سيستم عامل موبايل

در ابتدا تلفن هاي همراه داراي ساختار پيچيده اي نبودند . سخت افزار محدود به نرم افزار هاي پيچيده اي نداشت تا اينكه شركت هاي تلفن همراه نسل هاي دوم و سوم گوشي هاي خود را عرضه كردند. اين گوشي ها داراي امكانات سخت افزاري و نرم افزاري بيشتري بودند و تقريبا مانند يك كامپيوتر كوچك طراحي شدند.
•در اين زمان بود كه اين شركت ها به اهميت نرم افزار در اين گوشي ها پي برده و رقابت نرم افزاري در كنار رقابت سخت افزاري شروع شد.
•مايكروسافت يكي از شركت هايي بود كه قبلا روي سيستم عامل كامپيوترهاي جيبي خود كار كرده بود و windows CE را به همين دليل طراحي كرده بود .
•بعد از رسميت يافتن موبايل هاي نسل جديد شركت هاي مطرح در اين صنعت با همكاري هم سيستم عامل جديد براي موبايل ها به وجود آوردند كه symbian نام گرفت البته رقباي ديگري نيز مثل سيستم عامل linux در اين صنعت وجود دارند مه فعلا به صورت عمده استفاده نشده اند.

انواع سيستم عامل هاي موبايل

•Pocket pc/windows CE

•Palm os

•Symbian

•Linux

•RIM

Winows CE

ويندوز CE سيستم عاملي براي سيستم هاي pocket pc است كه توسط شركت مايكروسافت طراحي و ساخته شده است.



اصول طراحي windows CE

حافظه مورد استفاده كم

پروسسور قابل حمل

داراي ارتباطات پيشرفته

پردازش بلادرنگ





ويندوز CE به 220 ماژول تقسيم شده كه ماژول ها exe يا dll هستند.

ماژول ها درون component ها تقسيم مي شوند و يك فايل LIB را به وجود مي آورند و component ها فشرده و قابل حمل روي Rom هستند.





Palm os

گوشي هاي palm زير مجموعه اي از معماري palm را استفاده مي كنند.

اولين تلفن همراه palm در 27 نوامبر سال 2000 ساخته شد و kyocerapdq2 نام داشت.



ويژگي هاي palm os

•سيستم عامل 32 بيتي palm با نام palm os 5 است.

•داراي فناوري رمز نگاري SSL

•داراي امكان پخش موسيقي

•داراي سرويس گيرنده و فرستا ننده پست

•داراي صفحه نمايش با قدرت تفكيك پذيري بالا



•داراي مرورگر وب و نرم افزار شبكه هاي مجازيRIM

RIM سيستم عاملي است كه براي دستگاه هاي black berry به كار مي رود .

دستگاه هاي black berry قابليت هاي بيشتري نسبت به يك smart phone دارند و قابليت هاي تلفن همراه و مرورگر و قابليت هاي PDA را يكجا فراهم مي سازند.





RIM - Blackberry

Linux

•: رقيب سرسختي براي دستگاه هاي symbian است ولي فعلا به صورت عمده به كار نمي رود.

•مي توان به سيستم هايي مانند IBM و Sarp از اين سيستم عامل نام برد.



سيستم عامل symbian

•قبلا سيستم عامل EPOC بوده (EPOC سيستم عاملي براي كامپيوتر هاي قابل حمل و تلفن هاي smart بوده است)

•در سال 1998 به صورت مشترك به وسيله شركت هاي psio,Motorola,ericsson,nokia تاسيس شد.

•بيش از همه سيستم عامل ها براي smart phon ها مجوز دارد و به كار مي رود.

•در سال 2004 بيشتر از 30 مدل به بازار عرضه كرده است.





سهم شركت هاي مختلف در ايجاد symbian os

ويژگي هاي سيستم عامل symbian

•نوشته شده با زبان c++

•داراي قابليت open براي گسترش محصولات شخصي روي آن

•داراي توابع API استاندارد مخصوص خودش

•داراي پروتكل بي سيم (WAP)

•داراي قابليت blue tooth و جاوا و PIM ها (مديريت اطلاعات شخصي)

•Multi tasking,multithreading

• داراي مديريت حافظه

•مبناي كار بر اساس event ها

•طراحي به صورت 32 بيتي

ويژگي هاي symbian 7

·داشتن ابزارهایی مانند contacts, schedule, messaging, browsing, office, utility and system control

·موتور مرورگر وب برای پشتیبانی کامل مرورگرهای وب و WAP

·پشتیبانی از سیستم های MMS وSMS و EMS و همچنین POP3, IMAP4, SMTP, MHTML

·امکان برنامه نویسی تحت سیستم عامل با c++ و java

·دسترسی اشتراکی به صفحه ، کیبورد ، فونت ها و عکس ها ، ضبط و پخش صدا و فرمت های تصاویر ، شامل API برای اعمال گرافیکی

·امکان برقراری ارتباط توسطTCP/IP , WAP , InfraRed ,Bluetooth , USB , Wireless systems

·پشتیبانی از Unicode و فونت ها و فرمت های متن اضافی تایلندی و عربی و عبری.





