کشد و مي‏گويد « آخي چه هوايي » . بدو بدو شروع شده. پوتينهاي نيمه پوشيده روي زمين کشيده مي‏شود. پوتينها سفت و خشک است و اجازه نمي‏دهد پا کاملا وارد آن شود. يک حوض کوچک و مسجدي کوچکتر. ايستگاه پر مي‏شود از مرد. مرداني که آستين بالا زده‏اند و وضو مي‏سازند. سه رکعت نماز مغرب و دو رکعت نماز عشاء. 

قطار آماده‏ي حرکت است و همه سوار مي‏شويم. دوباره جمع هشت نفره در يک کوپه‏ي کوچک شش نفره! 

در قطار هرکسي مشغول کاري است. عده‏اي هنوز نخ و سوزن در دست دارند و لباسهايشان را مرتب مي‏کنند. تعدادي در حال خواندن قرآن و مفاتيح هستند و بدون توجه به حضور ديگران آرام آرام زمزمه مي‏کنند: « اني سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم » . 

ساعتي مي‏گذرد و يکي از بچه‏ها خنده‏کنان وارد کوپه مي‏شود. به محض اينکه مي‏خواهد حرف بزند خنده‏اش مي‏گيرد و مي‏گويد: آخ سوختم! دوباره مي‏خندد.

- کجايي؟ از کي رفتي، حالا که اومدي مي‏خندي و مي‏گي سوختم؟ 

- بابا پدرم دراومد. رفتم دستشويي قطار. ديدم هيچکي نيس. خوشحال شدم و پريدم تو تا شير آب را باز کردم جيغم رفت هوا. آب، داغ داغ بود. خيلي نشستم تا خنک شد. يک عالم فوت کردم / دوباره خنده و اين بار همه با هم قهقهه /. 

قطار همچنان مي‏رود. حالا مشخص شده که به سمت يزد مي‏رويم. چرا يزد؟ آنجا که جنگ نيست. شب به اتمام مي‏رسد و تمام جريانها و سختيهاي قطار در آخرين ايستگاه که يزد باشد به فراموشي سپرده مي‏شود. 

منبع: کتاب استقامت در مسير