اينجا محل اعزام نيرو است. خيلي شلوغ است. داوطلب زياد شده. بيشتر آنها را مي‏شناسم. اين صف طولاني براي گرفتن فرم اعزام است. بعد بايد بروم واحد تحقيق و ارزيابي. 

چند نفر آشنا پيدا کرده‏ام. از هم شاگرديهايم هستند. بهتر است همراه آنها باشم تا کارها زودتر انجام شود. سه - چهار ساعتي است که در پايگاه هستيم. شکر خدا کارها درست شده، ولي نمي‏دانم چرا اسم مرا نمي‏خوانند تا برگه‏ي اعزام را بگيرم. بهتر است بروم جلو، بله همه گرفته‏اند فقط من مانده‏ام. 

- « برادر چرا منو نمي‏خونين؟ »  

- اسم شما چيه 

- محسن، محسن افشار. 

- صبر کن ببينم، آهان. شما بايد اصل شناسنامه‏ات را بياوري. 

- من که نوشته‏ام. شناسنامه‏ام در شهرستانه. 

- کدوم شهرستان؟ 

- شيراز. 

- براي چي؟ 

- پدرم برده... نمي‏دونم چرا. 

- به هر حال فقط بايد شناسنامه‏ات را بياوري. در ضمن رضايت پدر و مادرتم لازمه. 

- برادر خواهش مي‏کنم برگه‏ي مرا بدين تا برم. 

- نه عزيزم، نه جانم، برادر خوبم، شناسنامه‏ات را بيار. 

بغض چشمانم مي‏ترکد و بي‏اختيار اشکهايم جاري مي‏شود. نمي‏دانم چرا دلم شکسته است. 

- خواهش مي‏کنم برادر. بعدا شناسنامه‏ام را... 

حرفم را قطع مي‏کند و با خنده مي‏گويد: 

- خودت هم مي‏دوني که چرا شناسنامه‏ات را مي‏خوام! 

در لباس سبز و چهره‏ي نوراني‏اش درياي رحم و مهرباني را ديدم. رفتم جلو و گفتم: « تقصير من چيه که دو سال ديرتر به دنيا اومدم، وگرنه الآن 18 سال داشتم. اما خواهش مي‏کنم يه کاري بکن. اجازه بده منم به جبهه بروم. هرکاري بگين انجام مي‏دم. به خدا من بچه زرنگي‏ام. بچه‏ها مي‏دونن من خيلي خوب فوتبال بازي مي‏کنم. تازه درسم هم خوبه و... »  

گريه امانم نمي‏دهد. کم مانده که زارزار و با صداي بلند جلوي همه دوستانم گريه کنم. صدايم توي گلو جمع شده، قطره‏هاي اشک در لبه‏ي پلک‏هايم آماده‏ي سرازير شدن است. اما مي‏ترسم؛ اگر گريه کنم، بگويند تو بچه‏اي که گريه مي‏کني. به اين خاطر سرم را بالا گرفته‏ام و روي پنجه‏ي پاهايم بلند شده‏ام. 

چند لحظه‏اي همهمه بچه‏ها قطع مي‏شود. همه مرا نگاه مي‏کنند. سرانجام آن برادر پاسدار برگه‏ي اعزام مرا مي‏نويسد و در آخرين لحظه که برگه را به دست راستم مي‏دهد مي‏گويد: « اگه تو اولين کسي بودي که دست تو شناسنامه‏ات برده بودي، نمي‏ذاشتم بري، ولي خيلي‏ها اين کار را مي‏کنن و اين از روي عشق و اخلاص اوناس و من به همه شما افتخار مي‏کنم. موفق باشي، التماس دعا. »  

و من در تفکري عميق چشمهايم را به برگه اعزام مي‏دوزم و سپس دور مي‏شوم. 

همه آماده‏اند. تمام وارستگان از بند شيطان. پير و جوان، بزرگ و کوچک. چند ساعتي است که در حياط پايگاه اعزام نيرو منتظر آمدن سايرين هستيم. کم‏کم محوطه پايگاه پر مي‏شود از کساني که ساک جهاد در دست گرفته‏اند. چهره‏ها متفاوت است. از قيافه‏هاي هيجان‏زده و منتظر هست تا چهره‏هاي خندان و... اما يک چيز در تمام آنها مشترک است و آن عزمي محکم و استوار. هيچ کس به زور آماده رزم نشده. مادران زيادي بدرقه کننده‏ي فرزندانشان هستند. زنان زيادي دست فرزندان خردسالشان را گرفته و شوهرانشان را تا پايگاه همراهي کرده‏اند. چند دختر که شايد خواهر و يا همسر چند جوان باشند در گوشه‏ي حياط، به لحظه‏هاي جدايي مي‏انديشند. بوي اسپند و گلاب همه جا را پر کرده است. بلندگوي پايگاه روشن است: « سوي ديار عاشقان رو به خدا مي‏رويم. »  طنين پر صلابت برادر آهنگران، همه را نينوايي کرده است. 

دعاي مادرها به پايان نمي‏رسد. قل هو الله احد - آيةالکرسي - انا انزلناه و دعاهاي ديگر يک لحظه قطع نمي‏شود. در حالي که با يک دست چادر خود را جلوي صورت گرفته‏اند با دست ديگر توشه‏ي راه فرزندان را در ساکهايشان مي‏گذارند. چند کودک دست در دست پدرهاي جوانشان پيشاني‏بند سبز و قرمز بسته‏اند و به پيروي از باباها، سينه مي‏زنند. ديگر هنگام رفتن است. هرکس با هر لباسي که داشته، آماده است. همه چيز رنگ خدايي دارد. هيچ اسم و عنوان و درجه‏اي مطرح نيست. تنها کلمه شناخته شده « برادر »  است. همه از بلندگو مي‏شنويم. « برادران از جلو نظام » ! 