انواع موبايل ها

•Cell phone

•Smart phone

•Pocket pc

•PDA

Cell phone

تلفن هاي همراهي كه قابليت ارتباط داده ها را دارند و محوريت آن بر انتقال صدا است

Smart phone

يك دستگاه فرستنده گيرنده با انعطاف بسيار زياد و همراه ارتباطات داده اي است كه اصطلاحا به آن all-in –one گفته مي شود و علاوه بر داشتن شرايط يك تلفن همراه خوب داراي خصوصياتي است كه معرفي مي شود.

ويژگي هاي smart phone

•پيشرفت از صدا محوري به داده محوري

•دسترسي به اطلاعاتي نظير internet و email

•داراي قابليت نصب نرم افزار هاي گوناگون بر روي آن

•قابليت اضافه كردن سخت افزار هاي گوناگون مثل blue tooth , camera,multimedia





بازار smart phone

•گرايش بازار در سراسر جهان نسبت به خريد PDA ها تغيير كرده است و با رشد 13 در صدي رو به تنزل است در حالي كه انتظار مي رود smart phone ها با سيستم عامل symbian در دهه آينده حكم فرما شود.





PDA

•كامپيوتر هاي قابل حمل كوچك كه ابزار هاي مخصوصي را براي هر كس به صورت office task فراهم مي كنند.





Pocket pc

كامپيوتر هاي قابل حمل كه داراي سيستم عامل windowsCE يا pocket pc هستند.

مشخصات پلت فرم ها براي symbian os

•پلت فرم سري 40: پلت فرم اوليه است و برنامه هاي جاوا روي آن نوشته مي شود.

•پلت فرم سري60: برنامه هايي با زبان جاوا و c++ روي آن نوشته مي شود و براي smart phone هاي سري 60 با symbian به كار مي روند.

•پلت فرم سري80:برنامه هايي با زبان جاوا و c++ روي آن نوشته مي شود و براي دستگاه هاي enterprise به كار مي رود.

•پلت فرم سري90 : برنامه هايي با زبان جاوا و c++ روي آن نوشته مي شود و براي دستگاه هاي media ي قابل حمل با سيستم عامل symbian به كار مي روند.

نگاهي بر platform ها و UI ها

SDk

: كيت گسترش نرم افزار يا software development kit توسعه برنامه ها را به خاطر ابزارهايي كه همراه خود دارد فراهم مي سازد .

به طور كلي چون پلت فرم سري 60 بيشترين كاربرد را دارد از sdk ي سري 60 براي symbian بيشترين استفاده مي شود كه حال به تفاوت بين ورژن هاي مختلف اين sdk مي پردازيم.



اطلاعات درون sdk ي سري 60

Sdk سري 60 براي سيستم عامل symbian محدوده وسيعي از ابزارها ، توابع API ،كتابخانه ها ، document ها ، help ها و example ها را براي برنامه نويسي موبايل هاي داراي سيستم عامل symbian فراهم مي كند.

همچنين داراي emulator تقليد سازبراي اجراي برنامه هاي موبايل روي pc است

sdk ي سري 60

-محيط emulator براي اشكال زدايي با دو محيط debug و release

-محيط compile

-document ها ي سري 60 و symbian

-محيط(runtime ) جاوا ورژن 1.3.1

-active prel build 5.8

-ويزارد برنامه هاي سري 60

-Example از كد هاي موبايل

-ابزارهاي توسعه سري 60



Graphic user interface

رابط گرافيكي كاربر

سيستم عامل symbian فقط نام سيستم عامل سطح پايين است و براي ارتباط با كاربر نياز به GUI دارد.

•Nokia series 40

•Nokia series 60

•Nokia series 80

•Nokia series 90

•UIQ

•و از اين نوع هاnokia series 60 بيشترين كاربرد را دارد.



Emulator



•شبيه ساز يك محيط كاملا شبيه محيط روي موبايل را براي برنامه فراهم مي سازد. كه تحت ويندوز روي pc اجرا مي گردد.

•به طور كلي ، يعني امكان test و debug برنامه بدون سخت افزار موبايل وجود دارد.

