عمليات و الفجر دو، در منطقه حاج عمران - جبهه‏   هاي غرب - به وقوع پيوسته بود و لشکر عاشورا در اين عمليات مأموريت پدافندي داشت. از کاسه‏گران در غرب به اشنويه آمديم. من توي گردان حضرت ابوالفضل (ع) به فرماندهي سيد اژدر مولايي بودم. شهيد رضا نيکنام لاله هم فرمانده گروهان و رحيم نوعي اقدم هم معاون رضا بود. توي اشنويه سه نفر به انتخاب نيکنام به عنوان نيروي گشت رزمي مأمور شديم به عمليات لشکر که اسد قرباني مسووليتش را برعهده داشت. من، علي حداد و عمران منجم موقعي که نيکنام ما را مي‏فرستاد رحيم نوعي اقدم خيلي اصرار داشت که او را هم با ما بفرستد. خيلي التماس کرد؛ منتهي نيکنام قبول نکرد. 

واحد عمليات لشکر توي پادگان پيرانشهر بود (پادگان ارتش). 

پاي‏مان که به پادگان رسيد، خيلي از فرماندهان لشکر را آنجا ديديم؛ آقا مهدي باکري، مصطفي مولوي و... 

به اين شکل به جمع نيروهاي اسد قرباني پيوستيم. چند روزي توي پادگان پيرانشهر مانديم تا اين‏که يک روز سر و صدا بلند شد که هواپيماهاي عراقي چترباز ريخته‏اند توي منطقه. حتي آمدند دنبال بروبچه‏هاي لشکر ما که چکار بايد بکنيم؟ منتهي تعداد ما در آن حد نبود که بتوانيم کمکي بکنيم. پس از ساعتي خبردار شديم که دشمن ماکت آدمي در قالب سرباز توي پيرانشهر ريخته، و به اين شکل اين عمليات دشمن که بيشتر جنبه رواني داشت به خير گذشت. منتقل شديم به منطقه حاج عمران که لشکر آنجا خط پدافندي داشت. بچه‏هاي عمليات چادري داشتند که ما هم آنجا مي‏مانديم. کار ما مقابله با هلي‏کوپترهاي دشمن بود. نيروهاي مستقر در خط ما، با مشکل هلي‏کوپترهاي دشمن مواجه بودند. به اين معني که هلي‏کوپترهاي دشمن مي‏آمدند مي‏ايستادند بالاي تپه‏هايي که خط دشمن به حساب مي‏آمد و از آنجا خط ما را قشنگ مي‏زدند. مسير آمدنشان هم از پشت تپه‏ها بود و ديده نمي‏شدند. 

اسد قرباني طرحي را براي مقابله با هلي‏کوپترهاي عراقي آماده کرده بود که ما با راهنمايي نيروهاي بارزاني مستقر در منطقه به پشت خط دشمن نفوذ کنيم و هلي‏کوپترها را بزنيم.  

حدود بيست نفري مي‏شديم که به اين مأموريت رفتيم؛ اسد قرباني، علي حداد، عمران منجم، غلام زاهدي (بي‏سيم‏چي)، سرندي  (امدادگر) و... دو تن از بارزاني‏ها هم به عنوان راهنما با ما آمدند. خط دشمن را دور زديم و در جايي سنگر گرفتيم که به محل تيراندازي هلي‏کوپترها اشراف داشت. مجبور شديم شب را همانجا بمانيم. صبح که هوا روشن شد به انتظار هلي‏کوپترها مانديم. علي حداد آرپي‏جي‏زن بود و من هم کمکش. پيش از آمدن هلي‏کوپترها جايي را در تپه روبرو نشان دادم که آنجا به کمين هلي‏کوپترها بنشينيم حداد نپذيرفت. گفت آنجا دور است. پس از ساعتي انتظار صداي هلي‏کوپترها به گوش رسيد. آماده شديم.

به محض ديدن هلي‏کوپترها با آنچه در اختيار داشتيم به طرف‏شان شليک کرديم. با خودمان کاليبر 50 و آرپي‏جي 7 و تيربار برده بوديم. اسلحه‏ها و تجهيزات را با قاطر به محل مأموريت برده منتقل کرده بوديم. هلي‏کوپترها به هنگام شليک ما، يکي با شيرجه رفت پشت ارتفاع سمت دشمن. ما خيال کرديم سقوط کرد. ديگر از سرنوشتش خبري نشد ولي يکي دور زد آمد ايستاد بالاي تپه‏اي که به حداد گفته بودم آنجا موضع بگيريم. اگر آنجا بوديم با سنگ هم مي‏شد زد. خيلي نزديک بود. پس از چند دقيقه آن هم برگشت و رفت. بار و بنديل‏مان را برداشتيم و برگشتيم محل خودمان. مسيري که ما رفت و آمد مي‏کرديم سرسبز بود و طبيعت قشنگي داشت منتهي نه ما نيرو داشتيم و نه عراقي‏ها. 