رزمندگان از تمام دلبستگيها و وابستگيها جدا مي‏شوند و خود را به صف مرصوص مي‏رسانند و با شنيدن از جلو نظام منظم مي‏ايستند. بيشتر افراد، نظم و ترتيب نظامي را نمي‏دانند. صف به ديوار پايگاه مي‏رسد و ديگر جا نيست که عقب‏تر بروند. همه چند قدم جلوتر مي‏روند و از اين ديوار تا آن ديوار حدود 40 نفر در يک ستون، پشت سر هم مي‏ايستند. 10 صف تشکيل مي‏شود. 

جابه‏جايي ساکها خسته کننده است. طولي نمي‏کشد که صفها آماده مي‏شوند. فرمانده‏ي پايگاه سخنان کوتاهي ايراد مي‏کند و ضمن تأکيد بر ضرورت اطاعت از فرماندهي، براي رزمندگان اسلام آرزوي پيروزي مي‏کند. 

هنگام رفتن است. به ترتيب سوار اتوبوسها مي‏شويم. همه چيز را پشت سر مي‏گذاريم. در آخرين لحظه‏ها، مادرم را از پشت شيشه‏هاي اتوبوس نگاه مي‏کنم و با ژستي نه چندان مي‏کوشم خود را بزرگ نشان دهم. اشکهاي مادرم را هنوز مي‏بينم. او پنجه در چادر سياهش کرده و با انگشت اشاره و شست، اشکها را پاک مي‏کند. نمي‏دانم چرا اتوبوسها اين قدر زود حرکت کردند. از در پايگاه خارج شديم و اتوبوسها در يک صف منظم و در پشت سر، اتومبيلهايي که مزين به پرچم سبز و سفيد قرمز جمهوري اسلامي ايران شده بودند در خيابانها و به سمت پادگان به راه افتاديم. 

در خيابانها مردم مي‏ايستند و براي ما دست تکان مي‏دهند. عده زيادي از پيرمردها و پيرزنهاي وارسته با گريه‏هاي خالصانه، دعاي خيرشان را بدرقه راهمان مي‏کنند. 

در اتوبوس صداي صلوات قطع نمي‏شود. راه تقريبا نزديک است و پس از نيم ساعت به پادگان مي‏رسيم. 

اينجا درياي از انسانها است. چقدر شلوغ است. عده‏اي لباس گرفته‏اند و آماده رفتن هستند. اما به کجا؟ مگر ما دير آمديم؟ 

پياده مي‏شويم و به گوشه‏اي مي‏رويم. دوباره « از جلو نظام، خبردار! »  نشد. « از جلو نظام، خبردار! » ، پس از چند دقيقه به راه مي‏افتيم. به آن گوشه‏ي پادگان مي‏رويم. ساعتي معطل مي‏شويم و در اين مدت دوستيها عميق‏تر مي‏شود و گروهها بهتر يکديگر را مي‏شناسند. آنهايي که هيچ کس را نمي‏شناختند حالا با يکي دو نفر آشنا شده‏اند و سرگرم صحبت هستند. 

« برادران برپا! » . اين دومين مطلب نظامي بود. « برپا، برپا! » ، دوباره « از جلو نظام! »  به سمت يک در به راه مي‏افتيم. صف بلندي تشکيل شده است. 

زمان زيادي مي‏گذرد و بالاخره صف راه مي‏افتد و آرام آرام جلو مي‏رويم. پيراهن و شلوار و زيرپوش و پوتين و جوراب و کمربند تحويل مي‏دهند و هريک به گوشه‏اي مي‏رويم و لباسها را بر تن مي‏کنيم. خنده و شوخي شروع مي‏شود. سايز لباسها چندان متناسب نيست. هر قدر هم که بلندقد باشي نمي‏تواني پاهايت را از پاچه شلوار خارج کني. چين و چروک شلوار هم براي خودش مسأله‏اي است! پيراهنها يا تنگ‏اند يا گشاد! و با اينکه تمام لباسها نو هستند، اما پنداري آنها را براي قد و قواره ماها ندوخته‏اند. اعزام مجددها مي‏دانند چه کنند. هرچه زودتر، کش و نخ سوزن را از ساک خارج مي‏کنند و به دوخت و دوز مي‏پردازند. تعويض و مبادله لباسها بازار داغي دارد. پوتين‏ها اکثرا هشت و نه است، ولي نيروها به شماره‏هاي شش و هفت بيشتر نياز دارند. وصله و پينه لباسها ادامه دارد و هرکس به ترتيبي در پي کوچک و بزرگ کردن اندازه لباسهاي نظامي است. 

به تدريج بچه‏ها آماده مي‏شوند و همانند گلهايي که تازه شکفته‏اند لباس دنيا را از تن به در مي‏کنند و لباس رزم را مي‏پوشند. ديگر همه يکرنگ شده‏اند و لباسهاي يکنواخت جاي هيچ گونه برتري براي کسي باقي نگذاشته است. همه آزاد و بي‏ريا خود را در اختيار اسلام و انقلاب اسلامي قرار داده‏اند. اگرچه براي بزرگترها و پيرمردها احترام خاصي قائليم، اما صفها به ترتيب قد تشکيل مي‏شود. هنوز عده‏اي حاضر نشده‏اند و در آن سوي سالن مشغول بستن بند پوتين خود هستند. هرکس نظر خاصي براي بستن بند پوتين دارد. يکي مي‏گويد بند را از اولين سوراخ پايين رد کن و به طور مخالف آن را در بالاترين سوراخ برسان و بقيه را چپ و راست بياور بالا. ديگري مي‏گويد نه، هر دو طرف بند را از دو سوراخ پايين پوتين رد کن و بعد به صورت ضربدري تا بالا بياور. 