•emulator يك عضو ضروري براي همه sdkهاي symbian است ، develop را پشتيباني مي كند .

•Emulator به توسعه گران اجازه مي دهد تا از موس ، صفحه نمايش ، امكانات صوتي كامپيوتر به عنوان ورودي و خروجي واقعي موبايل استفاده كنند.

•براي برنامه نويسي سطح پايين مثل برنامه نويسي براي يك درايور فيزيكي ، يا جايي كه بايد ارتباط برقرار شود ديگر نمي توان از emulator استفاده كردو نياز به سخت افزار موبايل داريم







تفاوت UI هاي مختلف

•نمايشگر سري 40:ui خوبي براي سرويس هاي موبايل است و با دو نوع دو softkey و 3 softkey وجود دارد و اندازه نمايشگر هاي آن 65×96 پيكسل و 128×128 پيكسل و 160×128 پيكسل است.

•نمايشگر سري 60:UI مناسبي براي smart phone هاي يك دستي است و نمايشگر آن 208×176 پيكسل است

•نمايشگر سري 80: نمايشگر اين سري 200×640 پيكسل است و براي Qwerty ها به كار ميرود.

•نمايشگر سري 90: نمايشگر اين سري 320×640 پيكس است و براي pen ها به كار مي رود.



ابزار هاي برنامه نويسي روي دستگاه هاي pocket pc





•Embedded visual tools 3.0

•sdkي 2002 pocket pc

•شبيه ساز 2002 براي pocket pc

دانلود موارد فوق از سايت

www.msdn.microsoft.com/download



ابزار هاي برنامه نويسي روي دستگاه هاي palm





•شبيه ساز palm

•sdkي palm os از سايت

www.palm.com/developer





محيط هاي برنامه نويسي كه سيستم عامل هاي گوناگون را پشتيباني مي كنند

Appforge



براي كار نياز به vb6 دارد

براي سيستم عامل هاي palm,windows CE,symbian

www.appforge.com



Mobile builder





بر اساس c++ است

براي سيستم عامل هاي palm,windows CE,symbian

www.penright.com





• xtnd connect

www.extendsys.com

• avantgo

www.avantgo.com

•gstudio (Godb)

براي سيستم عامل هاي palm,windows CE,symbian,linux

بر اساس ساختار زبان vb است

www.consigntech.com







•metrowerk codewarrior

براي سيستم عامل هاي palm,symbian,linux,ARM



•Compact framework.net

براي سيستم عامل هاي windows CE,pocket pc







C++

برنامه نويسي موبايل با c++

سیستم عامل symbian با زبان c++ نوشته شده و بهمین دلیل این زبان بعنوان زبان اولیه برای برنامه نویسی در آن انتخاب شده است .C++ بیشترین امکان دسترسی به API های سیستم عامل سیمبیان را فراهم میکند و بهترین کارکرد در حافظه و سرعت اجرا را داراست.

گزينه هايي كه حتما بايد از زبان c++ استفاده كرد

·برنامه هایی که مانند سرور عمل میکنند مانند برنامه هایی که در پشت صحنه كار میکنند و یکی از بخش های سیستم را مدیریت میکنند. مانند پورت های COM

·PLUG in ها که محیطی را بر پایه سیستم عامل ایجاد میکنند . بطور مثال برنامه ای که فایل های html را به فایل های word سیمبیان تبدیل میکند از کتابخانه مبدل سیستم عامل استفاده میکند .

•درایور های دستگاه که با Kernel کار متعامل میکنند

Compact framework.net(CF)

Compact framework.net(CF)

net يك platform براي محيط هاي desktop است و CF.NET يك زيرمجموعه اي از framework.net است كه يك ويرايش compact براي دستگاه هاي mobile است.


ويژگي هاي Cf.NET



•اين ويرايش با mobile internet toolkit متفاوت است .

•توسعه برنامه ها در محيط visual studio صورت مي گيرد و مانند نوشتن يك برنامه معمولي روي كامپيوتر است .

•Web servise را پشتيباني ميكند.

•CF.NET مي تواند با محيط كامل .net مرتبط شود.

•اگر برنامه نويسي .net را فرا بگيريد در واقع CF.NET را فرا گرفته ايد.

گزينه هاي پشتيبان شونده در CF.Net

•كلاس هاي داده اي

Io,collection,math,drawing

•اتصالات

Networking, httpو صدازدن سرويس هاي وب با xml

•Data access

Ad.net,sqlserver ce

•Xml

•فرم هاي ويندوز





.NET CF معماري

توسعه يك برنامه pocket pc

a New Smart Device Application Projectايجاد يك

انتخاب كردن يك plat form

.NET CF كنترل هاي

.NET CF كنترل هاي



Borland c++ builder x mobile edition

ويژگي ها

.