بعد از آن ديگر هلي‏کوپترهاي دشمن نيامدند بچه‏هاي توي خط ما را اذيت کنند. روزي از روزها موقع ناهار توي چادر بوديم که آقا مهدي باکري و آقا مرتضي ياغچيان آمدند. ناهار برنج بود علي حداد سريع دست به کار شد که برنج را گرم کند و ناهارمان را بخوريم. منتهي تا حاضر شدن برنج، توي چند تا بشقاب داخل سفره ماست گذاشت. حداد گفت: «آقا ولي، اينارو بذار توي سفره تا حاضر شدن برنج با ماست مشغول باشن.» آقا مهدي منتظر برنج نشد. ماست را بان نان خورد. از خوردنشان معلوم بود گرسنه هست. 

آقا مرتضي مثل بچه‏اي که پيش پدرش بنشيند خودش را نشان مي‏داد؛ مؤدب و... انگار به همسفره بودن با آقا مهدي فخر مي‏کرد. آقا مهدي گفت: مرتضي! از اين راهي که ما مي‏ريم و مي‏آييم، عراقي‏ها هم مي‏تونن بيان ما را بزنن! بايد فکري بکنيم. 

آقا مهدي ماست را که خورد تمام کرد، رو به حداد گفت: «قارداش! سن بيزي بوگون قاتيغينان دويوردون » براي خوردن برنج منتظر نماند، بلند شد رفت گوشه‏اي دراز کشيد و خوابيد. 

ولي آقا مرتضي نشست با ما به گفتگو، مواظب بوديم خواب آقا مهدي را بر هم نزنيم. وقتي او استراحت مي‏کرد، انگار که ما استراحت مي‏کنيم. عصر از خواب بيدار شد و رفتند. در حالي که عطر حضورشان در مشام‏مان بود. 

يک بار ديگر آقا مهدي توي و الفجر 1، به دادمان رسيده بود. در روز اول عمليات که از کانال اول زديم بيرون و مي‏خواستيم در امتداد کانال برويم خط مقدم. ديديم يکي از دور صدا مي‏زند: «اونجا ميدان مينه، بيايين اين طرف.» آمد نزديکتر، ديديم آقا مهدي باکري است فرمانده لشکرمان، توي خط مقدم داشت به وضعيت نيروها سر و سامان مي‏داد. او هميشه در صحنه‏هاي خطر حاظر بود.

راوی: ولي نعمتي‏نژاد 

منبع: کتاب آشنايي ها

حدود دو ماه از عمليات و الفجر مقدماتي (1) مي‏گذشت و به دليل متوقف شدن والفجر مقدماتي ، نيروهاي رزمنده اشتياق شديدي براي شرکت در عمليات داشتند؛ امام در ظاهر هيچ خبري نبود الا همان کارهاي هر روز و هر شب‏مان؛ رزم شبانه، پياده‏روي و... 

از طرفي مأموريت نيروهاي بسيجي که سه ماه بود و يک جا اعزام شده بوديم تمام شده بود. بي‏آنکه در اين سه ماه به مرخصي برويم. بنابراين درخواست تسويه حساب مي‏کردند؛ يکي دانش‏آموز بود و ديگري دانشجو، آن يکي کاسب و... بالاخره مسئله‏ي درخواست تسويه حساب نيروهاي بسيجي جدي شد و خبر به گوش مسوولين لشکر هم رسيد. 

چند روز به همين حال سپري شد. تا اينکه يک روز فرماندهان گردان اعلام کردند که فردا فرمانده لشکر در مراسم صبحگاه سخنراني خواهد کرد. خوشحال بودم. تا آن روز فرمانده لشکر را از نزديک نديده بودم.

از طرفي هم آوازه‏اش همه جا پيچيده بود و ديدن چنين شخصي، خالي از لطف نبود. 

مراسم صبحگاه روز بعد با حضور گردانهاي علي‏اکبر و حر در محوطه گردان علي‏اکبر - توي دشت عباس برگزار شد. بعد از اتمام مراسم معمول هر روز، آقا مهدي به جمع ما پيوست. بچه‏ها بلافاصله دور ايشان حلقه زدند و آن عبد صالح خدا را همانند نگيني در ميان گرفتند. 

آقا مهدي باکري که همه دنيايش عشق بسيجي‏ها بود و نقش حساس و سرنوشت نيروهاي بسيجي را در جنگ به وضوح لمس مي‏کرد، ابتدا در رابطه با اهميت حضور نيروهاي بسيجي و خالي نکردن جبهه از نيرو، اطاعت محض از ولايت فقيه و وضعيت جبهه‏هاي جنگ برايمان صحبت کرد و بعد گفت: به من اطلاع داده شده که مأموريت عده‏اي از برادران بسيجي تمام شده و قصد تسويه حساب دادن.

من از اين برادران 10 روز مهلت مي‏خوام. اگه در اين مدت عملياتي بود که با هم به نبرد دشمن مي‏ريم و گرنه، ان‏شاءالله تسويه مي‏کنين و برمي‏گردين به خونه‏هاتون. 