چند ساعتي است که از خانه و کاشانه دور شده‏ايم، ولي همه در فکر تجهيز خود هستند. غذا آماده است. باز هم نظم و صف. آرام به جلو مي‏رويم. ظرفهاي يک بار مصرف و در آن قيمه‏ي ظهر عاشورا! بسيار زيباست. همه چيز سمبلي از ارزشهاي معنوي است. بچه‏ها به طور مرتب چهار نفر - چهار نفر گرد هم مي‏آيند. انسان به ياد روزهاي پرشور و شعور محرم مي‏افتد؛ سينه‏زنيها، دسته‏هاي عزاداري، گريه، حماسه، اميد و در نهايت پيروزي خون بر شمشير. 

حالا هنگام حرکت است. ديگر، نظامي شده‏ايم. اگرچه لباسها و لوازم در قواره ما نيست، اما هيچ کس به اين چيزها توجه ندارد. مهم هدفي است که در آن قدم گذاشته‏ايم. هيچ‏گونه حرکت غير خدايي وجود ندارد و همه با جان و دل، دهها بار از جلو نظام مي‏کنند و باز هم خبردار! « اين طرف صف ببنديد، آن طرف صف ببنديد، برو جلو، بيا عقب! » . همه چيز پذيرفته شده است. هدف والاتر از ناهماهنگيهاي موجود است و هيچ مسأله‏اي نمي‏تواند در عزم آهنين اين جوانان خدشه وارد کند. باز هم اتوبوس و اين بار حرکت دهها اتوبوس، به طرف ميدان راه آهن. 

حالا ما هشت نفر در يک کوپه سوار شده‏ايم. دو گروه چهارتايي. هيچ يک از ما آشنايي يا سابقه دوستي قبلي با يکديگر نداريم و دوستيها در همين کوپه شکل مي‏گيرد. عده‏ي زيادي براي اولين بار سوار قطار مي‏شوند. سوت قطار به صدا درمي‏آيد. همه چيز جدي شده است. ديگر بايد با ديوارهاي شهر نيز خداحافظي کرد. مدتي بعد؛ فقط مي‏توان سواد شهر را با تمام وابستگيها و دلبستگيهايي که در آن جا گذاشته‏اي ببيني و آن را فراموش کني. ديگر از ساختمانهاي کوچک و بزرگ. بازارهاي شلوغ و پر زرق و برق، آدمهايي با تزوير و ريا و انسانهايي که در دام وسوسه‏هاي شيطان مانده‏اند و وسوسه‏هاي شيطاني نگذاشته است رو به ديار عاشقان داشته باشند، خبري نيست. 

راستي به کجا مي‏رويم؟ هرکس از ديگري همين پرسش را مي‏کند. مقصد کجاست؟ جوابها کوتاه و گاهي نارساست. 

- اولي: خب. معلومه، مي‏ريم جبهه. ما را تا نزديکي خط مي‏برن و فردا - پس فردا وارد جنگ مي‏شيم. 

دومي: آخه مي‏گن بايد اول آموزش ببينيم.

سومي: من که آموزش کلاشينکف را در مسجد محله ديده‏ام. 

اولي: ژ - 3 مهمتره. چون ارتش ما فقط ژ - 3 داره! 

چهارمي! گروههاي قبلي را بردن آموزش. جاهاي مختلفي بردن. حتي مي‏برن شهرهاي ديگه. 

پنجمي: خوب همين جا پادگان داريم، چرا نبردن اينجا؟ اصلا چرا نگفتن کجا مي‏ريم؟ 

ششمي: چطوره بگن کجا و کي مي‏خوان عمليات کنن؟ / همه مي‏خندند و با خنده‏ي خود حرفهاي او را تأييد مي‏کنند

هفتمي: راستي من خوراکي دارم. بذار ببينم مادرم چي گذاشته. بيارين بيرون. خوراکي‏ها رو بذارين وسط. انگار حالا حالاها مي‏خوايم بريم. 

تخمه، آجيل، شکلات، نبات، گل‏گاوزبان و قرص سردرد، شيريني و...

خنده‏دار شده است. ولي باز هم باصفاست و هر موضوعي باعث دوستي و محبت بيشتر مي‏شود. 

سر و صداي قطار ديگر عادي شده است. هر از چند گاهي قطار مي‏ايستد و بعد از چند لحظه راه مي‏افتد. وسايل و ساکها را به بالاي سرمان گذاشته‏ايم. کسي حرفي براي گفتن ندارد. ولي مي‏توان در درون همه هيجان و التهاب مشترکي را احساس کرد. اين دفعه قبل از ايستادن کامل قطار، صدايي همه را به نماز فراخواند: « نماز نماز! برادران، سريعتر نماز، زود باشيد، نماز! »  

همه سراسيمه به پايين ريختيم. هرکس که پياده مي‏شود اول روي پنجه پاهايش بلند مي‏شود و دستهايش را از پشت به عقب مي‏کشد و مي‏گويد « آخي چه هوايي » . بدو بدو شروع شده. پوتينهاي نيمه پوشيده روي زمين کشيده مي‏شود. پوتينها سفت و خشک است و اجازه نمي‏دهد پا کاملا وارد آن شود. يک حوض کوچک و مسجدي کوچکتر. ايستگاه پر مي‏شود از مرد. مرداني که آستين بالا زده‏اند و وضو مي‏سازند. سه رکعت نماز مغرب و دو رکعت نماز عشاء. 

قطار آماده‏ي حرکت است و همه سوار مي‏شويم. دوباره جمع هشت نفره در يک کوپه‏ي کوچک شش نفره! 

در قطار هرکسي مشغول کاري است. عده‏اي هنوز نخ و سوزن در دست دارند و لباسهايشان را مرتب مي‏کنند. تعدادي در حال خواندن قرآن و مفاتيح هستند و بدون توجه به حضور ديگران آرام آرام زمزمه مي‏کنند: « اني سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم » . 