•زبان برنامه نويسي جديدي از شركت Borland است و syntax آن زبان c++ است

•همه ui هاي symbian را پشتيباني ميكند.

سري 40

سري 60

سري 90

UIQ

•داراي محيط كامل ويژوال با توليد كد است.

ويژگي ها



•داراي توليد كننده فرم و منو

•كم شدن پيچيدگي ابزاربراي برنامه نويسان حرفه اي

•بهبودي محيط براي برنامه نويسان قدرتمند

•پشتيباني از debug كردن on-device

•محيطي كامل براي ساخت فايل sis

•قابل استفاده براي مرتبط شدن با ديگر توليدات Borland مثل jbuilder,caliber







Metrowerk codewarrior

ويژگي هاي محيط metrowerk codewarrior



•محيط برنامه نويسي codewarrior محيطي قوي و پيشرفته براي توسعه برنامه ها با j2me است

• Compile,package كردن و اجراي برنامه از طريق emulate كردن آن تنها در يك مرحله

•پشتيباني از j2me,personal java,j2se

•پشتيباني از اكثر دستگاه ها

•شامل sdkيي از sun,Motorola,siemens,sonyericsson,sprit

•قابل برنامه نويسي براي گوشي هاي nokia,kada,insighia,esmertec,savji

•تست و debug كردن بي نظير به طوري كه مي توان test,debug,watch,breakpoint را روي دستگاه انجام داد.



انواع محيط هاي metrowerk codewarrior



•Codewarrior for java

•Codewarrior for symbian os

•Codewarrior for palm os

•Codewarrior for ARM embedded

•Codewarrior for intent



زبان برنامه نويسي باز symbian (OPL)

زبان برنامه نويسي باز symbian (OPL)



اين زبان برنامه نويسي توسط شركت مايكروسافت درسال 2003 به صورت open sourse منتشر شد و زباني شبيه به basic است و براي برنامه نويسي روي دستگاه هايي با اين سيستم عامل به كار مي رود.

http://www.allaboutopl.com/wiki



ساخت صفحه وب موبايل



•به طور كلي براي نوشتن يك صفحه وب موبايل نياز به موارد زير است:

• Visual studo.net

•Microsoft mobile explorer(MME)

•Sdkي mobile toolkit

mobile toolkit



•اين toolkit يك مجموعه الحاقاتي به visual studio.net است كه با امكانات و ابزارهايي كه دارد به ما اجازه ايجاد وب هاي موبايل را مي دهد و حتي مي توان كدي نوشت كه تقريبا در هر دستگاه وبي قابل حمل كار كند.





ويژگي هاي mobile toolkit

•مبناي كار بر اساس ASP.NET

•ساخت وب موبايل هيچ فرقي با سايت هاي معمولي asp.net ندارد.

•اين toolkit داراي مجموعه اي كامل از كنترل هايي است كه مخصوص محيط هاي موبايل است.



Microsoft mobile explorer(MME)

•MME يك برنامه شبيه ساز است كه به طور جداگانه بارگذاري مي شود و نسخه اي از internet explorer است كه يك ميني مرور گر تلفن همراه واقعي را شبيه سازي ميكند.

•MME سازگاري زيادي با visual studio دارد.

•دانلود آن از سايت www.msdn.microsoft\download







•براي ساخت يك صفحه وب موبايل بايد در visual studio يك پروژه از نوع mobile web application ايجاد كنيد .

•توجه شود كه اين پروژه در صورتي موجود مي باشد كه mobile application framework را در كامپيوتر خود نصب كرده باشيد.





GSTUDIO

GODB

•Godb يك زبان برنامه نويسي با يك محيط چند سيستم عامله است و براي توسعه برنامه هاي بي سيم و با سيم به كار مي رود.

•براي سيستم عامل هاي palm,windows CE,symbian,linux

•بر اساس ساختار زبان vb است

ويژگي هاي Godb

•قابليت توليد برنامه هاي online,offline,hybrid

•داراي محيط synchorize پيشرفته

•داراي microbrowser براي render كردن اطلاعات فرم ها

•داراي RDBMS همراه با موتور SQL,ANSI براي ذخيره اطلاعات

•smart-sync با حالت فشرده براي sync-data

•پشتيباني از كنترل هاي GUI مخصوص مثل gride,lookup table و فيلد امضا

•داراي emulator مخصوص براي هر سيستم عامل و platform

•پشتيباني از زبان هاي از راست به چپ مثل عربي و فارسي

 

source : mobile4persian.com