اين خبر براي برادران رزمنده‏اي که چند ماهي را چشم انتظار عمليات بودند، خبر خوشحال کننده‏اي بود و به عنوان اعلام آمادگي،فرياد تکبير از دل و جان برآمده بچه‏ها دشت عباس را پوشاند. و چقدر اين خبر براي بچه‏ها جالب و اميدوارکننده بود. در طول سالهاي دفاع مقدس، رزمندگان اسلام به اميد روزي که در عمليات شرکت خواهند کرد لحظه‏شماري مي‏کردند.«شب حمله» براي رزمندگان اسلام «شب حماسه و ايثار» و «شب نيل به آمال و آرزوها» محسوب مي‏شد. شبي که خيلي‏ها در برابر حضرت حق مقام عبوديت را به سرحد کمال مي‏رساندند. 

از آن روز شور و شوق عجيبي در بين رزمنده‏ها حاکم گرديد و روزشماري معکوس آغاز شد. بچه‏ها آرام و قرار نداشتند. تمام حرکات و سکنات نيروها بيش از پيش رنگ و بوي خدايي به خود گرفته بود. توي چادرها و سنگرها ، موضوع صحبت بچه‏ها از تسويه حساب، خانه و مدرسه به عمليات، شهادت، شهيد و... تغيير يافته بود. 

هر روزي که سپري مي‏شد آمادگي نيروها چه از لحاظ روحي و معنوي و چه از جنبه نظامي بيشتر مي‏شد و در شوق شرکت در عمليات سر از پا نمي‏شناختند. تا اينکه روز يازدهم، طبق وعده «آقا مهدي» حرکت نيروها جهت عزيمت به منطقه عملياتي «و الفجر يک» آغاز گرديد و چند روز بعد هم عمليات با اقتدار و صلابت نيروهاي لشکر عاشورا و ديگر رزمندگان اسلام به وقوع پيوست و...

راوی: رضا قليزاده‏

پي نوشتها:

1- عمليات والفجر مقدماتي به تاريخ 17/ 11/ 61 در منطقه فکه انجام گرفت.

منبع: کتاب آشنايي ها ( مجموعه خاطرات شهيد باکري )

سال 65 وقتى به جبهه مى رفتيم، در آن لحظات آخر يكى از برادران كم سن و سال را از صف بيرون كشيدند و او را از پادگان آموزشى به شهر بردند.

از مركز آموزش تا شهر شش كيلومتر راه بود.

 او دوباره با پاى پياده برگشت و به پادگان آمد و دست به دامن مسئولين شد.

اين دفعه در پاسخ آنها كه مى گفتند آخر تو خيلى كوچكى، چه كارى از دستت بر مى آيد، مى گفت: من برايتان اذان مى گويم. براى بچه ها سرود مى خوانم.

سرانجام با اصرار زياد موفق شد و به منطقه آمد.

بعد از سه ماه تسويه گرفتيم ولى او ماند و به مرخصى نيامد.

مى گفت: من بيايم مسلما ديگر نمى گذارند برگردم. مدت يك سال منطقه بود تا سال 66 كه به درجه رفيع شهادت رسيد

 

از لشکر 17 علي بن ابيطالت (ع) به لشکر 31 عاشورا در نزديکي دزفول (1) منتقل شده بوديم. هنوز کسي را از فرماندهان اين لشکر نمي‏شناختيم. در ابتداي ورود چند تخته چادر و پتو، چراغ نفتي، فانوس و... تحويل دادند تا توي پادگان لشکر در محلي مناسب چادرها را برپا کنيم. از شانس بد ما، اوضاع جوي بهم خورد و بارش باران آغاز شد و باد شديدي شروع به وزيدن کرد. هر لحظه وضعيت جوي بدتر مي‏شد. و اوضاع نابسامان ما را بيش از پيش وخيم‏تر مي‏کرد. با اين شرايط نمي‏شد چادري زد بايد به جاي ديگري وسايل‏مان را مي‏برديم. به يک تويوتا يا يک وانت نياز داشتيم که امکانات و وسايل موجود را به جاي بهتري منتقل کنيم. در اين حين تويوتايي را که از آن نزديکي مي‏گذشت صدايش زديم و از راننده درخواست کرديم کمک‏مان کند. راننده تويوتا که لباس بسيجي پوشيده و ظاهري بسيار ساده و صميمي داشت استقبال گرمي از تقاضاي ما کرد

علاوه بر اينکه خودرو را براي حمل وسايل در اختيار ما گذاشت خودش نيز زير باران همانند ما در جابجايي وسايل، کار کرد. بالاخره در فاصله به نسبت کمي از موقعيت قبلي، چادرها را برپا کرديم و تا حدودي به وضعيت اسکان خود سر و سامان بخشيديم. 

صبح فرداي آن روز با حضور تمام يگانهاي لشکر، مراسم صبحگاه آغاز شد. اولين حضور ما در جمع رزمندگان لشکر عاشورا بود و مشتاق بوديم بيشتر در مورد لشکر و فرماندهان و وضعيت آتي خودمان بدانيم.