ساعتي مي‏گذرد و يکي از بچه‏ها خنده‏کنان وارد کوپه مي‏شود. به محض اينکه مي‏خواهد حرف بزند خنده‏اش مي‏گيرد و مي‏گويد: آخ سوختم! دوباره مي‏خندد.

- کجايي؟ از کي رفتي، حالا که اومدي مي‏خندي و مي‏گي سوختم؟ 

- بابا پدرم دراومد. رفتم دستشويي قطار. ديدم هيچکي نيس. خوشحال شدم و پريدم تو تا شير آب را باز کردم جيغم رفت هوا. آب، داغ داغ بود. خيلي نشستم تا خنک شد. يک عالم فوت کردم / دوباره خنده و اين بار همه با هم قهقهه /. 

قطار همچنان مي‏رود. حالا مشخص شده که به سمت يزد مي‏رويم. چرا يزد؟ آنجا که جنگ نيست. شب به اتمام مي‏رسد و تمام جريانها و سختيهاي قطار در آخرين ايستگاه که يزد باشد به فراموشي سپرده مي‏شود. 

منبع: کتاب استقامت در مسير

با متزلزل شدن پايه‏هاي حکومت شاه، امريکا به دلايل متعددي تصميم گرفت عراق را جايگزين ژاندارم قبلي خويش سازد. در راستاي اين هدف، با کنار گذاشته شدن حسن البکر، صدام در عراق به قدرت مي‏رسد و درصدد بر مي‏آيد بتدريج مردم مسلمان عراق، و ارتش ضد صهيونيست اين کشور را براي برخورد با ايران آماده کند، تا در صورت عدم موفقيت سناريوهاي امريکا در سرنگون‏سازي جمهوري اسلامي (کودتا، تجزيه‏طلبي اقوام مختلف، ترور مسئولان کشور) با تهاجم نظامي به ايران، به عنوان حربه‏ي ديگر امريکا وارد عمل شود.

دستگاه تبليغاتي رژيم عراق در آغاز، درصدد بر مي‏آيد تا در تلاشي همه‏جانبه، چهره‏ي مطهر جمهوري اسلامي را در افکار عمومي عراق به شکلي منفي ترسيم کند تا در صورت وقوع جنگ اين القائات ذهني را در سطح مردم و نظاميان عراقي، توسعه ببخشد. و به اين ترتيب، مردم و ارتش عراق را براي ايستادن در برابر سپاه توحيد آماده کند و در مراحل بعدي، محروميتهاي ناشي از جنگ را براي مردم عراق قابل تحمل سازد و مهمتر از اينها، در مردم و نظاميان عراقي انگيزه‏ي کشتن سپاهيان توحيد و کشته شدن در راه مطامع استکبار جهاني را ايجاد کند. به اين ترتيب در فضاي ديکتاتوري بسته‏ي جامعه‏ي عراق، که از سويي با سانسورهاي مختلف مواجه است و از سوي ديگر، به علت ستايش و تبليغ صرف انديشه‏ي بعثي‏ها (که در صورت لزوم حتي دست به تحريف تاريخ هم مي‏زدند) به يکنواختي گراييده بود، تبليغات عراق با پيروزي انقلاب اسلامي، بتدريج افکار عمومي را به سوي دشمني کينه‏جو و ضداسلامي در شرق کشورشان متوجه مي‏کند. 

با فرار شاه از ايران، رسانه‏هاي خبري عراق براي مخدوش ساختن اصالت حرکت مردم، از انقلاب ايران با عنوان «حرکتي امريکايي» (1)  ياد مي‏کند و با پيروزي انقلاب اسلامي، صدام ضمن ارائه‏ي تحليلي به رده‏هاي پايين‏تر حزب بعث در خصوص علل ظهور انقلاب اسلامي چنين مي‏گويد: 

«استعمار امريکا هنگامي که احساس کرد شاه وجهه‏ي خود را در بين ملت ايران از دست داده و سياستي مستقل از غرب در پيش گرفته است، تغيير او را امري ضروري دانسته، (امام) خميني را براي اجراي سياستهاي خود، به عنوان جايگزيني براي وي برگزيد و قطعا نظام حکومتي او، موضعي مخالف در قبال عراق، انقلاب اين کشور و امت عربي اتخاذ خواهد کرد» (2)  

علاوه بر اين، دستگاه تبليغاتي رژيم عراق با طرح برخي از رخدادهاي تاريخي واقعي يا مجعول، سعي مي‏کند براي ريشه‏هاي اختلافات ايران و عراق تبييني تاريخي فراهم آورد. به عنوان مثال، به مردم هشدار مي‏دهد: 

«طوفان تهاجم از جانب شرق به سمت عراق و امت عربي در حال وزيدن است و نژادپرستان ايراني که هزاران سال است چشم طمع به سرزمينهاي امت عربي دوخته‏اند، در صددند همانطور که متجاوز از دو هزار سال پيش، هخامنشيان قسمتهايي از عراق را دوباره به اشغال خود درآوردند، اکنون به رهبري (امام) خميني عراق را دوباره به اشغال خود درآورند»

در همان زمان، دستگاه تبليغاتي عراق فيلمي به نام «قادسيه» تهيه کرد و با تحريف نبرد قادسيه، که بين اسلام و کفر انجام گرفته بود، «از نبرد قادسيه به عنوان نبردي که بين اعراب و فارسها رخ داده و به پيروزي اعراب منجر شده بود، ياد کرد»در زمان جنگ هم همين سخنان را مي‏شنويم. «اکنون ايرانيان درصدد گرفتن انتقام قادسيه‏ي اول برآمده‏اند» علاوه بر اين، در اين تبليغات، عراق با استناد به عطوفت کورش در حق يهوديان عصر خودش، از «روابط تاريخي ايران با صهيونيست‏ها از عصر بابلي قديم» سخن گفته و ضمن ترسيم تداوم اين روابط تا عصر حاضر، مي‏گويد: 