 مجري مراسم صبحگاه در خلال برنامه، از برادر مهدي باکري فرمانده لشکر 31 عاشورا جهت عرض خيرمقدم و سخنراني براي نيروهاي اعزام جديد، دعوت به عمل آورد. چهره‏ي باکري براي ما ناآشنا بود و خيلي مشتاق ديدارش بوديم. از همين رو تا زماني که به جايگاه قدم ننهاده بود پرستيژ و قيافه‏هاي گوناگوني از فرمانده لشکر عاشورا توي ذهنم تصور مي‏کردم. به محض اينکه ايشان در پشت تريبون آمد و شروع به صحبت کرد، متوجه شديم همان کسي است که ديروز در زير باران به ما کمک مي‏کرد و ما هم فکر مي‏کرديم که فقط راننده تويوتا است. عرق شرمي بر پيشاني‏مان نشست که نگو و نپرس و همگي از کار ديروز خود پشيمان شديم. آقا مهدي به ما خوش آمد گفت و از عملياتي (2) در آينده خبر داد که بايد بر آمادگي خودمان هر چه بيشتر بيفزاييم و... 

بعد از صبحگاه، عقل‏هايمان را گذاشتيم روي هم و بعد چند نفر از برادران به نمايندگي از همه نيروهاي زنجاني - به منظور عذرخواهي - نزد آقا مهدي رفتيم. ايشان با صميميت و گشاده‏رويي خاصي موضوع را بسيار عادي تلقي کرده و گفت: خدمت کوچکي به رزمندگان کرده‏ام...

اباصلت اللهياري 

پي نوشتها:

1- پادگان شهيد باکري در 18 کيلومتري دزفول

2- عمليات بدر

منبع: کتاب آشنايي ها ( مجموعه خاطرات شهيد باکري )

آن چنان كه دوستان بيان مى‏دارند، در روز حادثه‏ى انفجار حزب جمهورى اسلامى، دقيقه‏اى خنده از لبان او كنار نمى‏رفت. شاداب و سرحال و مصداق اين شعر اقبال بود كه گفته:

نشان مرد مؤمن با تو گويم‏

كه چون مرگش رسد خندان بميرد

در عين تبسم، گويى هاله‏اى از غم و رنج، چهره‏ى او را مى‏فشرد. غم امت اسلام و به مقصد نهايى نرسيدن انقلاب.

او طبق معمول از يكى - دو ساعت قبل از مغرب، در محل حزب حاضر مى‏شد و با اعضاى آن جلساتى داشت. مشكلات و مسائل را هم در ميان مى‏گذاشتند و به بحث و تبادل نظر مى‏پرداختند. پس از خاتمه‏ى جلسه با مسؤولان مملكت و نمايندگان مجلس دور هم جمع مى‏شدند، نماز جماعت را برقرار كرده و پس از آن به بحث مى‏پرداختند.

هنگام غروب شد و مؤذن اذان گفت. دوستان دور هم جمع شده و براى برگزارى نماز جماعت آماده شدند. آن شب عده‏اى قريب صد نفر از وزرا، وكلا و شخصيت‏هاى مملكت در نماز جماعت حاضر شدند. بهشتى به نماز ايستاد؛ نماز آخرين و نماز وداع.

آن شب نماز جماعتش از همه‏ى شبها طولانى‏تر بود و اصرار بچه‏ها هم بسيار بود كه مى‏خواهيم پشت سر تو نماز بخوانيم و محل برگزارى نماز در حياط دفتر حزب بود. عكاس آمد و از آن نماز، عكسى يادگارى گرفت.

ساعت 5 / 8 بود كه نماز تمام شد؛ شهيد بهشتى پيشنهاد كرد كه زودتر به سالن بروند و آماده‏ى انجام برنامه شوند. همه برخاستند و به سالن رفتند. هر كس در گوشه‏اى و در محلى نشست و آماده‏ى استفاده از بيانات بهشتى و بحث و تبادل نظر شد.

بي‏آنکه به کسي اطلاع داده باشم، اعزام شدم دزفول و در گرداني که برادرم فرمانده‏اش بود، سازماندهي شدم. بعد تلفن کردم به مادرم که نگران نباشد. حالا ديگر توي گردان هم پدرم بود و هم برادرم. پدرم مسوول تدارکات گردان بود. بچه‏ها سر به سرم مي‏گذاشتند، مي‏گفتند: اينجا يک چادر بزنين و همه‏ي اهل خانواده رو هم بيارين اينجا. 

هر وقت پدرم از تدارکات چيزي به بچه‏ها نمي‏داد، مي‏آمدند پيش من و مي‏گفتند که پدرت مسوول «ندارکات!» است. 

روزهاي خوش جبهه همين طور گذشت تا اينکه کم‏کم بوي عمليات همه را به وجد آورد و مي‏رفت که روزهاي انتظار به پايان رسد. لشکر عاشورا در سال 62، به جبهه غرب - منطقه عملياتي پنجوين - عزيمت کرد و گردان ما هم در اين کاروان بود. توي خط مقدم پنجوين يک ديده‏بان بود که مي‏گفتند خيلي وقت است به مرخصي نرفته، بالاخره من را به جاي او در ديده‏باني کاشتند و او رفت مرخصي.