«اکنون نيز ايران در خدمت تحقق اهداف صهيونيسم در منطقه است و در هدفي مشترک با وي، درصدد تهاجم به عراق است»  

در فراز ديگري از اين تبليغات عراق درصدد بر مي‏آيد تا مسلمان بودن مردم ايران را انکار کند و آنها را به عنوان «آتش‏پرست» و «مجوس» معرفي کند. يکي از استدلالهاي دستگاه تبليغاتي عراق در مجوس ناميدن ايرانيان به شرح زير بود:

«ايرانيان مجوس در صدر اسلام سعي مي‏کردند از گسترش و ترويج اسلام جلوگيري کنند، اما کاري از پيش نبردند، تا اينکه هزار سال قبل مجلسي در قم برپا ساختند و تصميم گرفتند دين اسلام را از داخل تضعيف کنند»

(البته بعدها واژه‏ي مجوس در تبليغات عراق کمتر استفاده شد، و بيشتر روي پوشش اسلامي ايرانيها و سوء استفاده‏ي ايران از دين تأکيد مي‏شود).

مخدوش ساختن شخصيت نوراني حضرت امام خميني در قبل و بعد از شروع جنگ، محور مهم ديگري است که دستگاههاي تبليغاتي عراق براي نفي اسلامي بودن جمهوري اسلامي انجام مي‏دهد. به همين منظور، در هر جلسه و مجمع هنري، ادبي، شعرخواني و... که در عراق برپا مي‏شود «(امام) خميني به تمسخر گرفته شده» و به ايشان «اهانت مي‏شود»

راديو صوت الجماهير عراق در يکي از تحليلهاي خود ضمن زير سؤال بردن  شخصيت اسلامي حضرت امام چنين مي‏گويد: 

«اقشار مختلف مردم مسلمان عراق، همچنان انزجار خود را از گفته‏هاي (امام) خميني مبني بر منتقل کردن جسد حضرت علي (ع) از نجف به قم اعلام مي‏دارند. 

شيخ محمد صالح سعيدي، رئيس تبليغات مذهبي استان ديالي (عراق) گفته‏هاي باطل (امام) خميني را پيرامون اسلام و پيغمبر اکرم (ص) و ائمه‏ي اطهار، محکوم کرد و از همه‏ي مردم عراق خواست تا با فارسهاي کينه‏جو به نبرد و ستيز بپردازند. وي همچنين افزود، روحانيون عراق آمادگي خود را جهت حمل سلاح براي دفاع از حريم اسلام و دين در برابر تجاوزات فارسهاي دشمن، اعلام مي‏دارند»

صدام و توجيه سياسي (نهاد عقيدتي - سياسي ارتش عراق) نيز به آماده ساختن اذهان ارتش مي‏پردازند. صدام ضمن ايجاد «کينه و بغض نسبت به ايراني در نظاميان عراقي» دستور مي‏دهد «که مطالعات دانشگاه نظامي البکر، روي طرحهاي تهاجمي به مرزهاي ايران تمرکز يابد» و توجيه سياسي ارتش عراق با در اختيار گذاشتن منابع مجعول و دروغين، از افسران و سربازان حزبي مي‏خواهد تا رساله‏هايي تحت عنوان «تاريخ دشمني فارسها نسبت به اعراب را به رشته‏ي تحرير درآورند» در راستاي وظيفه‏اي که عدنان خيرالله، وزير دفاع عراق، به عهده‏ي توجيه سياسي گذاشته بود، اين نهاد مي‏کوشد تا «ذهن افسران جزء و سربازان ساده‏لوح را از مسائل خرافي نظير امام حسين، حضرت عباس و... پاک سازد»

با حادثه‏ي سوء قصد به طارق عزيز در فروردين 59 در دانشگاه مستنصريه‏ي بغداد، رژيم عراق بدون آنکه تحقيق رسمي درباره‏ي عاملان سوء قصد داشته باشد، ايران را  مسئول سوء قصد به طارق عزيز معرفي مي‏کند و صدام سه بار قسم ياد مي‏کند، انتقام خون کساني را که در جريان سوء قصد به طارق عزيز کشته شده‏اند، بگيرد. 

از سوي ديگر، مجروحان حادثه‏ي سوء قصد، که گاه تنها دچار کوفتگي بدن يا ساييدگي پوست شده بودند، به بزرگترين بيمارستان بغداد منتقل شدند و «صدام ضمن عيادت از آنها، سخنراني آتشيني را در استهزاي ايران و انقلاب اسلامي ايراد کرد و تلويزيون دولتي به پخش آن مبادرت ورزيد» بعد از حادثه‏ي مستنصريه، رژيم عراق تصميم گرفت کساني را که «در رگهايشان خون ايراني» جريان دارد، اخراج کند و در اين ميان، افرادي که گاه ايران را نديده بودند و با زبان فارسي آشنايي نداشتند، پس از مصادره‏ي اموال، مجبور مي‏شوند خانه و کاشانه خود را ترک کنند. 

در ماههاي قبل از جنگ، برخي از تبليغات برون مرزي مانند «پيامهاي عربي که بعد از حمله‏ي ناراضيان مسلمان به مسجد اعظم مکه در نوامبر 79، مسلمان را به سرنگون کردن حکومتهاي ارتجاعي، سرکوبگر و ضد اسلامي خليج تشويق مي‏کرد» و اظهارات برخي از مسئولان ايراني در پاسخ به جنگ سرد موجود ميان ايران و عراق مانند «اعلام آمادگي ايران براي جنگ عليه يک کشور معلوم الحال عرب» مورد سوء استفاده‏ي دستگاه تبليغاتي عراق قرار گرفت و اين دستگاه، با توسل به اين اظهارات و بيانات، جمهوري اسلامي را در اذهان عامه‏ي مردم به عنوان کشوري با روحيه‏ي سلطه‏طلبي و جنگ‏افروزي معرفي کرد.

مسائل ساختگي «هدف قرار گرفتن شهرهاي عراق توسط توپخانه‏ي ايران»و «تهاجم ايران به شط العرب» و رخدادهايي نظير «بازپس گيري مناطق زين‏القوس و سيف سعد» ، «لغو قرارداد 1975» «و... همگي از موضوعات مهمي بودند که صدام و  دستگاه تبليغاتي رژيم عراق ضمن پرداختن به آنها، به تبيين چهره‏اي منفي براي جمهوري اسلامي مي‏پردازند. 

با شروع جنگ، عراق با خريد و به‏کارگيري شعرا، نويسندگان و روزنامه‏نگاران داخلي و خارجي، به‏کارگيري فيلمهاي سينمايي (شيرين و وحشي، نبرد قادسيه و...)، فانتزي و کاريکاتوري، فيلمهاي تلويزيوني، بهره‏برداري از ايرانيان فراري و برخي از اسرا، نشريات و... به طرح مسائلي پرداخت تا افکار عمومي مردم عراق را تحريک کند. برخي از اين مسائل عبارتند از: 

«ايران در پي ايجاد يک امپراتوري فارسي است؛ ايران قصد تجاوز به ساير کشورهاي عربي را دارد؛ ايران مي‏خواهد بر کل خليج عربي و کشتي‏راني آن مسلط شود؛ ايران قصد غصب منابع طبيعي عراق را دارد؛ ايرانيها در صورت پيروزي، ثروت مردم عراق را چپاول خواهند کرد؛ ايرانيها پس از ورود به عراق همه جا را تخريب خواهند کرد؛ نظاميان ايراني با تصرف عراق، زنها، بچه‏ها و پيرمردها را خواهند کشت؛ ايرانيها در صورت تصرف عراق به نواميس مردم عراق تجاوز خواهند کرد؛ ارتش ايران قصد اسارت مردم عراق را دارد؛ ايرانيها وحشي هستند؛ ايرانيها احمق هستند؛ جمهوري اسلامي انقلاب کفر است؛ جمهوري اسلامي تنها پوششي از دين را دارد؛ ايران با اسرائيل رابطه دارد؛ ايران با امريکا رابطه دارد؛ ايرانيها اسلام را نمي‏شناسند؛ ايرانيها...»

به همين ترتيب، توجيه سياسي ارتش عراق نيز با به نمايش گذاشتن فيلمها و عکسها، شايعه پردازيها، صدور ابلاغيه‏هاي رسمي (مبني بر اينکه مثلا در حال حاضر، شيوه‏ي اسيرکشي ايرانيها قطع سر اسرا با اره‏هاي برقي است و...)، برگزاري جلسات توجيهي در خصوص رفتار ايرانيان با اسرا و پناهندگان عراقي و... اذهان نظاميان عراقي را نسبت به جمهوري اسلامي مشوب مي‏سازد. برخي از اين موضوعات عبارتند از: 

«ايرانيها خون اسرا را براي مجروحان خودشان مي‏گيرند، ايرانيها اسرا را مثله مي‏کنند، ايرانيها دست و پاي اسرا را قطع و سپس آنها را رها مي‏کنند؛ ايرانيها با رفتارهاي ظالمانه‏اي که با اسرا دارند، موجب مرگ يا معلول شدن آنها مي‏شوند؛ ايرانيها اسرا را با باطوم برقي مي‏زنند و آنها را شبها روي برف و يخ نگه مي‏دارند؛ ايرانيها اسرا را از سقف وارونه آويزان مي‏کنند؛ ايرانيها با اسرا عمل لواط انجام مي‏دهند؛ ايرانيها شلنگ آب را با شدت در دهان و... اسرا باز مي‏کنند؛ ايرانيها به اسرا غذاي کافي نمي‏دهند، ايرانيها اسرا را مجبور به ترک مذهبشان مي‏کنند؛ ايرانيها از فعاليت صليب سرخ براي اسرا جلوگيري مي‏کنند؛ ايرانيها...»

حتي گاهي توجيه سياسي با «مثله کردن جنازه‏ي سربازان عراقي و به معرض ديد گذاشتن آنها» سعي مي‏کند تا به تبليغات خود عينيت ببخشد. 

لازم به تذکر است که دستگاههاي تبليغاتي استکبار جهاني، با قدري تفاوت، مجدانه چهره جمهوري اسلامي را مخدوش مي‏ساختند. عصاره‏ي تبليغات غرب در اين زمينه را مي‏توان در اظهارنظر زير ملاحظه کرد: 

«روزنامه‏ي آلماني زود دويچه زايتونگ، در شماره‏ي امروز خود مي‏نويسد: ايران ديگر آن کشور مشهور و با قدرت و حافظ امنيت منطقه نيست. حکومت نامسئول (امام) خميني که مشکلات هراس‏انگيزي در ارتش دارد و در سراسر ايران با مردم دست به گريبان است و همه جا دست به خنجر مي‏زند و مانند جنون زده‏ها، مي‏خواهد همه چيزهاي سالم را فاسد کند، بدش نمي‏آيد که مراکز نفتي ايران و عراق، دو صادر کننده‏ي بزرگ نفت، هر دو از بين برود. حتي بلاتکليفي و آوارگي مردم منطقه و از بين رفتن مراکز صنعتي بخشهاي عمومي و خصوصي، براي اين حکومت مطرح نيست. رژيم ماليخوليايي (امام) خميني مانند يک غده‏ي سرطاني منطقه را بيمار کرده است و موقعيت و سرنوشت خليج فارس را بغرنج ساخته است. 