ترکش کوچکي هم در کتفم جا خوش کرده بود که اذيتم مي‏کرد، اما به روي خوم نمي‏آوردم. دو روز از ديده‏باني من مي‏گذشت که متوجه شدم يک نفر از دوردست‏ها مي‏آيد و به سنگرها سرکشي مي‏کند. تا نوبت من برسد دلم هزار راه رفت. چه کسي مي‏تواند باشد؟ براي چه مي‏آيد و... بالاخره آمد و رسيد به سنگر من، آقا مهدي باکري بود. مثل هميشه سرحال و بشاش، با روحيه و باوقار. تا رسيد کنار من، گفت: مولائي قارداش يورولما.

انگار خستگي از تنم به در رفت. گويي سال‏هاست که ديده‏بانم. چند کلمه‏اي صحبت کرديم و بعد راهش را گرفت و رفت. پس از رفتنش متوجه شدم که در سنگرم بيسکويت و سيب گذاشته و رفته... بوي سيب،بوي آقا مهدي در سنگرم پيچيده بود. 

عمليات و الفجر چهار انجام گرفت و گردان ما که قرار بود يک دشت يا يک تپه را از دست عراقي‏ها خارج کند، توانست خيلي سريع به اهداف خود برسد. توي خط مقدم بوديم که چند روز بعدش خبر رسيد برادرت زخمي شده، وقتي رسيدم کنارش، دراز به دراز افتاده بود. از سرش ترکش خورده بود. سرش را به روي زانو گذاشتم و مشغول صحبت شديم. داشت برايم روحيه مي‏داد و سفارش مي‏کرد؛ بايد مقاومت کنيد و... يکي وارد سنگر شد و با لحن دلنشين اما قاطعانه گفت: «برادران! منتظرين آقا سيد از دستمون بره، بردارين زودتر به پشت جبهه منتقل کنين. 

سيد اژدر را روي برانکارد بردند. پدرم هم قبل از عمليات رفته بود تبريز. حالا من تنها بودم. 

وقتي آقا مهدي آمد، از من دلجويي کرد و گفت: سيد کوچک و بزرگوار! تو هم برو تبريز شايد کاري داشته باشن، به خانواده هم سلام برسان و بگو ناراحت نباشن، حال برادرت خوب مي‏شه... 

پس از اين حرف‏ها رفت. مردي که با آمدنش شور و نشاط و اميد مي‏آورد و با رفتنش آتش به دلمان مي‏زد. برگشتم تبريز. اما هنوز شيريني ديدار و تواضع آقا مهدي را در برخورد با نيروهايش فراموش نکرده بودم و هيچ وقت فراموش نمي‏کنم.

سيد ناصر مولايي 

منبع: کتاب آشنايي ها ( مجموعه خاطرات شهيد باکري )

گرماي 40 درجه ظهر تابستان همه را کشانده بود داخل چادرها. از شدت گرما، توي پادگان دزفول بيرون از چادرها و سنگرها پرنده‏اي پر نمي‏زد.

همگي در حال استراحت بوديم. گه‏گاه از بيرون صدايي مي‏آمد و چرتم را بر هم مي‏زد. حس مي‏کردم صدايي مثل صداي برخورد قوطي کنسرو و کمپوتي است که مي‏آيد. يکي دو بار بي‏خيال شدم؛ اما صدا قطع نشد. بظر مي‏آمد که کسي به اين قوطي‏ها لگد مي‏زند يا پرتشان مي‏کند که اين صداها مي‏آيد. رفتم بيرون، هيچ کس نبود. برگشتم داخل چادر، باز همان صدا آمد. 

کنجکاو شدم و به کمين نشستم که بالاخره ته و توي قضيه را در بيارم. ديدم يکي در ميان چادرها مي‏گردد و قوطي‏هاي کنسرو و کمپوت را که به شکل آشغال در محوطه ريخته شده است، يک جا جمع مي‏کند و بعد مي‏برد در چاله‏اي پشت خاکريز دفنشان مي‏کند سرش به کار خودش گرم بود. انگار که از اين لذت مي‏برد. چادر ما که رسيد ديدم آقا مهدي باکري است...

منبع: کتاب آشنايي ها ( مجموعه خاطرات شهید باکری )

هنگامى كه براى آخرين بار، عازم جبهه بود، هر دو نفر ما مى‏دانستيم كه ديگر يكديگر را نخواهيم ديد. من نمى‏توانستم از او جدا شوم و هر دو به شدت گريه مى‏كرديم. در آن لحظات گفتم: «شما را بيمه‏ى آقا امام زمان عليه‏السلام كرده‏ام». او گفت: «اگر آقا امام حسين عليه‏السلام بخواهد، آقا امام زمان (عج) مهر تأييد مى‏زند».

صبح وقتى كه برادر «جزمانى» به دنبال او آمد تا به جبهه بروند، دخترم كه دو سال داشت از خواب بيدار شد و او را بغل كرد و پاهاى او را گرفت و گفت: «بابا نرو، شهيد مى‏شوى‏ها». (مجله‏ى خانواده، ش 147، 15 / 6 / 77، ص 16.)