روزنامه آلماني مي‏افزايد به هر حال درگيري و کشمکشي که اين روزها در منطقه خليج فارس به وجود آمده، نشان مي‏دهد که ايران ديگر از نظر سياسي و اقتصادي آن کشور مطمئن و پابرجاي پيشين نيست و تصميماتي که دستگاه حاکم رژيم (امام) خميني در زمينه‏ي سياست خارجي مي‏گيرد جز به هم ريختن ثبات و امنيت منطقه و بروز اغتشاش و هرج و مرج و قطع صدور نفت، نتيجه ديگري ندارد»

پی نوشتها:

1- خالد حسين النقيب، حزب بعث و جنگ، ج 1، سازمان تبليغات اسلامي، ص 113

2- همان، ص 135

منبع: کتاب نگاهي به هشت سال جنگ تبليغاتي

وقوع انقلاب اسلامي در ايران يک بار ديگر زمينه چالش و درگيري ميان ايران و عراق را مهيا ساخت. نظام سياسي جديد در ايران که بر اساس انديشه ديني و انقلابي پايه ريزي مي‏شد، به طور طبيعي براي مسلمانان منطقه و عراق حامل پيام بود. از اين رو عنصر ايدئولوژي خود به خود اختلافات في ما بين دامن مي‏زد. بدون توجه به ريشه‏هاي قديمي اختلاف مرزي بين عراق و ايران که سابق بر اين موجب تنش‏ها و درگيري‏هايي گرديده بود، در اين مرحله از تاريخ حيات دو کشور، صرف پيروزي انقلاب اسلامي با مضمون ايدئولوژي شيعي براي کشوري چون عراق با اکثريت مسلمانان شيعي مي‏توانست مخاطره انگيز باشد  

پيروزي انقلاب اسلامي ايران تعادل قوا را در منطقه خليج فارس به نفع عراق تغيير داد. سقوط شاه که ژاندارم غرب در خليج فارس بود، خلأ قدرتي در منطقه خليج فارس به وجود آورد. صدام حسين براي تثبيت نقش خود به عنوان ژاندارم جديد خليج فارس در بهمن 1358 به انتشار منشور ملي اقدام کرد  

وي در اين باره گفت: «به عقيده ما تعهد کشورهاي خليج (فارس) به اين منشور به عنوان تعيين کننده چارچوب کل روابط في ما بين، امنيت خليج (فارس) را تأمين کند » 

از طرف ديگر عراق با دامن زدن به نگراني بي‏مورد کشورهاي خليج فارس از انقلاب اسلامي ايران، توانست آن‏ها را به طرف خود جلب نموده و عراق را به عنوان تنها سپر دفاعي در مقابل انقلاب اسلامي ايران معرفي کند. سعدون حمادي در اين زمينه طي نامه‏اي به سازمان ملل گفته است: اگر عراق سقوط کند، پس از آن تمام کشورهاي خليج عربي (فارس) سقوط خواهند کرد

صدام هنگامي که به قدرت رسيد که اوضاع بين المللي و منطقه‏اي براي دست يابي به اهدافش کاملا مساعد بود، از نظر بين المللي، غرب در پي سرنگوني ژاندارم وفادار خود، محمد رضا پهلوي و پيروزي انقلاب اسلامي، منافع خود را بيش از پيش در خطر مي‏ديد. کشورهاي منطقه نيز با خطر صدور انقلاب اسلامي ايران روبرو بودند. در اين حال، دولت‏هاي منطقه و امريکا نيز بي‏ميل نبودند که فردي چون صدام حسين، جمهوري اسلامي ايران را با ارتشي ضعيف و از هم پاشيده، وضعيت سياسي متشنج و درگير اختلافات داخلي، تنبيه نمايد. افزون بر اين، انعقاد قرارداد کمپ ديويد و انزواي سياسي مصر و سادات در جهان عرب موجب شد که مصر (و نه فقط جمال عبدالناصر) نقش سنتي خود را به عنوان رهبر جهان عرب از دست بدهد و اين موضوع، فرصت طلايي براي صدام فراهم نمود، تا عراق را جانشين مصر نمايد

به طور خلاصه به نظر مي‏رسيد با توجه به شخصيت صدام، وقوع انقلاب اسلامي و سقوط رژيم شاه، شرايط منطقه‏اي خاورميانه و جهان عرب و وضعيت روابط بين المللي شرايطي مساعد براي وقوع جنگ و تجاوز نيروهاي بعثي عراق عليه ايران را فراهم مي‏آورد و اين «قادسيه صدام» امري اجتناب ناپذير بود. صدام براي امتناع افکار عمومي عراق و جهان عرب که امضاي قرارداد 1975 الجزاير را نشانه ضعف او در برابر قدرت ايران مي‏دانستند، در اولين فرصت مناسب، قرارداد را لغو نمود. وي در سخن‏راني‏هايش، پيش از جنگ و در جريان حمله به ايران، همواره تأکيد مي‏نمود که جنگ را براي لغو قرار داد الجزاير و استقرار دوباره حاکميت عراق بر اروندرود شط العرب) آغاز کرده است ) 

در تاريخ 19 شهريور 1359 دولت عراق آن قسمت از اراضي را که ادعا مي‏نمود بر طبق موافقت نامه 1975 الجزاير بايد به آن دولت مسترد مي‏گرديد، با توسل به زور به اشغال خود درآورد و اعلام نمودند که نيروهاي عراق به مرزهاي بين المللي رسيده‏اند اما اهداف واقعي و نهاني دولت بعثي عراق عبارت بود از اشغال بخش‏هاي عرب نشين ايران، تا جريان پان عربيسم منطقه، آن را حمله‏اي ايدئولوژيک به غير عرب‏ها تعبير نکند

هدف دوم، تسلط بر منابع انرژي و بالا بردن ريسک دفاع براي جمهوري اسلامي ايران و هدف سوم نيز اين بود تا با حمله و تضعيف جمهوري اسلامي، اعتماد غرب را به طرف خود جلب نمايد  

تجاوز نيروهاي مسلح عراق به ايران با اين توافق روشن صورت گرفت که به دليل درهم ريختگي حاصل از انقلاب، بي‏انگيزه بودن ارتش و اعلام سران آن و همچنين قطع ارسال سلاح‏هاي غربي به ايران، طي همان هفته‏هاي اول با حملات سريع و برق آساي نيروهاي عراقي به اتمام مي‏رسد. اما آن چه که در پيش بيني دولت بعثي عراق و نيروهاي غربي حامي آن‏ها لحاظ نشده بود هجوم سريع مردم به سوي جبهه‏هاي نبرد و تصميم به مقابله با اين تجاوز آشکار بود. مزيد بر اين، دستگاه رهبري عراق و غرب هنوز به درک روشني از ابعاد شخصيت رهبري انقلاب اسلامي به خصوص سازش ناپذيري و جسارت ايشان پي نبرده بودند، دو عاملي که پيروزي انقلاب اسلامي و هدايت جنگ تا مراحل نهايي مرهون آن‏ها بود. لذا با اعلام تصميم حضرت امام (ره) مبني بر لزوم مقاومت و بيرون راندن دشمن از سرزمين اسلامي و نام گذاري اين جنگ به نام جنگ اسلام و کفر، هجوم مردم به جبهه‏ها آغاز شد

منبع: کتاب بررسي مراحل و تحولات جنگ

با حنجره‏ي بريده در مسلخ عشق

فرياد حيات جاودان داد شهيد

به ياد سردار رشيد اسلام، مهدي اميني

در سنگر رزم عاشقان تک بودي

فرمانده قلب‏هاي بي‏شک بودي

مظلوم‏ترين شهيد اين شهر عزيز

سردار بسيجيان «دارلک» بودي

شاعر: آران، سيد حيدرعلي،اروميه

منبع: کتاب زخم سيب

نصرالله و غلامحسين به ديوار تکيه داده بودند و با هم حرف مي‏زدند. دستشان را براي ما تکان دادند و خنديدند. قلبم مثل قلب گنجشک مي‏زد. آب دهانم خشک شده بود. نمي‏دانستم گريه کنم و يا بخندم. دوست داشتم فريادي بزنم که تمام آدم‏ها صدايم را بفهمند. خودمان را به نصرالله و غلامسيحن رسانديم. سلام کرديم و دست داديم. آن طرف‏تر نوجواني هم‏سن و سال ما داشت گريه مي‏کرد. با صداي لرزان از غلامحسين پرسيدم: «براي چه گريه مي‏کند!» گفت: «اسمش را نمي‏نويسند!» هنوز حرفش تمام نشده بود که پشتم يخ کرد و تمام بدنم لرزيد. احساس مي‏کردم که حالم مي‏خواهد به هم بخورد؛ اما خودم را سفت گرفتم و راه افتادم به طرف ساختمان جهاد. من از جلو مي‏رفتم و آن‏ها به دنبال من. از پله‏ها رفتيم بالا. توي راهرو ساختمان شلوغ  بود.

همه هم سن و سال ما بودند. آن‏ها مثل ما براي ثبت‏نام آموزش مهندسي آمده بودند. خودم را رساندم به اتاق اطلاعات. از پشت شيشه نگاه کردم توي اتاق. آقاي معيني لم داده بود روي صندلي‏اش و داشت با تلفن صحبت مي‏کرد. ما را که ديد با دستش اشاره کرد به طرف در اتاقش. توي يک چشم به هم زدن خودمان را انداختيم توي اتاق.

سلام کرديم و دست داديم. آقاي معيني مثل هميشه مي‏خنديد. وقتي دستم را گذاشتم توي دستش، دستم را فشار داد و گفت: «کوچولو مي‏خواهي کجا بروي! شما جغله‏ها را که جايي راه نمي‏دهند!» هنوز حرفش تمام نشده بود که چشم‏هايم پر از اشک شد و چند قطره اشک از گوشه‏ي چشم‏هايم پريد بيرون. نگاهم کرد، خنديد، دستي کشيد به سرم و گفت: «آ چه قدر لوس حالا کي گفت زود آبغوره بگيري! گريه کني! گريه ندارد!» بلند بلند خنديد. نگاهي به ابراهيم کرد. چشمکي زد و گفت: «بچه، تو برو گوسفندت را بچران! برو پي کارت! تو را به جنگيدن با عراقي‏ها چه!» 

مژه‏هايم را روي هم فشار دادم، بغض کردم و با زور خنديدم. 

ابراهيم گفت: «آقاي معيني اذيت نکن! تو رو خدا!» 

غلامحسين گفت: «آقاي معيني اگر شما بگوييد، اسم ما را مي‏نويسند!» 

آقاي معيني مي‏خواست اشکم را دربياورد، دوباره گفت: «حالا شما را يه حرفي! اما اين جوجه را اصلا! فکر نمي‏کنم! تو بگو ابراهيم، بد مي‏گم!» 

غلامحسين و ابراهيم خوشحال شدند و خنديدند. نصرالله خودش را راست گرفت؛ اما من دوباره بغض کردم. 

آقاي معيني گفت: «شوخي کردم، برويد اتاق پذيرش پيش آقاي کاظمي. ببينيد چي کار مي‏کند! مي‏نويسد يا نه؟» 

منبع: کتاب اگر نامهربان بوديم و رفتيم

ماييم و تفنگ، يار ديرينه ما

ماييم و خدنگ عشق در سينه ما

از سينه ما عشق وطن نتوان برد

اي خصم زبون بترس از کينه‏ي ما

سردار سپاه پاسداران بودند

عاشق به حسين، سربداران بودند

با بيرق فتح لشکر عاشورا

در کرب و بلاي جان‏نثاران بودند

در مکتب انقلاب جان داد شهيد

معشوق هر آنچه خواست آن داد شهيد

شاعر: آران، سيد حيدرعلي،اروميه

منبع: کتاب زخم سيب