راوى: همسر شهيد

سردار شهيد مهدى خندان (فرمانده تيپ يكم لشكر 27 محمد رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم.)

در همين 'جزيره مجنون' مدتى بود كه تانكهاى عراقى مرتب سنگر ما را مى زدند. طورى كه ما هر شب سنگر مى ساختيم اما صبح خراب بود. روزى توجهم به كترى هفت ليترى كه براى چاى گرفته بوديم جلب شد. سر لوله كترى روى سنگر و به طرف دشمن بود. عراقيها به خيال اينكه لوله تانك است و لابد استتار شده آن نقطه را مى كوبيدند. كترى را كه از روى سنگر برداشتيم آتش قطع شد و يقين پيدا كرديم كه واقعا همين طور بوده است

منبع: کتاب جهاد.

در تنظيم وقت، خيلي دقيق بود به طوري كه از تمام اوقات خود، به نحو احسن استفاده مي‏كرد

نماز ظهر را كه مي‏خواند، غذا مي‏خورد و اگر چيزي نبود، نان و ماست صرف مي‏كرد. يك ساعت مي‏خوابيد، سپس تجديد وضو نموده، مشغول مطالعه مي‏شد تا وقتي كه بچه‏هاي مدرسه‏ي علوي، استادان و دانشجويان مي‏آمدند.

ايشان درس مي‏گفتند و پس از نماز مغرب، در اتاق مطالعه تا ساعت ده و يازده مشغول مطالعه بودند و جلسه داشتند و بعد كه مي‏آمد مي‏گفت: «سرم گيج مي‏رود».

قبل از خواب، بيست دقيقه تا نيم ساعت قرآن مي‏خواند و حدود ساعت دوازده شب، مي‏خوابيد. پس از دو ساعت و نيم از نصف شب، برمي‏خاست و به نماز و مناجات مي‏ايستاد. مناجاتهاي عجيبي داشتند؛ مثلا در مناجات مي‏گفتند: «تو خود حجاب خودي حافظ از ميان برخيز» (مجله شاهد، ش 212، تير 1371، ص 31.)

راوي: همسر استاد شهيد

توي راهرو شلوغ بود. چند تا نوجوان پشت داده بودند به ديوار راهرو و مثل مادر مرده‏ها گريه مي‏کردند. مي‏دانستم من هم سرنوشت همين‏ها را دارم. وقتي فکرش را مي‏کردم مي‏خواستم دق کنم و از غصه بميرم. نفهميدم کي خودم را رساندم به اتاق پذيرش. آقاي کاظمي نشسته بود پشت ميز و با چند تا نوجوان بگو مگو مي‏کرد. سلام کرديم و ايستاديم روبه‏رويش. 

جوابمان را داد و گفت: «بفرماييد! کاري داشتيد!» و بعد به غلامحسين و نصرالله گفت: «مگر به شما نگفتم: «سالتان کم است! برويد براي دوره‏ي بعدي، برويد!» آقاي کاظمي داشت با غلامحسين و نصرالله حرف مي‏زد که من زدم زير گريه. آقاي کاظمي زل زد توي صورتم. نزديک بود خشکش بزند. چشم‏هايش را تيز کرد و گفت: «تو چرا گريه مي‏کني!» 

بريده بريده گفتم: «م.. ن مي‏خواهم بروم جبهه! آموزش!»

چشم‏هايش را گرد کرد. کمي نگاهم کرد و زد روي ران پايش و قاه‏قاه‏قاه خنديد و گفت: «چي گفتي! کجا مي‏خواهي بروي! يک دفعه‏ي ديگر بگو!» 

گفتم: «مي‏خواهم بروم جبهه!» 

دوباره خنديد و گفت: «برو بچه! مگر جبهه مهدکودک است!» و بعد نگاه ابراهيم کرد و گفت: «تو چه کار داري! حتما تو هم مي‏خواهي بروي جبهه!» 

ابراهيم رفت جلوتر و گفت: «آره مگر من چي کم دارم!» 

ابراهيم از من چاق‏تر و بلند قدتر بود. آقاي کاظمي نگاهي به سر تا پايش انداخت. لب‏هايش را روي هم فشار داد و گفت: «چند سال داري پسر! سي سالت شده؟» 

ابراهيم کپي شناسنامه‏اش را از جيبش کشيد بيرون و خوشحال رفت جلو، داد دستش و گفت: «هيجده سال دارم!» 

آقاي کاظمي خيره نگاهش کرد و بعد نگاهي به کپي کرد و گفت: «که گفتي هيجده سال داري، ها!» زل زد توي چشم‏هايش و گ‏فت: «راست بگو مؤمن!» و بعد گفت: «از کجا آمده‏اي!» که من پريدم جلو و گفتم: «از حاجي‏آباد! حاجي‏آبادي هستيم!» 

- کي از تو پرسيد؟ مگر خودش زبان ندارد؟

بعد به غلامحسين و ابراهيم و من گفت کنار هم بايستيد ببينم!

رفتيم کنار هم ايستاديم. نصرالله هم آمد کنارمان. کاظمي به نصرالله گفت: «کي به شما گفت؟»

آقاي..... 

نصرالله دستش را برد بالا و گفت: آقا اجازه! مي‏خواستم بروم جبهه!» همه با هم زديم زير خنده. بچه‏هاي ديگر هم که توي اتاق بودند، خنديدند. 

آقاي کاظمي گفت: «کوچکي، آقا اجازه تو کوچکي!» و خنديد. 

نصرالله چشم‏هايش را پر از اشک کرد و گفت: «حالا يه کاري بکن! تو رو بخدا! آقاي کاظمي تو رو خدا!» 

آقاي کاظمي گفت: «خب تو هم باش ببينم قد کدامتان بلندتر است!» 

غلامحسين و نصرالله از من و ابراهيم بلند قدتر بودند. آقاي کاظمي خوب نگاهمان کرد و به من گفت: «تو خيلي کوچکي! يعني هنوز بچه‏اي! برو ان‏شاالله دوره‏ي بعدي!» و گوشي تلفن را برداشت. شماره‏اي را گرفت. گفت: «علي‏رضا چند نفر ديگر مي‏خواهي!» لحظه‏اي مکث کرد. بعد سرش را تکان داد گوشي را گذاشت. رو به غلامحسين کرد و گفت: «برو کنار ديوار ببينم! آن جا! آن جا که خطي کشيده شده!»

غلامحسين رفت کنار ديوار ايستاد. از خط تا سرش سه چهار سانتي بيشتر نمي‏خواست. آقاي کاظمي خيره نگاهش کرد و گفت: «صد بار گفتم کوچکي، کوچک!» غلامحسين به گريه افتاد. ما هم همگي زديم زير گريه. آقاي کاظمي گفت: «من که هنوز به شما حرفي نزده‏ام!»

من اتاق را گذاشتم روي سرم و زار زدم. بچه‏هاي ديگر هم مثل من زار و زار گريه کردند. 

آقاي کاظمي گفت: «عجب آدم‏هايي پيدا مي‏شوند!» و بد به من گفت: «ببين اسمت چيه!» 

- محسن! 

آفرين ببين آقا محسن! بايد سرت برسد به اين خط! قانون ما همين است!» 

و رفت کنار خط ايستاد. خودش را تکيه داد به ديوار و گفت: «بايد سرت برسد به اين خط مثل من!» 

و بعد رفت کنار ميزش و گفت: «حالا بيا تا ببينم چه مي‏شود!» 

زانوهايم مي‏لرزيد و پاهايم جلو نمي‏رفت. مي‏دانستم که قدم به خط نمي‏رسد. غلامحسين که از من بلند قدتر بود، قدش نرسيد واي به من! با زور خودم را کشاندم کنار ديوار و ايستادم و نگاه آقاي کاظمي کردم. 

- خب حالا صاف وايستا ببينم. 

ايستادم و فشار آوردم به نوک انگشتانم و خودم را بلند کردم. سرم را بلند کردم و نگاه کردم. تا خطي که روي ديوار بود ببينم. هنوز چند سانتي ديگر مي‏خواست. آقاي کاظمي آمد کنارم. دستش را گذاشت روي خط و گفت: «آ، هنوز چند سانت کم داري!» نگاهي به سر تا پايم انداخت. چشم‏هايش را گرد کرد و گفت: «نشد، تو که از او کوتاه‏تري پس چرا؟!»آمد عقب‏تر ايستاد. دوباره نگاهم کرد و گفت: «نه نشد! قرار نشد کلک بزني!» پاهايت را بياور پايين! من مي بينم تو يک دفعه قدت بلند شده!»

بچه‏ها خنديدند. پاهايم را آوردم پايين. گفت «حالا شد! خب حالا صاف وايستا!» و نگاه خط کرد. دوباره آرام پاهايم را فشار دادم و خودم را کشيدم بالا. سرش را آورد پايين. من هم خودم را کشيدم پايين. قاه‏قاه خنديد و رفت نشست روي صندلي‏اش و گفت: «خوشم مي‏آيد که زرنگي! بهت نمي‏ياد.» و خيره نگاهم کرد. 

بالاخره اسم غلامحسين و نصرالله را با هزار التماس و درخواست نوشت، 

ولي به من و ابراهيم گفت: «برويد براي دوره‏ي بعدي! حالا زود است!» 

نصرالله و غلامحسين انگار بال در بياورند، خوشحال شدند و رفتند؛ ولي من و ابراهيم مثل مادر مرده‏ها شروع کرديم به گريه و زاري. بعد رفتيم سراغ آقاي معيني. بچه‏هايي که توي راهرو ايستاده بودند ما را که ديدند، انگار کسي به عزاي مادرشان بيايد، جيغشان رفت به آسمان. ما هم حالمان بدتر شد که يک دفعه تمام کارکنان جهاد از توي اتاق‏هايشان ريختند بيرون تا ببينند اين داد و شيون براي چيست. ما را نگاه مي‏کردند و مي‏خنديدند. لجم گرفته بود. دوست داشتم سنگي دستم بود و مي‏کوبيدم به کله‏ي همه‏شان. آقاي معيني هم آمده بود بيرون. آقاي معيني جانباز قطع نخاعي بود. عصا زد و آمد طرفمان و گفت: «اين کاظمي بي‏رحم با شما داغ ديده‏ها چي کار کرده!» دست مرا گرفت و شلن شلون رفت به طرف اتاق کاظمي. دم در ايستاد، نگاهي به کاظمي کرد و گفت: «اي بي‏رحم نگاه به قدشان نکن! رزمنده‏هاي خوبي مي‏شوند!» دستش را کشيد به ريشش و گفت: «به خاطر من! دلت مي‏آيد از اين چشم‏هاي کوچک و قشنگ اشک بگيري! نفرينت مي‏کنند! عاقت مي‏کنند! زمين‏گير مي‏شوي.»

قلبم تاپ و تاپ مي‏زد. آب دهانم خشک شده بود. هنوز اشک‏هايم روي گونه‏هايم قلقلکم مي‏دادند. 

آقاي کاظمي گفت: «بياييد! امان از دست شما!» خنديد و کپي شناسنامه‏هايمان را گرفت و گفت: «آخر کي گفته شما هجده ساله هستيد!» و بعد دفترش را باز کرد و اسم‏هايمان را پرسيد و نوشت و گفت: «به آن دو نفر هم بگوييد صبح چهارشنبه، ساعت شش اين جا باشند! دير آمديد کاري به من ندارد!» نفس راحتي کشيديم و از اتاقش آمديم بيرون. با آقاي معيني خداحافظي 

کرديم و لي‏لي‏کنان دويديم به طرف در جهاد. از خوشحالي مي‏خواستم بال در بياورم. احساس مي‏کردم حالا ديگر رزمنده شده‏ام، رزمنده.

منبع: کتاب اگر نامهربان بوديم و رفتيم

بعد از عمليات بيت‏المقدس [1]  در تبريز به عضويت رسمي سپاه در آمدم. دو ماه از عضويتم در سپاه مي‏گذشت که تقاضاي اعزام به جبهه کردم. تقاضا براي اعزام زياد بود، بيشتر بچه‏ها مي‏خواستند بروند جبهه. به خاطر کنترل نيروهاي اعزامي و خالي نشدن واحدهاي سپاه، براي هر واحد سهميه معين کرده بودند که در بين داوطلبين قرعه‏کشي مي‏شد و آنهايي که در قرعه برنده مي‏شدند، مي‏رفتند جبهه. در قرعه‏کشي نام من در نيامد و بايد مي‏ماندم اما بايد مي‏رفتم، به هر شکلي که بود. افتادم دنبال آنهايي که بايد اعزام بشوند. تا رضايت يکي را جلب کنم و به جايش بروم، اما موفق نشدم. هيچکس قبول نکرد. از هيچ کس گلايه نداشتم فقط از شانس خودم گله‏مند بودم. ناصر داداشي يکي از برادران سپاه جزو اعزامي‏ها بود و از طرفي هم متأهل بود. به او متوسل شدم و صغري و کبري چيدم؛ تو متاهلي و صدها مشکل داري و... تا اينکه بزرگواري کرد و نوبتش را داد به من. حضورم در جبهه مقارن شد با عمليات و الفجر 2 و 4. در عمليات و الفجر 4 فرمانده دسته بودم که پس از تصرف تپه کله قندي کوچک مجروح شدم. 

از بيمارستان تازه مرخص شده بودم و با عصا راه مي‏رفتم. در واحد عمليات سپاه تبريز هنگام ظهر وضو گرفتم و رفتم نمازخانه، وقتي وارد نمازخانه شدم، چهره صميمي آقا مهدي باکري در قاب چشمانم جا گرفت. عده‏اي از پاسداران دورش حلقه زده بودند و آقا مهدي برايشان صحبت مي‏کرد. من او را مي‏شناختم که فرمانده لشکر است. ولي او مرا به نام نمي‏شناخت. وقتي مرا ديد از جايش بلند شد و آمد نزديکتر،ابراز محبت کرد، از تواضع آقا مهدي خجالت زده شدم و خواستم برگردم. ولي ديدم بد مي‏شود. عرق شرم پيشاني‏ام را پوشانده بود. مرا گرم در آغوش کشيد و جوياي احوالم شد. 

- اسمت چيست؟ 

- حبيب آقاجاني 

- کجا مجروح شدي؟ 

- تصرف کله قندي کوچک ترکش خوردم... 

پس از صحبت با من برگشت در جمع برادران پاسدار. جوري با من برخورد کرد که انگار سالهاست همديگر را مي‏شناسيم و...

به نقل از : حبيب آقاجاني‏

پي نوشتها:

1- عمليات آزادسازي خرمشهر

منبع: کتاب آشنايي ها ( مجموعه خاطرات شهيد باکري )